Biển lấn sâu, rừng phòng hộ, đất sản xuất dần biến mất
Gắn bó với mảnh đất ven biển ấp Thanh Hải (xã Bảo Thạnh) hơn 35 năm, ông Võ Văn Tấn Kiệt, 59 tuổi không giấu được nỗi lo lắng khi chứng kiến sự đổi thay khắc nghiệt của thiên nhiên.
Ông Kiệt cho biết: “Trước đây bờ biển cách khu dân cư hiện nay khoảng 500 mét với phía ngoài là bãi cát rộng, phía trong là dãy rừng phi lao xanh tốt, đóng vai trò như 'lá chắn' bảo vệ làng xóm. Từ năm 2004 đến nay, diện tích rừng phòng hộ bị mất rất nhiều. Biển xâm thực ngày càng mạnh, sạt lở gây thiệt hại lớn cho người dân. Nếu không sớm làm kè bảo vệ phần còn lại, sóng biển sẽ tiếp tục tràn vào, hủy hoại tài sản, hoa màu và nhà cửa của bà con”.
Không chỉ riêng gia đình ông Kiệt, nhiều hộ dân khác tại ấp Thanh Hải cũng đang phải sống trong tâm trạng bất an khi mỗi mùa gió chướng về, sóng biển dâng cao, từng mảng đất ven bờ tiếp tục bị cuốn trôi.
Ông Đặng Văn Bờ, 77 tuổi đã sống tại vùng đất này từ năm 1954 với hơn nửa thế kỷ gắn bó với biển, ông là nhân chứng sống cho những biến động dữ dội của thiên nhiên nơi đây.
Ông Bờ cho biết: “Trước đây, Nhà nước và người dân cùng nhau trồng rừng phòng hộ rất vất vả để làm lá chắn bảo vệ diện tích sản xuất bên trong. Vậy mà biển vẫn nuốt chửng, cuốn đi nhà cửa, đất đai. Nhiều gia đình bị lở đất, phải dọn đi nơi khác ở”.
Theo ông Bờ, hiện nay có không ít hộ dân ven biển không còn đất canh tác. Tuy vậy, vì mưu sinh, họ vẫn bám trụ lại, sống chủ yếu bằng nghề bắt ốc, khai thác hải sản ven bờ. Cuộc sống tuy khó khăn nhưng người dân vẫn hy vọng vào những giải pháp căn cơ để bảo vệ đất, bảo vệ rừng trước tác động ngày càng khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.
Sau sáp nhập, xã Bảo Thạnh là địa phương tiếp giáp Biển Đông với chiều dài đường bờ biển khoảng 6,5km. Những năm gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sóng lớn và triều cường, tình trạng sạt lở bờ biển diễn ra ngày càng nghiêm trọng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bảo Thạnh Võ Quốc Đạt cho biết: “Gần đây sạt lở bờ biển đã tác động trực tiếp đến khoảng 535ha đất làm ảnh hưởng 115 hộ dân ven biển. Nhiều khu vực rừng phòng hộ bị xâm thực, nguy cơ mất hoàn toàn nếu không có giải pháp bảo vệ kịp thời. Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương đã kiến nghị cấp trên quan tâm, đầu tư xây dựng hệ thống kè kiên cố nhằm chống xâm thực, bảo vệ bờ biển, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội lâu dài”.
Đề xuất xây dựng bờ kè kiên cố bảo vệ tài sản, tính mạng của người dân
Trước đây Nhà nước đã đầu tư xây dựng một đoạn kè dài hơn 2,5km trên địa bàn xã Bảo Thạnh đã mang lại hiệu quả rất rõ rệt. Khu vực phía trong kè được bảo vệ an toàn, người dân mạnh dạn đầu tư phát triển các điểm dịch vụ ăn uống, vui chơi, phục vụ khách du lịch, trồng hoa màu… góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.
Ông Bùi Văn Đông, có hơn 3.100m2 đất trồng hoa màu ngắn ngày ven biển rất vui mừng khi tuyến kè kiên cố được nhà nước đầu tư, xây dựng đã bảo vệ diện tích đất sản xuất.
Ông Đông cho biết: “Trước đây sóng biển rất dữ dội làm mất đất sản xuất của người dân. Khi đó, gia đình nào cũng làm bờ kè bằng đất rồi dùng bao ni-lông phủ bên ngoài và đóng những cây trụ bằng thân cây dừa cũng không bảo vệ bờ biển trước những cơn sóng quá lớn của mùa gió chướng. Năm nào nước cũng tràn vào làm thiệt hại hoa màu, cuốn trôi đất nên cuộc sống người dân rất vất vả. Cách đây hơn một năm, công trình kè bê-tông kiên cố hoàn thành, toàn bộ diện tích đất bên trong của người dân được bảo vệ nên rất an tâm sản xuất, phát triển kinh tế gia đình”.
Phó Ban Quản lý dự án nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long Lê Minh Truyền, cho biết: “Đơn vị đã báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh về tình hình sạt lở bờ biển tại khu vực xã Tân Thủy và Bảo Thạnh. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ đề xuất xin nguồn vốn từ ngân sách Trung ương để đầu tư xây dựng công trình kè chống xâm thực, xói lở bờ biển với tổng chiều dài khoảng 9km, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 900 tỷ đồng. Việc đầu tư công trình kè biển không chỉ bảo vệ trực tiếp cho khoảng 600 hộ dân và gần 3.000ha đất sản xuất, mà còn góp phần bảo vệ hàng trăm ha rừng phòng hộ, các công trình hạ tầng quan trọng của địa phương như tuyến đê biển, hệ thống đường giao thông ven biển”.
Ngoài ra, khu vực bờ biển xã Thạnh Phong, Thạnh Hải và xã Thới Thuận cũng đang bị sạt lở nghiêm trọng với tổng chiều dài gần 20km, ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 2.000 hộ dân, với 5.000ha diện tích đất sản xuất. Để khắc phục các khu vực sạt lở bờ biển, địa phương cần nguồn vốn khoảng 2.000 tỷ đồng.
Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, nếu dự án được triển khai đồng bộ, hiệu quả mang lại sẽ rất lớn, không chỉ giúp người dân an tâm ổn định cuộc sống mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ, khai thác hợp lý tiềm năng kinh tế biển của địa phương.
Việc sớm bố trí nguồn vốn, triển khai dự án kè biển không chỉ là giải pháp trước mắt, mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường, bảo đảm sinh kế cho người dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững vùng ven biển.
