Thiếu hụt ngân sách: Căn bệnh trầm kha của Liên hợp quốc

Liên hợp quốc vừa kêu gọi cộng đồng quốc tế đóng góp 33 tỷ USD viện trợ cho năm 2026, giảm đáng kể so với kỳ vọng trước đó.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Đây được xem là quyết định hết sức khó khăn, nhất là khi nhu cầu nhân đạo toàn cầu đã tăng lên con số cao kỷ lục. Tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh tiếp tục đứng trước bài toán nan giải về “lỗ hổng” tài chính chưa được khỏa lấp.

Đối với hàng triệu mảnh đời bất hạnh trên thế giới, viện trợ nhân đạo là “chiếc phao cứu sinh” quan trọng giúp họ vượt qua nghịch cảnh như thiên tai, dịch bệnh hay xung đột. Trong năm 2025, với sự nỗ lực không ngừng nghỉ từ các cơ quan của Liên hợp quốc, gần 98 triệu người dân đã nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Đây là một thành quả đáng tự hào. Tuy nhiên, dù không mong muốn, vẫn còn rất nhiều người bị bỏ lại phía sau, mà nguyên nhân là tình trạng thiếu hụt nguồn tài chính.

Liên hợp quốc đã và đang trải qua đợt cắt giảm ngân sách chưa từng có tiền lệ. Năm 2025, tổ chức đa phương này chỉ nhận được 12 tỷ USD trong tổng số 45 tỷ USD cần thiết cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo, mức thấp nhất trong 10 năm qua. Cái giá phải trả cho việc thiếu kinh phí hoạt động là sức khỏe, thậm chí sinh mạng của nhiều người dân.

Năm 2025, nạn đói gia tăng trong bối cảnh ngân sách dành cho lương thực bị cắt giảm, hệ thống y tế tại nhiều nơi sụp đổ kéo theo dịch bệnh lan rộng. Hàng triệu người không được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Nhiều chương trình bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái bị đình chỉ khi hàng trăm tổ chức viện trợ buộc phải đóng cửa...

Ngân sách bị cắt giảm mạnh cũng khiến các cơ quan của Liên hợp quốc rơi vào tình trạng quá tải và thiếu nguồn lực. Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo và điều phối cứu trợ khẩn cấp Tom Fletcher ví cơ quan này như một chiếc xe đang lao vào đám cháy để dập lửa cứu người, nhưng lại không có đủ nước trong bồn.

Trong khi bài toán thiếu hụt tài chính còn chưa được giải quyết, “gánh nặng” nhân đạo toàn cầu đặt trên vai Liên hợp quốc lại gia tăng theo cấp số nhân. Các cuộc xung đột, đợt thiên tai, dịch bệnh liên tiếp xảy ra, đe dọa cướp đi sinh mạng của hàng triệu dân thường vô tội. Ước tính, khoảng 240 triệu người đang cần được viện trợ khẩn cấp.

Tuy nhiên, do tình trạng “thắt lưng buộc bụng” kéo dài, nhiều hoạt động của Liên hợp quốc đã bị đình trệ. Tổng Thư ký Antonio Guterres nhấn mạnh, tình hình tài chính mong manh buộc Liên hợp quốc duy trì hoạt động dưới mức ngân sách được phê duyệt, giảm chi tiêu, đóng băng tuyển dụng, thu hẹp các chương trình toàn cầu.

Ðây không phải lần đầu vấn đề “sức khỏe tài chính” của Liên hợp quốc được đề cập. Thiếu ngân sách đã trở thành “căn bệnh trầm kha” đe dọa đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ cốt lõi của Liên hợp quốc như gìn giữ hòa bình, hỗ trợ nhân đạo và phát triển bền vững. Mới đây, Liên hợp quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế đóng góp 33 tỷ USD viện trợ cho năm 2026, thấp hơn nhiều so với con số đề ra năm trước. Liên hợp quốc thừa nhận, khoản tài chính này chỉ đủ để hỗ trợ 135 triệu người cần giúp đỡ khẩn cấp. Với nguồn lực ít ỏi, tổ chức sẽ buộc phải đánh giá mức độ ưu tiên khi phân bổ nguồn lực, chỉ tập trung cho các khu vực và nhóm đối tượng có nhu cầu cấp thiết nhất. Vì vậy, hàng chục triệu mảnh đời khác sẽ đứng trước nguy cơ bị gạt khỏi danh sách cứu trợ.

Trớ trêu là, dù thấp hơn hẳn mức kêu gọi của các năm trước, 33 tỷ USD vẫn chỉ là con số trên giấy, chưa chắc chắn có thể huy động đủ. Ông Fletcher cho biết, con số này chỉ tương đương hơn 1% trong tổng số 27.000 tỷ USD mà thế giới đã chi cho hoạt động quốc phòng năm 2024. Vì vậy, vấn đề đặt ra không phải là thiếu hụt nguồn lực, mà do hoạt động viện trợ nhân đạo quốc tế chưa được xem trọng đúng mức.

Trong thời kỳ thế giới trải qua những biến động khôn lường, chủ nghĩa đơn phương trỗi dậy và các thách thức toàn cầu nhân lên, vai trò của Liên hợp quốc cần tiếp tục được củng cố hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, sự hỗ trợ, đóng góp của các quốc gia thành viên chính là thuốc chữa “căn bệnh trầm kha” về tài chính, cung cấp nguồn lực quan trọng để hoạt động của tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh ngày càng hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Tham tán đầu tư Đào Quốc Cương và Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn tham dự Kỳ họp lần thứ 8 Đối thoại cấp cao thường niên về kinh tế Việt Nam-Pháp được tổ chức ở thủ đô Paris (Pháp) ngày 17/5/2024. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Mở đường cho giai đoạn hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư mang tính đột phá và thực chất Việt Nam-Pháp

Theo Tham tán đầu tư Đào Quốc Cương và Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn, chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ củng cố niềm tin chính trị vững chắc mà còn tạo động lực rất quan trọng để đưa các cam kết cấp cao thành những dự án kinh tế cụ thể, có tính chiến lược cho quan hệ hai nước.

Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng. (Ảnh: TTXVN)

Thủ tướng Lê Minh Hưng sắp tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS và làm việc song phương tại Ấn Độ

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ từ ngày 12-13/9/2026.

Đông đảo bạn bè Bồ Đào Nha và quốc tế có mặt từ sớm để dự Lễ Khai trương gian trưng bày Việt Nam ở Khu Quốc tế tại Hội báo Avante 2026.

Hội báo Avante 2026: Sức hút của di sản Hồ Chí Minh và tầm vóc Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Trong không gian rực rỡ sắc màu và chan hòa tình đoàn kết-hữu nghị tại Hội báo Avante 2026, gian trưng bày do Báo Nhân Dân tổ chức là điểm nhấn đặc biệt thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn bè quốc tế, tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và giới thiệu hình ảnh một Việt Nam tự tin, bản lĩnh bước vào kỷ nguyên phát triển mới.