Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 201/2025/QH15, ngày 29/5/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội được xem là “chìa khóa” quan trọng, tạo hành lang pháp lý để Thành phố Hồ Chí Minh tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm qua.
NHỮNG DỰ ÁN “MỞ KHÓA” NIỀM TIN
Một trong những tín hiệu tích cực đầu tiên từ việc triển khai Nghị quyết 201/2025/QH15 là lễ khởi công dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân tại lô đất C2, D1 thuộc khu dân cư 28 ha, xã Hiệp Phước, Thành phố Hồ Chí Minh. Dự án do Bộ Công an chủ trì, phối hợp Công ty cổ phần Pearl Land thực hiện, là một trong hai dự án đầu tiên của thành phố triển khai theo cơ chế thí điểm mới, cùng với dự án tại Bình Phú đã khởi công ngày 7/12 trước đó.
Dự án tại Hiệp Phước có quy mô khoảng 1.000 căn, xây dựng trên diện tích 15.692,6 m², dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Không chỉ mang ý nghĩa về mặt số lượng, các dự án này còn đóng vai trò “thử lửa” cho cơ chế chính sách mới, từ quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư đến tổ chức thực hiện. Song song với các dự án dành cho lực lượng vũ trang, thị trường nhà ở xã hội tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng cũng ghi nhận những mô hình đầu tư bài bản, từng bước xóa bỏ định kiến cho rằng, nhà ở xã hội chỉ dừng ở mức “đủ chỗ ở”.
Điển hình là dự án Tân Đông Hiệp (New Lavida) do Tập đoàn Lê Phong phát triển tại phường Dĩ An, một trong số ít dự án cho thấy, nhà ở xã hội hoàn toàn có thể được đầu tư đồng bộ, bảo đảm chất lượng sống cho người dân. Đáng chú ý, người mua nhà tại dự án này đã được bàn giao sổ hồng (đợt 1) chỉ sau khoảng ba tháng kể từ thời điểm nhận nhà. Theo ông Bùi Ngươn Phong, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Lê Phong, việc cấp sổ hồng sớm không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn phản ánh năng lực thực thi và mức độ minh bạch của dự án. Thực tế cho thấy, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền thành phố và cộng đồng doanh nghiệp đã tạo những dấu ấn khác biệt. Sau giai đoạn tăng trưởng âm kéo dài, thị trường bất động sản đã dần thu hẹp đà suy giảm qua từng năm, chuyển sang tăng trưởng dương từ cuối năm 2024.
Động lực quan trọng đến từ việc hàng loạt đạo luật liên quan chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, bao gồm Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024. Đặc biệt, Nghị quyết số 201/2025/QH15 cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với hai vấn đề then chốt là lập quy hoạch và lựa chọn nhà đầu tư. Nếu trước đây, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư và chấp thuận đầu tư mất gần 8 tháng, đến nay đã rút xuống còn 45 ngày. Cùng với đó, với việc thành phố ban hành bảng giá đất áp dụng từ ngày 1/1/2026, đồng thời vận dụng tối đa các cơ chế theo Nghị quyết số 98 sửa đổi để xử lý các vướng mắc tại dự án BT (xây dựng-chuyển giao) và thí điểm chuyển mục đích sử dụng đất làm nhà ở thương mại cũng mang lại những hiệu ứng tích cực, rõ nét. Đến nay, thành phố đã chấp thuận thí điểm Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024 đối với 96 dự án, đồng thời đang xem xét thêm 25 dự án khác.
CHÍNH SÁCH KHƠI THÔNG, THỊ TRƯỜNG PHỤC HỒI
Để tăng hiệu quả tháo gỡ khó khăn, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thành lập tổ công tác đặc biệt rà soát các công trình, dự án, khu đất tồn đọng; kiện toàn Ban Chỉ đạo Chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. Các dự án được phân nhóm và giao cụ thể cho từng sở, ngành xử lý. Kết quả, 80 dự án đã được tháo gỡ, trong đó có năm dự án thuộc thẩm quyền Thủ tướng Chính phủ.
Theo đề án của Chính phủ, đến năm 2030, cả nước phải hoàn thành một triệu căn nhà ở xã hội; trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh được giao gần 200.000 căn. Đây là một thách thức lớn đối với thành phố khi trước đó, giai đoạn 2021-2025 chỉ mới hoàn thành 18.143 căn. Sang năm 2026, mục tiêu đặt ra là 28.500 căn, trong đó hơn 17.000 căn dự kiến đủ điều kiện mở bán; đồng thời hoàn tất thủ tục đầu tư cho 47 dự án, quy mô khoảng 34.000 căn hộ.
Để đáp ứng khối lượng rất lớn này, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ quy hoạch quỹ đất với quy mô gần 2.000 ha, đến đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và huy động nguồn lực xã hội hóa. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Xuân Cường cho biết: Nhu cầu thực tế về nhà ở của người dân thành phố là rất lớn; do đó, phát triển nhà ở xã hội không chỉ để giải quyết bài toán an cư, mà còn góp phần ổn định thị trường, giảm áp lực tăng giá nhà ở trong dài hạn. Để tạo thêm dư địa thực hiện mục tiêu, thành phố cũng đã tiên phong ban hành nhiều chính sách đặc thù.
Đơn cử như Quyết định số 17/2025/QĐ-UBND, ngày 12/9/2025 quy định người có nhà ở nhưng ở xa nơi làm việc vẫn được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Đồng thời, thời gian lựa chọn chủ đầu tư đã được rút từ hơn 200 ngày xuống còn khoảng 52 ngày, nhiều thủ tục được cắt giảm 25- 30% thời gian xử lý. Thành phố cũng công bố danh mục 8 khu đất quy hoạch phát triển nhà ở xã hội, tổng diện tích 9,48 ha, quy mô 6.157 căn hộ; đồng thời, mở rộng nguồn lực tài chính khi cho phép lực lượng vũ trang và Tổng Liên đoàn Lao động tham gia đầu tư nhà ở xã hội.
Với sự quyết tâm của Chính phủ, cùng nỗ lực cải cách mạnh mẽ của Thành phố Hồ Chí Minh, chương trình phát triển nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển căn bản, từng bước hiện thực hóa mục tiêu một triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
