Yên Bình có diện tích gần 151 km², dân số gần 29.000 người, được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Đại Đồng, Tân Hương, Thịnh Hưng và thị trấn Yên Bình và là địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số như: Dao, Cao Lan, Tày sinh sống.
Thượng tá Phan Anh Sơn, Trưởng Công an xã cho biết, hiện toàn xã có 20 người nghiện sau cai (đã hoàn thành 24 tháng tại cơ sở cai nghiện), 54 người nghiện đang dùng thuốc Methadone thay thế, 8 đối tượng nghi sử dụng ma túy trái phép. Trước thực trạng này, thực hiện Nghị quyết số 51-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về xây dựng “Xã, phường không ma túy”, Yên Bình đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên và lâu dài của cả hệ thống chính trị.
Nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai đã được ban hành, góp phần huy động sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và nhân dân. Cùng với triển khai chính quyền số, xã hoàn thành 92/92 nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đạt 100% ở tất cả các nhóm nội dung. Nhiều mô hình mới bước đầu phát huy hiệu quả, như: Ca-bin hành chính công thông minh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến; tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động thường xuyên tại các thôn; liên thông dữ liệu trong giáo dục, y tế và quản lý dân cư; hạ tầng số và các hệ thống thông tin dùng chung được đầu tư đồng bộ; 100% văn bản, hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử...
Thời gian qua, các cơ quan trong hệ thống chính trị sử dụng thống nhất hệ thống điều hành tác nghiệp, họp trực tuyến và chữ ký số. Riêng khối Đảng, 98% văn bản (trừ văn bản mật) được xử lý trên hệ thống điều hành điện tử; ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử” được triển khai đến 79 chi bộ, đảng bộ. Từ đó, việc tuyên truyền đấu tranh phòng, chống ma túy được triển khai đa dạng, với 8 diễn đàn “Lắng nghe ý kiến nhân dân”, thu hút 1.045 hộ dân tham gia. Ngoài ra, Công an xã đăng tải 61 tin, bài trên Facebook, Zalo; lắp đặt 284 pa-nô, áp-phích tuyên truyền và duy trì phát thanh thường xuyên về phòng, chống ma túy trên hệ thống loa cơ sở. Đồng thời, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và tiếp nhận thông tin, phản ánh của nhân dân về an ninh, trật tự.
Từ thực tế, nhiều cách làm hay, hiệu quả trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia phòng, chống ma túy được triển khai như: Xây dựng mô hình “Chi hội phụ nữ 3 an (an ninh, an toàn, an sinh) không ma túy”; phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” gắn với xây dựng “Xã không ma túy”; phòng ngừa ma túy học đường; hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng; nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, phát hiện, tố giác tội phạm ma túy tại cơ sở nhằm “làm sạch” địa bàn, chủ động đấu tranh, truy quét tội phạm ma túy, giữ vững các tiêu chí “địa bàn không ma túy”...
Năm 2025, Công an xã Yên Bình phối hợp các lực lượng chức năng, đã đấu tranh, khởi tố 6 vụ với 6 đối tượng phạm tội về ma túy; lập hồ sơ đề nghị đưa 12 trường hợp vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của pháp luật. Đối với những trường hợp vi phạm được xử lý nghiêm minh, kịp thời, không để hình thành điểm nóng, không để tội phạm lợi dụng địa bàn để mở rộng hoạt động. Riêng một số đối tượng nghiện ma túy trốn khỏi địa bàn, Công an xã đã truy tìm, kiên quyết đưa đi cải tạo như: Hoàng Văn Lê, sinh năm 1984, trú tại thôn Giỏ, bỏ trốn vào Nghệ An; Hoàng Xuân Thương, sinh năm 1994, trú thôn Loan Thượng, bỏ trốn xuống Vĩnh Yên (Phú Thọ)...
Đáng chú ý, lực lượng chức năng đã tổng rà soát, vận động toàn dân giao nộp và đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo, Công an xã Yên Bình đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp và nhận được sự đồng thuận cao trong nhân dân. Thống kê bước đầu, hiện xã đã rà soát, làm sạch địa bàn 35 thôn, thu hồi 212 vũ khí, công cụ hỗ trợ và pháo, chủ yếu là súng kíp, súng tự chế và các loại vũ khí thô sơ như đao, kiếm, giáo, nỏ...
Đồng chí Nguyễn Duy Khiêm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Yên Bình cho biết, Công an xã đang tham mưu cho chính quyền địa phương nhiều giải pháp trọng tâm, kiên quyết không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy trên địa bàn. Trong đó, có thể kể đến hiệu quả của các mô hình tự quản như: “Thôn, xóm không ma túy”, “Gia đình không có ma túy”, “Thanh niên nói không với ma túy”; kịp thời biểu dương, khen thưởng các cá nhân, tập thể tiêu biểu chung tay tố giác tội phạm, thực hiện các tiêu chí trong xây dựng xã “không ma túy”. Xã cũng đưa tiêu chí “không ma túy” vào xếp loại, đánh giá thi đua của thôn, xóm, cơ quan, các đơn vị trường học và doanh nghiệp trên địa bàn; đồng thời, thực hiện hiệu quả việc cho vay vốn lãi suất ưu đãi với người sau cai nghiện, giúp họ có vốn phát triển sản xuất, hạn chế tái nghiện, tái phạm.
Với quyết tâm đến tháng 10/2026 hoàn thiện 35/35 thôn đạt tiêu chí “Thôn không ma túy”, Yên Bình hướng tới đạt chuẩn xã "không ma túy" trong năm 2026.
