Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Tây Ninh đã ghi nhận 7 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại sau khi bị chó, mèo cắn. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các cấp, ngành và chính quyền địa phương trong việc tăng cường các biện pháp phòng, chống, không để dịch bệnh tiếp tục đe dọa tính mạng người dân.
Theo thống kê của ngành chức năng, toàn tỉnh hiện có hơn 192.700 con chó, mèo được người dân nuôi trong các hộ gia đình. Tuy nhiên, công tác quản lý và tiêm phòng vẫn còn nhiều hạn chế. Tính đến cuối tháng 4/2026, các địa phương như Lương Hòa, Hưng Điền, Mỹ Hạnh, Đức Lập, Mỹ An và phường Thanh Điền đã ghi nhận 7 ca tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, có trường hợp tử vong sau một thời gian dài bị chó cắn nhưng không được xử trí đúng cách.
Trường hợp ông P.V.H. (55 tuổi, xã Mỹ An) là một ví dụ. Khoảng tháng 6/2025, ông bị chó cắn vào tay nhưng không đến cơ sở y tế để xử lý mà tự chữa bằng phương pháp dân gian. Mặc dù sau đó có đi tiêm phòng, song ông chỉ tiêm một mũi, không đủ phác đồ theo khuyến cáo. Đến đầu tháng 4/2026, ông xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại như sốt, sợ gió, khó nuốt. Dù được đưa đi điều trị, bệnh diễn tiến nặng và ông đã không qua khỏi.
Tương tự, trường hợp ông Phan Văn Đol (66 tuổi, xã Lộc Ninh) cũng tử vong sau thời gian dài mang mầm bệnh. Trước đó, ông bị chó nhà cắn nhưng không tiêm phòng, chỉ tự xử lý vết thương bằng các biện pháp dân gian. Khi phát bệnh, tình trạng chuyển biến nhanh với các biểu hiện đặc trưng như sợ nước, co giật, tăng tiết đờm dãi. Dù được đưa đi cấp cứu, tiên lượng xấu, gia đình xin đưa về và ông đã tử vong tại nhà.
Qua các trường hợp trên cho thấy, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tử vong là do người dân còn chủ quan, thiếu hiểu biết trong việc xử trí khi bị động vật cắn. Nhiều người vẫn giữ thói quen sử dụng các biện pháp truyền miệng như đắp tỏi, ớt, thuốc nam… thay vì đến cơ sở y tế để được tiêm vắc-xin và huyết thanh kháng dại theo đúng quy định.
Bên cạnh đó, công tác phòng, chống bệnh dại tại một số địa phương chưa thật sự quyết liệt. Việc quản lý đàn chó, mèo còn lỏng lẻo; tình trạng thả rông vật nuôi vẫn diễn ra phổ biến. Công tác rà soát, vận động người dân tiêm phòng chưa thường xuyên; tỷ lệ tiêm vaccine còn thấp so với kế hoạch đề ra. Theo kế hoạch năm 2026, toàn tỉnh cần tiêm hơn 160.600 liều vaccine phòng dại, nhưng đến nay mới thực hiện được hơn 40.000 liều.
Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng tuy đã được triển khai nhưng chưa đồng bộ, hiệu quả chưa cao. Một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của bệnh dại cũng như trách nhiệm trong việc quản lý vật nuôi. Ngoài ra, nguồn lực cho công tác phòng, chống dịch ở cơ sở còn hạn chế, từ kinh phí, nhân lực đến vật tư, trong khi địa bàn rộng, số lượng vật nuôi lớn, tiềm ẩn nguy cơ cao.
Trước tình hình trên, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Tây Ninh đã và đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung đẩy mạnh chiến dịch tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về nuôi, quản lý vật nuôi; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, hành vi của người dân.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đinh Thị Phương Khanh nhấn mạnh: Bệnh dại hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu thực hiện đầy đủ các biện pháp. Chi phí tiêm vaccine cho vật nuôi không lớn, song nếu chủ quan, hậu quả có thể là tính mạng con người. Do đó, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, chủ động tiêm phòng cho vật nuôi, đồng thời đến ngay cơ sở y tế khi bị chó, mèo cắn để được xử lý kịp thời.
Các địa phương được yêu cầu tăng cường trách nhiệm trong công tác quản lý đàn vật nuôi, không để xảy ra tình trạng chó thả rông; đồng thời thường xuyên rà soát, thống kê chính xác số lượng vật nuôi, làm cơ sở xây dựng kế hoạch tiêm phòng phù hợp, hiệu quả.
Theo quy định hiện hành, các hành vi không tiêm phòng cho chó, mèo; không đeo rọ mõm, không xích giữ khi đưa ra nơi công cộng sẽ bị xử phạt từ 1 đến 2 triệu đồng. Trường hợp gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người khác, chủ vật nuôi còn phải bồi thường dân sự hoặc bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và chính quyền địa phương, cùng với ý thức trách nhiệm của người dân, công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn tỉnh Tây Ninh được kỳ vọng sẽ đạt được những chuyển biến tích cực, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ổn định đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững.
