Những ngày này, đồng bào Khmer trong tỉnh rất hân hoan, phấn khởi với các hoạt động của Tuần lễ văn hóa, du lịch gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2025. Đây cũng là dịp để người dân vui chơi, giải trí, gắn kết cộng đồng, phum sóc.
Phum sóc rộn ràng, no ấm
Ông Thạch Danh, ngụ ấp Hòa Lạc A, xã Song Lộc cho biết, trước đây, gia đình tôi thuộc diện hộ khó khăn về nhà ở. Năm 2025, gia đình ông Danh được cấp ủy, chính quyền địa phương hỗ trợ 60 triệu đồng từ nguồn kinh phí của chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát do Chính phủ phát động đã xây ngôi nhà khang trang, vững chắc.
Phấn khởi đón Lễ hội Ok Om Bok trong ngôi nhà mới, ông Danh chia sẻ, đây là món quà rất ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người dân khó khăn về nhà ở. Giờ đây, gia đình tôi đã ổn định chỗ ở, có thêm động lực vượt qua khó khăn, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Theo ông Nguyễn Khánh Hòa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Hiệp, xã có quy mô dân số 32.425 người, trong đó, người dân tộc Khmer chiếm 80,6% so với dân số, hưởng lợi từ các chương trình, dự án dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hạ tầng thủy lợi, điện, giao thông được đầu tư hoàn thiện, diện mạo nông thôn khởi sắc.
Thực hiện tổ chức lại sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, xã đã triển khai nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu như: Trồng lúa phát thải thấp, trồng ớt chỉ thiên trong nhà lưới, gắn với hợp đồng bao tiêu đầu ra nông sản; nuôi dê, bò sinh sản;…
Điển hình như Hợp tác xã nông nghiệp Thành Công, thu hút 51 thành viên, chủ yếu là người dân tộc Khmer. Hằng năm, hợp tác bao tiêu đầu ớt chỉ thiên cho thành viên, nông dân trong xã với diện tích 40ha, mức giá dao động từ 20.000-40.000 đồng/kg. Hiện, hợp tác xã cũng đã được cấp chứng nhận mã vùng trồng để xuất khẩu ớt trái sang thị trường châu Âu.
Hằng năm, xã có diện tích cây màu luân canh xuống chân ruộng lúa hơn 1.000ha, chủ yếu là bắp, đậu phộng, ớt chỉ thiên. Địa phương đang tích cực vận động nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất rau màu an toàn, đạt chuẩn hữu cơ, gắn với bao tiêu hàng hóa nông sản. Nhờ đó, thu nhập bình quân đầu người của xã đã đạt 70,6 triệu đồng/năm, hộ nghèo được kéo giảm xuống còn dưới 2,5%.
Bà Thạch Thị Thu Hà, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh cho biết, đồng bào Khmer trong tỉnh có khoảng 310.000 người, chiếm hơn 8% dân số. Tỉnh đã giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số, giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp được bảo tồn và phát huy.
Bên cạnh đó, đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh cũng luôn tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, xóa nghèo, xây dựng nông thôn văn minh, hiện đại. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào Khmer được kéo giảm còn 1,6%, cận nghèo 3,2%.
Bảo tồn di sản gắn phát triển du lịch
Lễ hội Ok Om Bok, hay hội đút cốm dẹp, được tổ chức trong lúc cúng trăng nên còn được gọi là Lễ hội Cúng trăng, diễn ra vào ngày rằm tháng 10 âm lịch hằng năm. Đặc biệt, Lễ hội Ok Om Bok được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia.
Trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Khmer Nam Bộ, thần Mặt trăng được mọi gia đình, cộng đồng và phum sóc thờ cúng. Vụ mùa kết thúc, người dân tổ chức lễ cúng trăng để tỏ lòng biết ơn đối với vị thần thiên nhiên đã giúp đỡ bảo vệ mùa màng, điều hòa thời tiết, đem lại no ấm.
Tuần lễ Văn hóa, du lịch, gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm nay được tỉnh tổ chức từ ngày 30/10 đến 5/11, với nhiều hoạt động sôi nổi như thi trình diễn nhạc cụ, trang phục truyền thống dân tộc Khmer; trưng bày bánh dân gian Nam Bộ; đêm hội Ok Om Bok.
Phần hội sôi nổi, vui tươi, đoàn kết, với nhiều nội dung, hấp dẫn nhất là giải đua ghe Ngo mở rộng diễn ra tại sông Long Bình, phường Long Đức, có sự tham gia của 18 đội ghe nam, ghe nam-nữ phối hợp đến từ các địa phương trong tỉnh. Qua 2 ngày thi đấu, các đội ghe Ngo đã mang đến cho người hâm mộ những đường đua dậy sóng, đầy kịch tính với 27 trận tranh tài sôi nổi.
Chị Lê Thị Ngọc Vân, du khách phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, phấn khởi, đến với Lễ hội Ok Om Bok tại các phường Trà Vinh, Nguyệt Hóa, Long Đức, gia đình tôi được tìm hiểu về đời sống người Khmer, thưởng lãm các di sản văn hóa dân tộc và được hòa mình vào thiên nhiên trong lành. Tại đây, các thành viên gia đình tôi đã có những trải nghiệm thật thú vị về thiên nhiên, văn hóa, con người tỉnh Vĩnh Long.
Theo ông Dương Hoàng Sum, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, hướng đi mà tỉnh Vĩnh Long chọn để thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, đó là lưu truyền, quảng bá một cách kiên trì, bền bỉ các giá trị văn hóa dân tộc qua từng sự kiện, hoạt động lễ hội, nhất là, tăng cường liên kết, hợp tác phát triển du lịch mang nét đặc trưng vùng miền.
Tới đây, tỉnh tập trung phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc Khmer, du lịch biển thông minh, xanh. Tiếp tục ra mắt các sản phẩm du lịch mới lạ, hấp dẫn dựa trên giá trị di sản, đồng thời, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, khuyến khích cộng đồng dân cư tham gia các hoạt động du lịch, tạo sinh kế bền vững, cải thiện đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
