Tiếp sức cho các nghệ nhân dân gian

Ở Tây Nguyên, sự nghiệp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng, của cả cộng đồng trong đó, các già làng, nghệ nhân, trí thức giữ vai trò hết sức quan trọng.

Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.
Nghệ nhân ưu tú Touneh Mabio (thứ hai từ trái sang) cùng các học trò.

Đặc biệt, công lao lớn nhất là của các nghệ nhân dân gian thuộc lĩnh vực văn hóa phi vật thể. Họ là những người được xã hội ghi nhận là “báu vật dân gian sống” với sứ mệnh giữ và trao truyền ngọn lửa văn hóa của tổ tiên đến với con cháu mai sau.

Nhờ họ mà sợi dây kết nối cộng đồng bớt phần lơi lỏng, mà nhịp cồng chiêng, điệu dân ca vẫn ngân, bước chân dân vũ vẫn rạo rực bên bếp lửa trong những mùa lễ hội. Nhờ họ mà ngôn ngữ tộc người vẫn được lưu giữ để ông bà, cha mẹ vẫn có thể giao tiếp và kể cho con cháu nghe những câu chuyện từ ngày xửa, ngày xưa. Nhờ họ mà hoa văn thổ cẩm vẫn rực rỡ sắc màu truyền thống như một biểu tượng của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Để từ đó, nuôi dưỡng trong tâm hồn những người trẻ niềm tự hào, trao cho họ trách nhiệm bảo tồn và phát huy những di sản quý báu mà cha ông từng sáng tạo, đắp bồi. Nghệ nhận K’Điệp, người Cơ Ho, nói: “Lớp trẻ bây giờ lo làm kinh tế, ít quan tâm tới văn hóa. Nhiều cháu không thể giao tiếp được bằng tiếng nói của dân tộc mình, đồng dao, dân ca thì càng ít cháu biết. Bởi vậy mà tôi cùng các nghệ nhân cố gắng từng chút một trao truyền những giá trị truyền thống cho các cháu.” Nữ nghệ nhân Ma Bio, người Chu Ru cũng đau đáu: “Chúng tôi đã truyền đạt kiến thức, ý nghĩa của từng bài chiêng, từng điệu múa để con cháu không quên di sản của ông bà”…

Ghi nhận công lao của các nghệ nhân dân gian, Nhà nước đã tôn vinh, trao tặng danh hiệu cho hàng trăm Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú về lĩnh vực văn hóa phi vật thể trên khắp vùng Tây Nguyên. Thời gian qua, các tỉnh trong khu vực đã quan tâm triển khai các chính sách cho nghệ nhân. Ngoài tiền thưởng một lần sau khi nhận danh hiệu, chế độ đãi ngộ về vật chất cho các nghệ nhân được tôn vinh đã được ban hành theo Nghị định 109/2015/NĐ-CP ngày 28/10/2015 của Chính phủ về hỗ trợ đối với Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn cảnh gặp khó khăn. Tuy chính sách mới chỉ đáp ứng một phần nhưng đã kích thích được sự nhiệt tình của các “báu vật sống”. Các chương trình phục dựng lễ hội truyền thống, hỗ trợ kinh phí sinh hoạt câu lạc bộ, trang phục và nhạc cụ đã tạo thêm điều kiện để nghệ nhân có không gian thực hành và truyền dạy. Một số địa phương đã phối hợp với ngành văn hóa tổ chức tập huấn kỹ năng truyền dạy, bồi dưỡng kiến thức di sản và kỹ năng trình diễn cho lực lượng nòng cốt…

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Hội nghị Văn hóa toàn quốc do Bộ Chính trị tổ chức năm 2021 đã xác định: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng để phát triển đất nước. Vì vậy, quan tâm sự nghiệp văn hóa là quan tâm đến từng vấn đề cụ thể, trong đó bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống là một nội dung vô cùng quan trọng, mà các nghệ nhân là chủ thể trong lĩnh vực này. Cần phải có thêm các chế độ mang tính chất khích lệ tài năng và sự cống hiến để hỗ trợ, tiếp sức hiệu quả cho các nghệ nhân dân gian, những nhân tố quan trọng trong sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Từ sự hỗ trợ của các nghệ nhân, nhiều lớp truyền dạy cồng chiêng, dệt thổ cẩm, dân ca, dân vũ được mở ngay tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Có thể bạn quan tâm

Giao diện trang thông tin chính thức của “Câu chuyện thời hoa lửa”.

Nối dài những câu chuyện thời hoa lửa

Lịch sử đôi khi chạm sâu đến người trẻ thông qua giọng kể của một cựu thanh niên xung phong, một bức ảnh cũ hay mã QR trên bia di tích... Các cách kể gần gũi ấy đang mở thêm một con đường để ký ức lịch sử gần gũi hơn với thanh niên, trong đó, tổ chức Đoàn ngày càng đóng vai trò chủ động trong lưu giữ và làm mới những câu chuyện của các thế hệ đi trước.

Đà Lạt, một điểm đến hấp dẫn của Tây Nguyên. Ảnh: Đặng Văn An

Đầu tư marketing cho du lịch Tây Nguyên

Thời gian gần đây, nhất là sau khi hình thành các đơn vị hành chính mới, hoạt động du lịch Tây Nguyên (gắn với duyên hải miền trung) trở nên sôi động hơn, bởi các tỉnh đều có sự đầu tư liên kết vùng, liên kết đồng bằng, biển và đại ngàn. Chiến lược giới thiệu, quảng bá du lịch Tây Nguyên cũng được đầu tư theo chiều hướng chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Làng Gò Cỏ - điểm sáng du lịch cộng đồng nhờ khai thác bền vững di sản Văn hóa Sa Huỳnh. Nguồn ảnh: langgoco.com

Trải nghiệm không gian di sản Văn hóa Sa Huỳnh

Theo Quyết định số 615/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Ngãi về giao chỉ tiêu tăng trưởng, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, Di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh cùng với Lý Sơn, Măng Đen được định hướng thành tam giác du lịch thế mạnh, tạo sản phẩm đặc trưng nhằm hướng tới phát triển du lịch bền vững.

Đại diện các doanh nghiệp lữ hành tại lễ khai mạc.

Phép thử sau Ngày Lữ hành Việt Nam 2026

Ngày Lữ hành Việt Nam 2026, 15/8, đã đưa hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước đến Gia Lai, không chỉ để giới thiệu điểm đến mà tìm cách biến tài nguyên, sản phẩm thành những dòng khách thật sự.

Bơi là một trong những môn được chọn đầu tư trọng điểm. Ảnh: Nguyên Khang

Chọn “mũi nhọn” cho giấc mơ Olympic

Không còn dàn trải nguồn lực cho hàng chục môn thể thao, Đà Nẵng đang từng bước khoanh vùng một số nội dung có khả năng tranh chấp huy chương châu lục và thế giới để dồn sức đầu tư, đào tạo theo hướng đột phá. Đây là hướng đi phù hợp với chủ trương chung mà ngành thể thao cả nước đang theo đuổi cho chặng đường đến năm 2046.

Trẻ em Trà Leng hồn nhiên bên gốc quế cổ thụ. Ảnh: HTX Nhiếp ảnh và Ứng dụng

Nhiếp ảnh mang hương rừng xuống phố

Không chỉ dùng nghệ thuật thị giác để kể câu chuyện về vùng nguyên liệu quế nổi tiếng ở miền núi Nam Trà My (Đà Nẵng), những bức ảnh còn là một kho tư liệu quý báu về đời sống con người giữa đại ngàn.

Hà My và Nam Phương tự tin trong buổi thuyết trình giới thiệu về dự án. Ảnh: Plan International Việt Nam

Khi công nghệ mở rộng cánh cửa bình đẳng giới

Nhiều mô hình giáo dục STEM, câu lạc bộ công nghệ và sân chơi sáng tạo tại khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã mở ra cánh cửa để trẻ em gái tự tin chinh phục khoa học-công nghệ và đóng góp những giải pháp thiết thực cho cộng đồng.

Món quà từ tập thể Tàu KT-709 không chỉ mang giá trị vật chất giúp gia đình trang trải một phần kinh phí mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn. Ảnh: Hải Ninh

Món quà vượt nghìn con sóng

Vượt hàng nghìn hải lý từ Trường Sa, món quà của những người lính hải quân đã đến với giường bệnh của anh N.T.S (34 tuổi, xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ) tại Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) tiếp thêm niềm tin cho người bệnh và lan tỏa tình quân dân.

Du khách chọn mua sản phẩm tại làng gốm Bàu Trúc (Khánh Hòa). Ảnh: minh lê

Khi cộng đồng được trao quyền và hưởng lợi

Hệ thống đền tháp cổ, lễ hội, làng nghề và nghệ thuật dân gian tạo nên nguồn tài nguyên đặc sắc để Khánh Hòa phát triển du lịch văn hóa Chăm. Tuy nhiên, giá trị ấy chỉ có thể được bảo tồn bền vững khi cộng đồng trở thành chủ thể, trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Cầu Rồng Đà Nẵng về đêm.

Sau “mùa pháo hoa”

Sau hành trình của lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026) thu hút lượng khách kỷ lục, Đà Nẵng đang tìm cách duy trì “sức nóng” bằng việc làm dày trải nghiệm trên sông Hàn, đồng thời mở những hành trình mới về phía tây và phía nam thành phố. Từ du lịch sự kiện đến du lịch cộng đồng, bài toán đặt ra là làm sao giữ khách ở lại lâu hơn và đưa nguồn thu đến nhiều khu vực hơn.

Nghề dệt thổ cẩm góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Ảnh: Trường Sơn

Ứng dụng công nghệ, thúc đẩy phát triển văn hóa

5 năm qua, việc ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được đẩy mạnh tại Lâm Đồng, góp phần phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nổi trội của địa phương.

Buổi hội thảo tham vấn quy trình tiếp nhận, xử lý và hỗ trợ các vụ việc khẩn cấp trên ứng dụng S-APP. Ảnh: UN Women Việt Nam

Ứng dụng công nghệ bảo vệ phụ nữ

Không ít phụ nữ vẫn lựa chọn im lặng khi trở thành nạn nhân của bạo lực giới bởi nỗi sợ bị kỳ thị, trả thù hoặc thiếu nơi tìm kiếm hỗ trợ. Hiện nay, những nền tảng công nghệ mới đang từng bước trở thành cầu nối kín đáo, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nạn nhân và các dịch vụ bảo vệ, mở ra hướng tiếp cận nhân văn hơn trong phòng ngừa, ứng phó với bạo lực giới.

Giới thiệu sản phẩm tại Ngày hội Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Đại học Bách khoa Đà Nẵng 2026. Ảnh: Khoa Trương

Xây nền cho tinh thần sáng tạo

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, nhiều trường đại học tại Đà Nẵng đã có những bước đi tích cực, đẩy mạnh đầu tư, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao chất lượng đào tạo.

Trình diễn hoạt động nghề nghiệp tại Triển lãm Làng nghề nước mắm Phan Thiết.

Giữ nghề cổ bằng tư duy mới

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhiều cơ sở sản xuất nước mắm Phan Thiết đã mạnh dạn đầu tư nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm. Không ít cơ sở áp dụng các hệ thống quản lý như HACCP, ISO 22000, kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào, quy trình ủ chượp đến đóng chai, bảo quản.

Xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục.

Đà Nẵng tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Đà Nẵng đang hướng tới nhiều mục tiêu chiến lược như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do và trung tâm công nghệ cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của thành phố.

Ruộng bậc thang ở xã Sơn Tây Thượng.

Phát triển du lịch văn hóa tộc người ở vùng cao Quảng Ngãi

Sự hiện diện của 43 dân tộc thiểu số, trong đó bao gồm nhiều cộng đồng bản địa ôm chứa kho tàng văn hóa lâu đời hết sức độc đáo như H’rê, Co, Ba Na, Xơ Đăng, Ca Dong… cùng hệ sinh thái rừng-thác-sông suối với vẻ đẹp nguyên sơ đầy ấn tượng đã biến miền núi tỉnh Quảng Ngãi trở thành khu vực sở hữu dư địa rất lớn để phát triển loại hình du lịch dân tộc.

Nông dân chăm sóc lúa mẹ tại xã Phan Sơn. Ảnh: BLĐ

Khai thác tiềm năng, hỗ trợ sinh kế

Cách trung tâm tỉnh Lâm Đồng khoảng 80 km, địa hình xã Phan Sơn chủ yếu là đồi núi, giao thông đi lại và điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, thu nhập của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.