Doanh nghiệp chung tay thực hiện
Tập đoàn Becamex vừa khởi công đồng loạt bốn dự án nhà ở xã hội với quy mô 6.229 căn hộ, gồm: Nhà ở an sinh xã hội khu 3 Định Hòa, khu 4 Định Hòa, khu 2 Việt Sing và khu 7 Việt Sing.
Điểm đáng chú ý, trong tổng số căn hộ vừa khởi công, doanh nghiệp này bố trí khoảng 1.000 căn theo mô hình nhà ở cho thuê và tiếp tục xây dựng thêm khoảng 2.000 căn trong giai đoạn tiếp theo. Ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex cho biết: Doanh nghiệp luôn xác định phát triển nhà ở xã hội là trách nhiệm song hành với hoạt động đầu tư kinh doanh.
Từ năm 2011 đến nay, Becamex đã hoàn thành tám dự án với khoảng 10.000 căn hộ, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 27.000 người dân; triển khai khoảng 37.000 căn nhà ở công nhân phục vụ khoảng 92.000 người lao động. Số lượng này sẽ còn tăng thêm khi doanh nghiệp đã lên kế hoạch phát triển hơn 34.000 căn hộ mới.
Tại phía đông thành phố, dự án nhà ở xã hội Dragon E-Home do Công ty cổ phần địa ốc Phú Long đầu tư tại phường Long Trường cũng vừa được khởi công. Dự án với quy mô sáu tòa tháp (cao 8 tầng) cung cấp 764 căn hộ trên quỹ đất gần 19.000 m². Dự án có công viên ven sông, hồ bơi, khu vui chơi trẻ em, khu thương mại dịch vụ và nhiều không gian sinh hoạt cộng đồng cho thấy sự “nâng cấp” tiêu chuẩn sống cho đối tượng thụ hưởng.
Dù nguồn cung bắt đầu có chuyển biến nhưng thực tế cho thấy khoảng cách giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng vẫn còn rất lớn. Với quy mô dân số hơn 14 triệu người, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục chịu áp lực rất lớn về nhu cầu nhà ở.
Theo Sở Xây dựng, khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội là áp lực của quá trình đô thị hóa nhanh và các vấn đề cấp thiết về an cư. Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh phải phát triển 199.400 căn.
Đến nay, thành phố mới hoàn thành hơn 17.900 căn. Riêng với mục tiêu phát triển khoảng 50.000 căn trong giai đoạn này đang được doanh nghiệp tư nhân cam kết tham gia cũng cho thấy những tín hiệu đáng mừng, song nhiều rào cản về cơ chế, thủ tục cần được tháo gỡ để các doanh nghiệp cùng chung tay thực hiện.
Cần “luồng xanh” về cơ chế
Theo Sở Xây dựng, trở ngại lớn nhất hiện nay vẫn là thủ tục đầu tư. Một dự án nhà ở xã hội phải đồng thời tuân thủ quy định của nhiều luật như Đầu tư, Quy hoạch, Đất đai, Xây dựng, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản và Đấu thầu.
Ngoài các thủ tục tương tự dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội còn phải thực hiện thêm các bước công bố thông tin, xác nhận đối tượng mua hoặc thuê mua, kiểm toán độc lập nhằm kiểm soát lợi nhuận và giá bán, khiến thời gian triển khai kéo dài đáng kể. Bên cạnh đó, mức lợi nhuận định mức không vượt quá 10% tổng chi phí đầu tư, trong khi thời gian hoàn vốn dài cũng là trở ngại với doanh nghiệp. Chính sách hỗ trợ lãi suất mới chỉ kéo dài từ 3 đến 5 năm, chưa tương xứng với vòng đời đầu tư của dự án.
Các doanh nghiệp cho rằng, để thu hút nguồn lực xã hội, cần nâng mức lợi nhuận định mức đối với nhà ở xã hội cho thuê lên 15%; đồng thời giảm 70% thuế thu nhập doanh nghiệp và 70% thuế VAT.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Chính phủ mới đây, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị: Đối với quỹ đất Nhà nước quản lý, quỹ đất công hoặc đất phù hợp quy hoạch, thành phố được quyết định giao chủ đầu tư trực tiếp; các dự án nhà ở xã hội sẽ không thực hiện đấu giá, đấu thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ.
Về cơ chế tài chính, chính sách, các doanh nghiệp tham gia được hưởng gói tín dụng ưu đãi riêng với lãi suất khoảng 3% đến 4%/năm với thời gian vay đến 20 năm, nâng mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất từ 200 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng/dự án. Thành phố cũng đang nghiên cứu sử dụng hiệu quả quỹ đất công, chuyển đổi một phần quỹ nhà tái định cư sang nhà ở xã hội, áp dụng cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính khi triển khai dự án.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, việc triển khai các dự án mới thể hiện sự quan tâm của Thành phố Hồ Chí Minh trong phát triển nhà ở xã hội, góp phần giúp địa phương hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ giao.
Từ khí thế này, Bộ Xây dựng đề nghị thành phố tiếp tục chỉ đạo quyết liệt hơn nữa công tác phát triển nhà ở xã hội; quan tâm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thủ tục đầu tư xây dựng và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư, nhất là lĩnh vực nhà ở cho thuê.
Những dự án vừa được khởi công mới chỉ là bước khởi đầu trong hành trình rất dài nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho hàng triệu người lao động. Để công tác triển khai được thông suốt, các nút thắt về thủ tục, vốn và cơ chế phải được xử lý đồng bộ. Khi đó, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội vào năm 2030 mới có thêm cơ sở để hoàn thành, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của thành phố.
