Tiếp sức cho các nghệ nhân dân gian

Ở Tây Nguyên, sự nghiệp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng, của cả cộng đồng trong đó, các già làng, nghệ nhân, trí thức giữ vai trò hết sức quan trọng.

Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.
Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.

Đặc biệt, công lao lớn nhất là của các nghệ nhân dân gian thuộc lĩnh vực văn hóa phi vật thể. Họ là những người được xã hội ghi nhận là “báu vật dân gian sống” với sứ mệnh giữ và trao truyền ngọn lửa văn hóa của tổ tiên đến với con cháu mai sau.

Nhờ họ mà sợi dây kết nối cộng đồng bớt phần lơi lỏng, mà nhịp cồng chiêng, điệu dân ca vẫn ngân, bước chân dân vũ vẫn rạo rực bên bếp lửa trong những mùa lễ hội. Nhờ họ mà ngôn ngữ tộc người vẫn được lưu giữ để ông bà, cha mẹ vẫn có thể giao tiếp và kể cho con cháu nghe những câu chuyện từ ngày xửa, ngày xưa. Nhờ họ mà hoa văn thổ cẩm vẫn rực rỡ sắc màu truyền thống như một biểu tượng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Để từ đó, nuôi dưỡng trong tâm hồn những người trẻ niềm tự hào, trao cho họ trách nhiệm bảo tồn và phát huy những di sản quý báu mà cha ông từng sáng tạo, đắp bồi. Nghệ nhận K’Điệp, người Cơ Ho, nói: “Lớp trẻ bây giờ lo làm kinh tế, ít quan tâm tới văn hóa. Nhiều cháu không thể giao tiếp được bằng tiếng nói của dân tộc mình, đồng dao, dân ca thì càng ít cháu biết. Bởi vậy mà tôi cùng các nghệ nhân cố gắng từng chút một trao truyền những giá trị truyền thống cho các cháu.” Nữ nghệ nhân Ma Bio, người Chu Ru cũng đau đáu: “Chúng tôi đã truyền đạt kiến thức, ý nghĩa của từng bài chiêng, từng điệu múa để con cháu không quên di sản của ông bà”…

Ghi nhận công lao của các nghệ nhân dân gian, Nhà nước đã tôn vinh, trao tặng danh hiệu cho hàng trăm Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú về lĩnh vực văn hóa phi vật thể trên khắp vùng Tây Nguyên. Thời gian qua, các tỉnh trong khu vực đã quan tâm triển khai các chính sách cho nghệ nhân. Ngoài tiền thưởng một lần sau khi nhận danh hiệu, chế độ đãi ngộ về vật chất cho các nghệ nhân được tôn vinh đã được ban hành theo Nghị định 109/2015/NĐ-CP ngày 28/10/2015 của Chính phủ về hỗ trợ đối với Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn cảnh gặp khó khăn. Tuy chính sách mới chỉ đáp ứng một phần nhưng đã kích thích được sự nhiệt tình của các “báu vật sống”. Các chương trình phục dựng lễ hội truyền thống, hỗ trợ kinh phí sinh hoạt câu lạc bộ, trang phục và nhạc cụ đã tạo thêm điều kiện để nghệ nhân có không gian thực hành và truyền dạy. Một số địa phương đã phối hợp với ngành văn hóa tổ chức tập huấn kỹ năng truyền dạy, bồi dưỡng kiến thức di sản và kỹ năng trình diễn cho lực lượng nòng cốt…

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Hội nghị Văn hóa toàn quốc do Bộ Chính trị tổ chức năm 2021 đã xác định: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng để phát triển đất nước. Vì vậy, quan tâm sự nghiệp văn hóa là quan tâm đến từng vấn đề cụ thể, trong đó bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống là một nội dung vô cùng quan trọng, mà các nghệ nhân là chủ thể trong lĩnh vực này. Cần phải có thêm các chế độ mang tính chất khích lệ tài năng và sự cống hiến để hỗ trợ, tiếp sức hiệu quả cho các nghệ nhân dân gian, những nhân tố quan trọng trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Từ sự hỗ trợ của các nghệ nhân, nhiều lớp truyền dạy cồng chiêng, dệt thổ cẩm, dân ca, dân vũ được mở ngay tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Có thể bạn quan tâm

Các em học sinh Trường Chu Văn An, Ea Kar, Đắk Lắk, đang giới thiệu sản phẩm STEM của mình.

Đẩy mạnh giảng dạy và thực hành STEM

Ngành giáo dục Đắk Lắk đang đẩy mạnh giảng dạy và thực hành ứng dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM). Thông qua lồng ghép ứng dụng STEM, học sinh có thể tự chế tạo những mô hình, sản phẩm có giá trị ứng dụng cao.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công phường Lang Biang - Đà Lạt làm thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Bảo đảm hoạt động thông suốt phục vụ người dân và doanh nghiệp

Ngay từ ngày đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND phường Lang Biang - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực bảo đảm Trung tâm phục vụ hành chính công phường hoạt động thông suốt, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Đại diện Công an xã Krông Ana tặng quà cho con nuôi Đặng Hải Đăng và Hoàng Bảo Ngọc.

Tin tức

• Công an xã Krông Ana (Đắk Lắk) đã tổ chức Lễ ra mắt mô hình “Con nuôi Công an xã” và nhận đỡ đầu hai cháu: Đặng Hải Đăng (sinh năm 2017) và cháu Hoàng Bảo Ngọc (sinh năm 2018) cùng trú tại xã Krông Ana.

Giới thiệu kỹ thuật dệt thổ cẩm thủ công truyền thống tại buổi livestream.

"Buôn Tơng Jũ- Ea Kao xin chào"

Nhiều người từng biết đến buôn Tơng Jŭ (phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk), với nghề dệt thổ cẩm truyền thống nổi tiếng của người Ê-đê.

Trồng hoa trong nhà kính mang lại thu nhập cao cho nhiều hộ dân.

Lâm Đồng đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Năm 2025 tuy gặp không ít khó khăn tác động nhưng do triển khai quyết liệt nhiều giải pháp, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng duy trì ổn định. Diện tích, năng suất và sản lượng nhiều loại cây trồng chủ lực tăng hơn năm trước, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo lợi thế của từng địa phương bước đầu phát huy hiệu quả.

Gia Lai công bố danh mục khoảng 170 dự án kêu gọi đầu tư.

Tin tức

• Năm 2026, Gia Lai công bố danh mục khoảng 170 dự án kêu gọi đầu tư, từ công nghiệp, hạ tầng đến nông nghiệp, năng lượng và dịch vụ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc.

Tin tức

• Tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt dự án xây dựng đường bộ cao tốc Tân Phú (tỉnh Đồng Nai) - Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng) theo phương thức Đối tác Công tư (PPP).

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Trọng trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Bước chuyển thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số”

Xác định chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược, tỉnh Lâm Đồng triển khai sâu rộng Phong trào “Bình dân học vụ số” như một giải pháp đột phá góp phần thu hẹp khoảng cách số, đặt nền móng vững chắc cho tiến trình xây dựng xã hội số toàn diện, bao trùm và bền vững.

Đến Lâm Đồng, du khách có cơ hội thưởng thức nhiều tiết mục biểu diễn nghệ thuật đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số.

Bước chuyển mới của không gian “cao nguyên-biển-rừng”

Sau sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng (mới) hội tụ đầy đủ “cao nguyên - biển - rừng”, tạo nền tảng để xây dựng trung tâm du lịch hàng đầu khu vực. Phát triển du lịch hiện đại, bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc là mục tiêu hướng tới.

Ông Nguyễn Tiến Khởi bên vườn sầu riêng giống Musang King - Malaysia được sản xuất theo phương thức hữu cơ tuần hoàn.

Phát triển theo chuỗi giá trị bền vững

Những năm gần đây, Đắk Lắk vươn lên trở thành một trong những vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của cả nước. Tận dụng lợi thế đất đỏ bazan màu mỡ, khí hậu phù hợp và quá trình chuyển đổi cây trồng đúng hướng, diện tích sầu riêng của tỉnh tăng nhanh, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng nông nghiệp địa phương.

Trồng hoa trong nhà kính mang lại thu nhập cho các hộ dân.

Lâm Đồng nỗ lực xây dựng nông thôn mới

Sau sáp nhập, Lâm Đồng hội tụ nhiều tiềm năng, thế mạnh, tạo ra những cơ hội phát triển mới. Tỉnh quan tâm xây dựng nông thôn mới (NTM), phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, xanh, tuần hoàn, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ giúp đỡ gia đình anh Rơ Mah Choan. Ảnh: ĐVCC

Nghĩa cử thắm đượm tình quân dân

Tại tuyến biên giới phía tây tỉnh Gia Lai, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ vừa chung tay giúp đỡ gia đình anh Rơ Mah Choan ở làng Khôn, xã Ia Mơ tạo dựng cuộc sống. Vợ chồng anh có ba con nhỏ, không có việc làm ổn định, nhà cửa tạm bợ thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Đàn hươu sao được nuôi trong môi trường bán hoang dã.

Bảo tồn hệ sinh thái, phát triển du lịch cộng đồng

Vườn quốc gia Kon Ka King trải rộng trên địa bàn hai tỉnh Gia Lai, Quảng Ngãi. Với những món quà thiên nhiên ưu ái ban tặng, địa phương đang xây dựng đề án nhằm bảo tồn sinh thái, phát triển du lịch cộng đồng, góp phần cải thiện đời sống người dân.

Quang cảnh hội nghị.

Tin tức

• Dự án Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu không gian địa lý (GIS) dùng chung tỉnh Lâm Đồng được triển khai với tổng mức đầu tư trên 594 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2025-2027.

Mô hình sinh kế giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập, cải thiện đời sống.

Thoát nghèo từ mô hình sinh kế thiết thực

Những năm qua, công tác giảm nghèo tại Lâm Đồng đạt nhiều kết quả nổi bật, góp phần cải thiện điều kiện sống, nâng cao thu nhập, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân. Tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm, diện mạo nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi rõ rệt.

Người dân trên địa bàn phường Ea Kao thu hoạch cà phê.

Tin tức

• Tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Chỉ thị số 011/CT-UBND ngày 24/11/2025 nhằm tháo gỡ khó khăn, bảo đảm sản xuất, tiêu thụ cà-phê hiệu quả trong niên vụ 2025-2026.

Phụ nữ Tây Nguyên không chỉ giữ vai trò trong gia đình mà đang trở thành lực lượng kinh tế quan trọng. Ảnh: Khiếu Minh

Dựa vào bản sắc nâng tầm vị thế

Những đổi thay từ câu chuyện của chị Y Hương không phải là trường hợp riêng lẻ. Những năm gần đây, phụ nữ Tây Nguyên không chỉ giữ vai trò trong gia đình mà còn trở thành lực lượng kinh tế quan trọng.

Thu hoạch cà-phê mít. Ảnh: Pun Coffee

Độc đáo cây cà ri và cà-phê mít

Những người lính từng hành quân qua Tây Nguyên hẳn quen thuộc cây cà-ri. Nếu cà-phê, hạt tiêu là những loại đặc sản của miền đất đỏ bazan Tây Nguyên có tiếng vang trên thị trường thế giới, thì loài cây này chỉ là chất tạo mầu cho thực phẩm.

Đại diện Ban tổ chức trình bày tổng quan về kế hoạch tổ chức Lễ hội Trà quốc tế 2025. Ảnh: BTC

Tin tức

• Từ ngày 11/11 - 7/12, Lễ hội Trà quốc tế (World Tea Fest) 2025 lần đầu diễn ra tại Việt Nam, do UBND tỉnh Lâm Đồng phối hợp nhiều đơn vị trong và ngoài nước tổ chức.

Các nghệ nhân Câu lạc bộ dệt thổ cẩm làng Phung cần mẫn bên khung cửi.

Giữ hồn dân tộc, nối dài sinh kế

Từ những khung dệt mộc mạc giữa buôn làng Tây Nguyên đến các sản phẩm OCOP đạt chuẩn, từ tiếng thoi lách cách bên nhà sàn đến mô hình du lịch cộng đồng thu hút hàng nghìn lượt khách…, hành trình làm giàu từ bản sắc của những người phụ nữ đang mở ra hướng phát triển mới cho vùng cao nguyên.

Hướng dẫn du khách trải nghiệm gói bánh dân tộc.

Hoa đẹp làng cà phê

Người phụ nữ Mơ Nâm (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng) tươi cười đón khách nhưng vẫn không ngừng đôi tay đang thoăn thoắt gieo lứa rau mới trong vườn, chuẩn bị “món quà trải nghiệm” cho những du khách sẽ đến với nhà mình và làng du lịch cộng đồng Kon Chênh.

Các kỹ thuật dệt thổ cẩm vẫn được bà Bon Niêng G’Lòng gìn giữ và truyền lại cho con, cháu.

Thổ cẩm, nét đẹp miền Đưng K’Nớ

Khắp buôn, hầu như nhà nào cũng có khung dệt, có người phụ nữ miệt mài bên khung, mồ hôi tuôn chảy bên ô cửa nhà sàn, bên bậc cầu thang, bên bếp lửa bập bùng… trông lặng lẽ mà đầy thơ mộng.