Tôn tạo, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử Đền thờ Lý Nam Đế

Chiều 31/3, tại huyện Tam Nông, Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật tỉnh Phú Thọ phối hợp Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo “Tôn tạo, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử Đền thờ Lý Nam Đế" tại xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Đền thờ vua Lý Nam Đế tại xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông ngày nay.
Đền thờ vua Lý Nam Đế tại xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông ngày nay.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến của các nhà sử học, nhà nghiên cứu cho rằng, hiện nay, Đền thờ Lý Nam Đế có quy mô quá nhỏ so với nơi thờ tự của các vị vua khác của dân tộc, quy hoạch cảnh quan chung quanh chưa tương xứng với vai trò, vị trí, công lao của Lý Nam Đế - vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc Việt Nam; các hạ tầng cảnh quan chưa đáp ứng cho du khách thập phương về dâng hương tưởng niệm.

Mặt khác, Đền thờ Lý Nam Đế tại xã Vạn Xuân, huyện Tam Nông hiện mới chỉ là di tích lịch sử cấp tỉnh, trong khi, Đền thờ của Ngài tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên và huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Do đó, nhiều ý kiến tập trung phân tích, đánh giá và khẳng định công lao to lớn của Lý Nam Đế trong lịch sử dân tộc. Đồng thời, đề nghị Trung ương sớm xem xét công nhận Đền thờ Lý Nam Đế tại xã Vạn Xuân là di tích lịch sử cấp quốc gia; tiếp tục mở rộng quy hoạch, đầu tư di tích Đền thờ Lý Nam Đế trở thành điểm du lịch trọng điểm của tỉnh, xứng tầm với công lao của vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc Việt Nam, vị Anh hùng dân tộc thời Tiền Lý và các tướng sĩ của Ngài.

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng các địa phương cần thống nhất ngày giỗ của Lý Nam Đế. Như hiện nay, tại Hoài Đức, ngày giỗ là 2/5 (âm lịch), ở Tam Nông là ngày 20/3 (âm lịch), có nơi giỗ vào ngày 10/3 (âm lịch). Vì vậy, việc thống nhất ngày giỗ Lý Nam Đế sẽ giúp cho cấp ủy, chính quyền và người dân có căn cứ để tổ chức Lễ giỗ cho Ngài hằng năm...

Theo sử sách, vua Lý Nam Đế (có tên gọi khác là Lý Bôn, Lý Bí) sinh ngày 12/9 năm Quý Mùi (tức ngày 17/10 năm 503) tại thôn Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Từ nhỏ, ông đã tỏ ra là người thông minh, sớm hiểu biết.

Lớn lên, ông được Thứ sử Tiêu Tư nhà Lương mời ra làm chức Giám quân ở Đức Châu (huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay). Thứ sử Giao Châu là Vũ Lâm hầu Tiêu Tư hà khắc, tàn bạo nên ông bất bình với các quan lại đô hộ tàn ác mà bỏ quan về quê chiêu binh mãi mã chống lại chính quyền đô hộ.

Căm thù giặc Lương tàn bạo, ông đã triệu tập nhân dân cùng các hào kiệt nổi dậy chống lại quân Lương từ năm 541 đến cuối năm 542. Sau khi đánh đuổi quân xâm lược, tháng giêng năm 544, ông tự xưng là Nam Việt Đế, lên ngôi, đặt niên hiệu là Thiên Đức, đóng đô ở Ô Diên (nay là xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, Hà Nội), dựng quốc hiệu là Vạn Xuân.

Tháng 6 năm Ất Sửu (545), nhà Lương cất quân sang đánh Giao Châu. Vua Lý Nam Đế đem quân kháng cự nhưng bị thua và lui về giữ động Khuất Lão (thuộc khu 10 xã Vạn Xuân ngày nay) và giao binh quyền cho Tả tướng quân Triệu Quang Phục cầm quân chống giặc.

Tại đây, vua Lý Nam Đế mất vào ngày 20/3 năm Mậu Thìn - 548. Sau khi nhà vua băng hà, các tướng sĩ cùng nhân dân mai táng và lập đền thờ tại gò Cổ Bồng, động Khuất Lão.

Hằng năm vào ngày kỵ của Lý Nam Đế, người dân địa phương tổ chức lễ hội để tưởng nhớ công lao của Ngài và các tướng sĩ với tấm lòng tôn kính và biết ơn.

Có thể bạn quan tâm

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.