Việt Nam luôn tôn trọng và bảo đảm quyền con người

Cộng đồng quốc tế ghi nhận qua phiếu bầu

Những ngày này, thông tin Việt Nam tái đắc cử thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận trong và ngoài nước.

Cụ thể, phiên họp toàn thể Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 14/10 đã bầu 14 nước thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 gồm Việt Nam, Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Ai Cập, Nam Phi, Mauritius, Angola, Estonia, Slovenia, Chile, Ecuador, Italy và Anh. Việt Nam đạt 180 phiếu ủng hộ, cao nhất trong nhóm châu Á-Thái Bình Dương, đồng thời là nước châu Á-Thái Bình Dương duy nhất là thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025 tái đắc cử nhiệm kỳ 2026-2028.

Điều đáng nói, đây là lần thứ 3 Việt Nam được bầu làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc. Năm 2013, lần đầu tiên Việt Nam trúng cử nhiệm kỳ 2014-2016; năm 2022, Việt Nam tiếp tục trúng cử nhiệm kỳ 2023-2025. Lần này, việc đại diện 180 quốc gia đồng thuận bầu Việt Nam tiếp tục làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc ngay khi chúng ta chuẩn bị hoàn thành nhiệm kỳ 2023-2025 cho thấy sự ghi nhận và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với những cam kết, nỗ lực và thành tựu của Việt Nam trong thúc đẩy và bảo vệ các quyền con người, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Đồng thời, đó còn là sự thừa nhận vai trò và đóng góp của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác về bảo đảm quyền con người trên phạm vi thế giới.

Mặt khác, kết quả bầu thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 cũng là minh chứng đanh thép, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam mà các thế lực thù địch, phản động vẫn luôn cố tình rêu rao. Thực tế, ngay từ cuối năm 2024 khi Việt Nam công bố tái ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 thì các tổ chức thù địch, phản động lưu vong đã tung ra nhiều bài viết công kích, xuyên tạc, vu cáo tình hình nhân quyền Việt Nam. Đồng thời, họ kêu gọi sự can thiệp của các tổ chức quốc tế nhằm gây sức ép, cản trở Việt Nam ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028.

Điển hình là những bài viết trên trang RFA Tiếng Việt, trang VOA Tiếng Việt, trang BBC News Tiếng Việt, trang facebook của tổ chức khủng bố Việt Tân,… Trong đó, đưa ra nhiều luận điệu xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam với những thông tin sai lệch được cung cấp bởi một số tổ chức phi chính phủ không thiện chí với Việt Nam, tổ chức phản động lưu vong chống phá Việt Nam như Liên minh xã hội dân sự toàn cầu (Civicus); Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF), Mạng lưới nhân quyền Việt Nam (VHRN)… Phía sau những bài viết đó là mưu đồ hạ thấp uy tín của Việt Nam.

Song, việc 180 quốc gia nhất trí bỏ phiếu bầu Việt Nam làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 đã bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam. Bởi lẽ, chỉ một quốc gia thực sự tôn trọng nhân quyền, bảo đảm tốt nhân quyền thì mới được số đông quốc gia khác tin tưởng bầu vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, tổ chức có sứ mệnh thúc đẩy sự phát triển và sự bảo vệ nhân quyền trên toàn thế giới.

Ông Trần Anh Tuấn, Trưởng Ban Tư vấn pháp luật và Thông tin truyền thông, Viện Kinh tế và Pháp luật quốc tế nhìn nhận: “Sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế thể hiện qua phiếu bầu, sự tham gia, đóng góp hiệu quả của cả hệ thống chính trị theo tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới là cơ sở quan trọng để Việt Nam tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, nhiệm kỳ 2026-2028”.

Hình mẫu về bảo đảm quyền con người

Quyền con người (nhân quyền) là tổng hợp các quyền và tự do cơ bản để đánh giá địa vị pháp lý của cá nhân. Quyền con người trong quan niệm của Đảng ta gắn với quyền được bảo đảm phát triển toàn diện của mỗi con người; con người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển. Tiếp cận theo hướng này, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Việt Nam đã trở thành một “điểm sáng”, là hình mẫu về bảo đảm quyền con người.

Tôn trọng và bảo đảm nhân quyền là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Quyền con người, quyền công dân sớm được đề cập đến trong Hiến pháp năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tiếp đó, quyền con người, quyền công dân được khẳng định và mở rộng tại các bản Hiến pháp năm 1959, năm 1980, năm 1992 và năm 2013. Điều 3, Hiến pháp Việt Nam năm 2013 khẳng định: "Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện" (¹).

Đến nay, Việt Nam đã phê chuẩn, gia nhập 7/9 công ước cơ bản của Liên hợp quốc về quyền con người; phê chuẩn, gia nhập 25 công ước của Tổ chức Lao động quốc tế. Nội dung các công ước này đều được cụ thể hóa trong các văn bản luật và triển khai nghiêm túc trên thực tiễn. Đây là minh chứng rõ nét cho chủ trương tôn trọng, bảo đảm quyền con người của Đảng và Nhà nước ta.

ĐẠI TÁ, PHÓ GIÁO SƯ, TIẾN SĨ BÙI QUANG HUY,
CHỦ NHIỆM KHOA NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
(ĐẠI HỌC CHÍNH TRỊ, BỘ QUỐC PHÒNG)

Hơn tất cả, vấn đề bảo đảm quyền con người ở Việt Nam đã được cụ thể hóa qua hàng loạt chủ trương, chính sách của Ðảng, Nhà nước và triển khai có hiệu quả trên thực tiễn thông qua việc thực thi quyền con người theo những Công ước mà Việt Nam đã ký kết.

Đơn cử như các quy định của pháp luật về hình phạt tử hình. Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định không áp dụng hình phạt tử hình với người dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội. Luật sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự năm 2015 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025) tiếp tục bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh gồm: Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109); Tội gián điệp (Điều 110); Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194); Tội vận chuyển trái phép chất ma tuý (Điều 250); Tội tham ô tài sản (Điều 353); Tội nhận hối lộ (Điều 354); Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421).

Việc bỏ hình phạt tử hình đối với các tội danh này phù hợp với quy định của Công ước của Liên hợp quốc về quyền dân sự và chính trị (Công ước ICCPR). Việt Nam gia nhập Công ước ICCPR ngày 24/9/1982.

Tiếp cận từ góc độ nghiên cứu, Đại tá, Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Huy, Chủ nhiệm khoa Nhà nước và Pháp luật (Đại học Chính trị, Bộ Quốc phòng) cho biết: “Đến nay, Việt Nam đã phê chuẩn, gia nhập 7/9 công ước cơ bản của Liên hợp quốc về quyền con người; phê chuẩn, gia nhập 25 công ước của Tổ chức Lao động quốc tế. Nội dung các công ước này đều được cụ thể hóa trong các văn bản luật và triển khai nghiêm túc trên thực tiễn. Đây là minh chứng rõ nét cho chủ trương tôn trọng, bảo đảm quyền con người của Đảng và Nhà nước ta”.

Đặc biệt, người dân Việt Nam luôn được bảo đảm các quyền cơ bản như tự do tín ngưỡng, tự do ngôn luận, tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin trong khuôn khổ pháp luật. Thống kê, đến năm 2024, Việt Nam có hơn 70 triệu người dùng internet, chiếm khoảng 70% dân số, với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, và TikTok. Người dân luôn được tạo điều kiện để bày tỏ ý kiến và tiếp cận thông tin một cách rộng rãi, khách quan. Quyền tự do tín ngưỡng của các tầng lớp nhân dân cũng được bảo đảm với sự tồn tại và phát triển của hàng chục tôn giáo lớn nhỏ, với hơn 26 triệu tín đồ, chiếm gần 27% dân số cả nước.

Cùng với đó, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác an sinh xã hội với các chương trình xóa đói, giảm nghèo, chăm sóc y tế và giáo dục miễn phí hoặc hỗ trợ chi phí thấp. Theo Báo cáo Phát triển con người của UNDP, Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam năm 2024 tăng 8 bậc so với kỳ trước, từ 115 lên vị trí 107/193 quốc gia. Theo xếp hạng của Liên hợp quốc, chỉ số hạnh phúc năm 2024 của Việt Nam xếp thứ 54/143, tăng 11 bậc so với năm 2023; chỉ số phát triển bền vững (SDGs) của Việt Nam năm 2024 xếp thứ 54/166 quốc gia, tăng một bậc so với năm 2023.

Có thể thấy, những kết quả trong bảo đảm quyền con người ở Việt Nam đã được cộng đồng thế giới ghi nhận và đánh giá cao. Những kết quả không thể phủ nhận đó vừa khẳng định, nâng cao vai trò, vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế; vừa là minh chứng thực tiễn giàu tính thuyết phục, góp phần đập tan mọi luận điệu xuyên tạc tình hình nhân quyền ở Việt Nam.

---

(1) Báo Nhân Dân: Hiến pháp năm 2013 sự kết tinh ý chí, trí tuệ toàn dân tộc, Nxb Chính trị quốc gia, H,2014, tr.180.