Dự cuộc làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Tại cuộc làm việc, sau khi nghe Đảng ủy Chính phủ báo cáo về xây dựng Đề án Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược phục vụ phát triển đất nước nhanh, bền vững, các đại biểu trao đổi làm rõ nhiều nội dung, tập trung vào những vấn đề cốt lõi, từ nhận diện, phát hiện, tuyển chọn đến bố trí, sử dụng, đãi ngộ.
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá báo cáo tổng kết tương đối toàn diện chủ trương, chính sách, kết quả thực hiện trong thời gian qua, bước đầu đặt công tác nhân tài trong yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.
Tuy nhiên, công tác nhân tài vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Chính sách còn chú trọng nhiều đến thu hút, tuyển dụng, đãi ngộ ban đầu, trong khi khâu bố trí, sử dụng và trọng dụng chưa được quan tâm tương xứng. Việc đánh giá còn nặng về hồ sơ, bằng cấp, chức danh và quy trình hành chính, chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tế. Nhiều cơ quan chưa thực sự tạo điều kiện để người có tài phát huy năng lực; nhiều quy định còn là rào cản đối với việc tuyển chọn, bổ nhiệm, trọng dụng người tài.
Quán triệt quan điểm và yêu cầu lớn để tiếp tục hoàn thiện Đề án, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, phải thống nhất nhận thức nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, tập trung vào những ngành, lĩnh vực, chương trình, dự án và công trình có ý nghĩa quyết định đối với năng lực tự chủ, sức cạnh tranh và sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Thu hút nhân tài phải gắn liền với việc trọng dụng, giao nhiệm vụ cụ thể, quyền hạn cần thiết, nguồn lực phù hợp và đánh giá công bằng theo kết quả, tạo điều kiện, động lực, môi trường để họ gắn bó lâu dài. Nguồn nhân tài bền vững nhất vẫn phải được hình thành từ chính người Việt Nam. Xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, đồng bộ, mở và hội nhập quốc tế, bảo đảm liên thông, chia sẻ nguồn lực nhân tài giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cụ thể hóa mục tiêu thu hút khoảng 1.000 nhân tài theo từng ngành, lĩnh vực, nhiệm vụ chiến lược. Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương xác định rõ những bài toán lớn, nhiệm vụ chiến lược cần giải quyết để làm căn cứ tổ chức tìm kiếm, tuyển chọn nhân tài; tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ chiến lược, trung tâm xuất sắc, nhóm nghiên cứu mạnh, đào tạo tài năng trẻ, thu hút chuyên gia đầu ngành; thực hiện đặt hàng, khoán chi và thanh toán theo hợp đồng, sản phẩm, kết quả; kiên quyết khắc phục việc phân bổ dàn trải, trùng lặp, bình quân.
Cần xây dựng chương trình đào tạo chuyên biệt cho học sinh, sinh viên có năng khiếu, năng lực nổi trội. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả về công tác nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược, ưu tiên. Trao quyền tự chủ cao hơn cho các đại học, viện nghiên cứu, đi đôi với trách nhiệm giải trình về chất lượng, liêm chính học thuật, hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Nhấn mạnh nhân tài của quốc gia không nhất thiết phải trở thành công chức hoặc trở về Việt Nam toàn thời gian, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, cần hình thành thị trường nhân tài rộng mở với môi trường làm việc linh hoạt, tạo điều kiện để chuyên gia lưu chuyển, làm việc kiêm nhiệm hoặc tham gia theo hợp đồng, dự án giữa khu vực công, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế. Người Việt Nam ở nước ngoài có thể đóng góp theo dự án, làm việc bán thời gian, cố vấn công nghệ, tham gia hội đồng chuyên môn, hợp tác nghiên cứu hoặc kết nối mạng lưới quốc tế. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phải chủ động xây dựng mạng lưới và tìm kiếm, kết nối chuyên gia trong những lĩnh vực đất nước đang cần.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đổi mới phương thức quản trị, đo lường bằng kết quả và quy rõ trách nhiệm. Theo đó, quyền tuyển chọn và sử dụng nhân tài cần phân cấp cho cơ quan trực tiếp chịu trách nhiệm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về việc phát hiện, lựa chọn nhân tài và bố trí, giao nhiệm vụ, tạo môi trường làm việc; xử lý nghiêm việc lợi dụng chính sách nhân tài để tuyển dụng không khách quan.
Cần xây dựng một hạ tầng quản trị số và hệ thống đánh giá theo hướng đo lường được toàn bộ quá trình chuyển hóa từ nhu cầu nhân tài thành kết quả phát triển; trên cơ sở số lượng người được thu hút, đo được tỷ lệ nhân tài chủ trì nhiệm vụ trọng điểm, số công nghệ được làm chủ, giá trị kinh tế-xã hội được tạo ra, mức độ chuyển giao tri thức, tỷ lệ tiếp tục đóng góp sau khi kết thúc nhiệm vụ.
Khẳng định công tác nhân tài quốc gia phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng nhưng có sự phân vai rõ trong khâu tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện Đề án theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm và có đột phá thực chất về thể chế, tổ chức thực hiện. Mỗi chính sách trả lời rõ: Giải quyết bài toán nào, lựa chọn ai, giao quyền gì, bảo đảm nguồn lực ra sao, đánh giá bằng kết quả nào. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những công trình, công nghệ, doanh nghiệp, chính sách và giá trị mới; hình thành đội ngũ đủ sức đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, tự chủ; tạo cơ hội để mọi người Việt Nam có năng lực đều được phát hiện, phát triển và cống hiến.
