Tiếp sức cho các nghệ nhân dân gian

Ở Tây Nguyên, sự nghiệp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng, của cả cộng đồng trong đó, các già làng, nghệ nhân, trí thức giữ vai trò hết sức quan trọng.

Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.
Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.

Đặc biệt, công lao lớn nhất là của các nghệ nhân dân gian thuộc lĩnh vực văn hóa phi vật thể. Họ là những người được xã hội ghi nhận là “báu vật dân gian sống” với sứ mệnh giữ và trao truyền ngọn lửa văn hóa của tổ tiên đến với con cháu mai sau.

Nhờ họ mà sợi dây kết nối cộng đồng bớt phần lơi lỏng, mà nhịp cồng chiêng, điệu dân ca vẫn ngân, bước chân dân vũ vẫn rạo rực bên bếp lửa trong những mùa lễ hội. Nhờ họ mà ngôn ngữ tộc người vẫn được lưu giữ để ông bà, cha mẹ vẫn có thể giao tiếp và kể cho con cháu nghe những câu chuyện từ ngày xửa, ngày xưa. Nhờ họ mà hoa văn thổ cẩm vẫn rực rỡ sắc màu truyền thống như một biểu tượng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Để từ đó, nuôi dưỡng trong tâm hồn những người trẻ niềm tự hào, trao cho họ trách nhiệm bảo tồn và phát huy những di sản quý báu mà cha ông từng sáng tạo, đắp bồi. Nghệ nhận K’Điệp, người Cơ Ho, nói: “Lớp trẻ bây giờ lo làm kinh tế, ít quan tâm tới văn hóa. Nhiều cháu không thể giao tiếp được bằng tiếng nói của dân tộc mình, đồng dao, dân ca thì càng ít cháu biết. Bởi vậy mà tôi cùng các nghệ nhân cố gắng từng chút một trao truyền những giá trị truyền thống cho các cháu.” Nữ nghệ nhân Ma Bio, người Chu Ru cũng đau đáu: “Chúng tôi đã truyền đạt kiến thức, ý nghĩa của từng bài chiêng, từng điệu múa để con cháu không quên di sản của ông bà”…

Ghi nhận công lao của các nghệ nhân dân gian, Nhà nước đã tôn vinh, trao tặng danh hiệu cho hàng trăm Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú về lĩnh vực văn hóa phi vật thể trên khắp vùng Tây Nguyên. Thời gian qua, các tỉnh trong khu vực đã quan tâm triển khai các chính sách cho nghệ nhân. Ngoài tiền thưởng một lần sau khi nhận danh hiệu, chế độ đãi ngộ về vật chất cho các nghệ nhân được tôn vinh đã được ban hành theo Nghị định 109/2015/NĐ-CP ngày 28/10/2015 của Chính phủ về hỗ trợ đối với Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn cảnh gặp khó khăn. Tuy chính sách mới chỉ đáp ứng một phần nhưng đã kích thích được sự nhiệt tình của các “báu vật sống”. Các chương trình phục dựng lễ hội truyền thống, hỗ trợ kinh phí sinh hoạt câu lạc bộ, trang phục và nhạc cụ đã tạo thêm điều kiện để nghệ nhân có không gian thực hành và truyền dạy. Một số địa phương đã phối hợp với ngành văn hóa tổ chức tập huấn kỹ năng truyền dạy, bồi dưỡng kiến thức di sản và kỹ năng trình diễn cho lực lượng nòng cốt…

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Hội nghị Văn hóa toàn quốc do Bộ Chính trị tổ chức năm 2021 đã xác định: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng để phát triển đất nước. Vì vậy, quan tâm sự nghiệp văn hóa là quan tâm đến từng vấn đề cụ thể, trong đó bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống là một nội dung vô cùng quan trọng, mà các nghệ nhân là chủ thể trong lĩnh vực này. Cần phải có thêm các chế độ mang tính chất khích lệ tài năng và sự cống hiến để hỗ trợ, tiếp sức hiệu quả cho các nghệ nhân dân gian, những nhân tố quan trọng trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Từ sự hỗ trợ của các nghệ nhân, nhiều lớp truyền dạy cồng chiêng, dệt thổ cẩm, dân ca, dân vũ được mở ngay tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Có thể bạn quan tâm

Du khách nước ngoài trải nghiệm quy trình sản xuất cà phê của người Cơ Ho.

Tây Nguyên hấp dẫn du khách quốc tế

Giữa thập niên 90, cựu trung tá đặc công Nguyễn Đức Phúc ở Đà Lạt, người có những năm tháng chiến đấu dưới sự che chở của núi rừng Tây Nguyên bỗng nảy ra ý tưởng thiết kế một tour du lịch kết hợp nhiều yếu tố liên quan đến rừng và văn hóa rừng. Khách của ông đến từ nhiều châu lục.

Đẩy mạnh ứng dụng và chuyển giao công nghệ góp phần phát triển bền vững nghề trồng dâu, nuôi tằm tại Lâm Đồng.

Lâm Đồng chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng tích cực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đổi mới tư duy, đầu tư hạ tầng và ứng dụng mạnh mẽ các thành tựu nghiên cứu vào thực tiễn, góp phần hình thành nhiều mô hình thiết thực, hiệu quả.

Cửa hàng trưng bày và giới thiệu sản phẩm OCOP tại phường Quy Nhơn.

Tin tức

• UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch số 147/KH-UBND về việc xây dựng hệ thống cửa hàng, điểm trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc sản, đặc trưng trên địa bàn tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và thúc đẩy du lịch địa phương.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã Đức Trọng giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Nỗ lực cải tiến, mang lại sự hài lòng cho người dân

Nhờ triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp, sáng kiến cải tiến, công tác giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tại xã Đức Trọng (Lâm Đồng) có nhiều chuyển biến tích cực, tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Ka’ Hương giới thiệu nghề dệt thổ cẩm người Mạ cho du khách.

Người nối nhịp ký ức ở Tà Lài

Quyết định rời bỏ công việc nơi thành phố, trở về quê nhà để giữ lại những giá trị văn hóa dân tộc Mạ đang đứng trước nguy cơ mai một, hành trình của chị Ka’ Thị Ngọc Hương đã tạo nhịp nối bền bỉ giữa bản sắc và sinh kế.

Tiểu khu 176, Đạ M’Pô ngày càng đổi thay. Ảnh: Hương Ly

Nhịp sống mới ở Đạ M’Pô

Gia đình bà Sùng Thị Do, 52 tuổi, người H’Mông, là một trong những hộ rời tỉnh Hà Giang cũ vào Tiểu khu 176, Đạ M’Pô - thôn 5, xã Đam Rông 2, tỉnh Lâm Đồng từ năm 2007.

Nhiều buôn làng Tây Nguyên phát huy vốn văn hóa cổ truyền để tổ chức hoạt động du lịch cộng đồng.

Phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa

Các nghiên cứu khẳng định, phát triển bền vững là sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, phát triển văn hóa và bảo vệ môi trường. Nhìn nhận theo tinh thần đó, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa cổ truyền gắn với phát triển du lịch là một hướng đi đúng.

Đồng bào Chu Ru cúng mừng lúa mới dưới cây nêu linh thiêng.

Lễ mừng lúa mới trong mạch văn hóa Chu Ru

Không chỉ là nghi lễ tạ ơn sau mùa gặt, lễ mừng lúa mới của người Chu Ru ở xã D’ran, tỉnh Lâm Đồng, còn lưu giữ tri thức dân gian, tín ngưỡng nông nghiệp và vẻ đẹp cố kết cộng đồng. Trong nhịp sống đổi thay, nghi lễ ấy vẫn bền bỉ nhắc nhớ về một miền văn hóa bản địa giàu bản sắc.

Nghệ nhân Ama Nhiên nghiên cứu các tài liệu sử thi Tây Nguyên trong căn nhà dài của mình. Ảnh: Anh Quân

Người “giữ lửa” Khan Ê Đê

Trong không gian ngôi nhà dài tại buôn Akô Dhông (phường Tân Lợi, Đắk Lắk), nghệ nhân Ama Nhiên vẫn miệt mài tạo không gian văn hóa thuần khiết mang đậm bản sắc dân tộc Ê Đê. Với anh, kể Khan (hát sử thi) không chỉ là một loại hình nghệ thuật, mà là hơi thở, là linh hồn của người Ê Đê cần được trao truyền cho thế hệ mai sau.

Nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim cấp được cứu chữa thành công.

Bước tiến của y tế cơ sở

Chỉ trong vài tháng đầu năm, Bệnh viện Đại học Y Dược-Hoàng Anh Gia Lai đã xử trí thành công nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim cấp, cho thấy sự tiến bộ vượt bậc về năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ địa phương.

Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật trong thực hiện mô hình giúp dân giai đoạn 2015-2025.

Tin tức

• Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới giai đoạn 2015-2025.

Thủy điện Yaly (Gia Lai) là một điểm đến thu hút nhiều du khách. Ảnh: K.MINH

Năm Du lịch Quốc gia 2026: Khi “Đại ngàn chạm biển xanh”

Với chủ đề đầy cảm hứng “Đại ngàn chạm biển xanh”, tỉnh Gia Lai vừa tổ chức trọng thể Lễ khai mạc Năm du lịch quốc gia 2026. Sự kiện không chỉ đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với địa phương sau khi sáp nhập địa giới hành chính mà còn mở ra định hướng và kỳ vọng mới cho phát triển du lịch.

Các cán bộ tại Trung tâm dịch vụ hành chính công xã Tà Năng (Lâm Đồng) hỗ trợ nhau thực hiện nhiệm vụ.

Tháo gỡ khó khăn về nhân lực cho cấp xã

Sau hơn tám tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Tuy nhiên, một trong những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ là nguồn nhân lực.

Quang cảnh hội nghị.

Tin tức

• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk tổ chức hội nghị tập huấn về phát triển du lịch cho hơn 80 địa phương, đơn vị và doanh nghiệp khu vực phía tây tỉnh theo các nội dung: Hệ thống cơ sở dữ liệu, phần mềm bản đồ số du lịch, hộ chiếu ẩm thực, cẩm nang du lịch và video clip du lịch Đắk Lắk.

Đề tài Tây Nguyên luôn có mặt trong các tác phẩm của Hồ Thị Xuân Thu.

Miệt mài đắp bồi văn hóa Tây Nguyên

Tây Nguyên, với nhiều vẻ đẹp huyền bí đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tác cho rất nhiều văn, nghệ sĩ, những người con của miền đất huyền thoại. Sự đa dạng từ những tác phẩm của họ đã góp phần tạo thêm sức sống cho kho tàng văn hóa, tinh thần của vùng đất này.

Nghệ nhân Y Ấp miệt mài với hành trình giữ nghề dệt truyền thống Giẻ Triêng. Ảnh: Khiếu Minh

Người giữ hồn thổ cẩm Giẻ Triêng

Tại thôn Đắk Răng (xã Dục Nông, Quảng Ngãi), nghệ nhân Y Ấp là một trong những người hiếm hoi còn gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Giẻ Triêng. Không chỉ duy trì kỹ thuật thủ công, bà còn nỗ lực truyền dạy để bảo tồn bản sắc văn hóa trong bối cảnh nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một.

Lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Lâm Đồng.

Học nghề công nghệ cao tại vườn nhà

Trên cao nguyên Lâm Đồng, những lớp đào tạo nghề mở ngay tại thôn, xã đang trở thành “cầu nối” đưa khoa học-kỹ thuật đến với ruộng đồng, giúp lao động nông thôn làm chủ nền nông nghiệp chất lượng cao.

Lớp học phòng và trị bệnh cho vật nuôi.

Đắk Hà giải bài toán dạy nghề nông thôn

Trước đây, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều hạn chế. Số lao động là người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề nhìn chung thấp, các lớp học nghề còn nặng về lý thuyết, chưa phù hợp với bà con.

Tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu của tỉnh Gia Lai đạt 99,76%.

Tin tức

• Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, tỷ lệ cử tri đã tham gia bỏ phiếu của Gia Lai đạt 99,76%.

Đầu Xuân Bính Ngọ 2026, xã Cư Pui tổ chức hội xuân sôi nổi khắp 25 thôn, buôn, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Cư Pui nỗ lực thoát nghèo

Những năm qua, xã Cư Pui (tỉnh Đắk Lắk) nhận được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước về phát triển hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế... Nhờ đó, diện mạo địa phương ngày càng thay đổi rõ nét.

Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng tạo sức bật phát triển cho tỉnh Gia Lai mới.

Đẩy nhanh tiến độ dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku

Được xác định là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược kết nối miền biển với vùng Tây Nguyên, dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang được chính quyền tỉnh Gia Lai tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm tiến độ thi công.

Lâm Đồng giới thiệu các loại cà phê tại hội chợ hàng nông sản. Ảnh: Hải Nam

Cà-phê Arabica Lâm Đồng

Lâm Đồng là một trong số ít nơi ở Việt Nam có điều kiện tự nhiên phù hợp với cây cà- phê Arabica. Bối cảnh thị trường thay đổi và các tiêu chuẩn như EUDR ngày càng chặt chẽ, đang đem lại những lợi thế mới.

Dự án Nhà máy sản xuất alumin Nhân Cơ. Ảnh BP.

400 dự án và 250 nghìn tỷ đồng

Là con số dự án đang còn vướng mắc, bao gồm cả nhiều dự án đã tồn tại từ hơn 10 năm trước tại tỉnh Lâm Đồng. Theo Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng, tổng vốn đăng ký ở các dự án này là hơn 250.000 tỷ đồng, trong đó đã thực hiện đầu tư hơn 115.000 tỷ đồng.

Biểu diễn văn nghệ phục vụ hành khách trên chuyến tàu Đà Lạt- Trại Mát.

Mang lại trải nghiệm thú vị cho du khách

Tới ga Đà Lạt ở phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, du khách có cơ hội khám phá nhà ga cổ có kiến trúc độc đáo và chuyến tàu mang lại trải nghiệm thú vị.

Y Tuấn (chủ nhân Y Tuấn homestay) chuẩn bị các món ăn đậm bản sắc núi rừng cho du khách.

Câu chuyện mới ở Kon Chênh

Dưới chân những cánh rừng già tại vùng cao phía tây tỉnh Quảng Ngãi, cộng đồng người Mơ Nâm (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng) tại thôn Kon Chênh (xã Măng Đen) đang nỗ lực chuyển mình từ canh tác thuần nông sang mô hình du lịch cộng đồng.