Tạo xung lực mới nâng tầm quan hệ Việt Nam với Australia và New Zealand

Phóng viên: Xin Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao cho biết những kết quả nổi bật của chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung: Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9-14/8/2026. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới hai nước trên cương vị mới, diễn ra vào thời điểm quan trọng trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Australia và Việt Nam-New Zealand đều đã được nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện và đang phát triển hết sức mạnh mẽ. Chuyến thăm khẳng định sự coi trọng cao của Đảng và Nhà nước ta đối với hai đối tác quan trọng này, đồng thời tạo xung lực đưa các khuôn khổ quan hệ mới đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả theo hướng đồng hành, đồng hợp tác, đồng kiến tạo.

Chuyến thăm cũng mang ý nghĩa lịch sử, khẳng định tầm quan trọng của quan hệ giữa Việt Nam và các nước trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, khu vực, vì lợi ích nhân dân mỗi nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới. Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có các cuộc tiếp xúc, trao đổi cấp cao với Toàn quyền, Thủ tướng, Lãnh đạo Quốc hội cùng các giới học giả, nhà khoa học, nghiên cứu, kinh doanh, cộng đồng người Việt ở hai nước.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia và New Zealand đã thành công rất tốt đẹp với các mục tiêu đề ra đạt được ở mức cao. Các nước đều dành cho cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao sự đón tiếp thân tình trọng thị với nghi lễ cao nhất. Các cuộc hội đàm, hội kiến, tiếp xúc với lãnh đạo cấp cao, Quốc hội, chính giới, doanh nghiệp, học giả và nhân dân hai nước diễn ra trong không khí tin cậy, cởi mở, thực chất. Các Nhà Lãnh đạo Australia và New Zealand đều khẳng định hết sức coi trọng quan hệ với Việt Nam, đề cao các thành tựu phát triển mọi mặt của Việt Nam, tầm nhìn của Nhà Lãnh đạo Việt Nam đối với sự phát triển đất nước cũng như vai trò, vị thế của Việt Nam ở khu vực và trên trường quốc tế; khẳng định sự tương đồng chiến lược trong đánh giá và cách thức giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực.

Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh bối cảnh thế giới, khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó dự đoán, yêu cầu phát triển tại mỗi nước ngày càng cao lại càng thấy rõ hơn tầm quan trọng của việc hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam và Australia, New Zealand để giảm thiểu các tác động tiêu cực và cùng đồng hành trong phát triển đất nước. Nhiều văn kiện, thỏa thuận hợp tác quan trọng được ký kết, tạo thêm cơ sở triển khai các định hướng lớn đạt được trong chuyến thăm.

Điểm nổi bật trước hết là chuyến thăm đã củng cố mạnh mẽ tin cậy chính trị và tạo xung lực mới để nâng tầm quan hệ với cả Australia và New Zealand. Bên cạnh chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại-đầu tư, Lãnh đạo Việt Nam và hai nước cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác an ninh-quốc phòng, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực. Những đề xuất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về những động lực mới trong quan hệ đều được Lãnh đạo hai nước nhất trí rất cao, đó là khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục-đào tạo, nguồn nhân lực, thương mại, đầu tư và chuyển đổi xanh, khoáng sản thiết yếu, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển, góp phần mở rộng không gian chiến lược, tranh thủ nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước và đưa quan hệ Việt Nam với Australia, New Zealand bước vào giai đoạn phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn, tăng cường sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau. Trong các cuộc hội đàm, các nhà Lãnh đạo cũng nhất trí cao về quan điểm trong các vấn đề quốc tế, khu vực cùng quan tâm.

Những kết quả nổi bật của chuyến thăm cũng đã gắn kết chặt chẽ hơn hợp tác đối ngoại với các yêu cầu phát triển của đất nước. Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đây cũng là những lĩnh vực Australia và New Zealand có thế mạnh và khả năng bổ trợ cao. Qua chuyến thăm, các lĩnh vực này được mở rộng thành những hướng hợp tác mới, qua đó huy động tốt hơn nguồn lực bên ngoài và mở rộng không gian phát triển cho Việt Nam.

Với Australia, hai bên thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, khoáng sản thiết yếu, chuyển đổi năng lượng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Diễn đàn TechConnect mở thêm kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu, tạo nền tảng cho hợp tác cùng nghiên cứu, cùng đổi mới và cùng tạo giá trị. Đây là bước phát triển mới, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia gắn chặt hơn với các động lực tăng trưởng tương lai.

Với New Zealand, điểm nhấn là phát huy mạnh hơn tính bổ trợ và những thế mạnh có tính nền tảng, nhất là giáo dục-đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững. Các hoạt động như Diễn đàn Giáo dục Việt Nam-New Zealand và các thỏa thuận hợp tác mới mở rộng kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo; đồng thời thúc đẩy mở cửa thị trường nông sản, nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và các lĩnh vực xanh.

Một kết quả quan trọng xuyên suốt chuyến thăm là hợp tác kinh tế được đặt trong một tầm nhìn mới, không chỉ mở rộng thương mại, đầu tư mà còn tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và khai thác tốt hơn tính bổ trợ giữa các nền kinh tế. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các nhà Lãnh đạo hai nước nhất trí khuyến khích doanh nghiệp mỗi bên tăng cường hợp tác, đầu tư vào nhau, nhất là trong các ngành, lĩnh vực mới phù hợp với điều kiện mỗi bên, qua đó góp phần mở rộng không gian kinh tế và chiến lược của Việt Nam tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời kiến tạo không gian phát triển mới cho đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành sự quan tâm đặc biệt tới cộng đồng người Việt Nam tại Australia và New Zealand, nhất là đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã gặp gỡ, lắng nghe và trao đổi với đại diện cộng đồng, qua đó khẳng định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước. Cộng đồng trí thức, chuyên gia, doanh nhân Việt Nam tại Australia, tiêu biểu là Hội Trí thức và Chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA) đã thể hiện tinh thần tha thiết hướng về quê hương, mong muốn tăng cường kết nối, chia sẻ tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế, qua đó đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước.

Có thể khẳng định, chuyến thăm đã tạo được cả “độ sâu” về chính trị và “độ mở” về hợp tác. Chuyến thăm là một dấu ấn đối ngoại quan trọng, góp phần triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng, khẳng định chính sách đối ngoại đa phương hóa đa dạng hóa nhất quán của Việt Nam, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi, mở rộng không gian hợp tác và nâng cao vai trò vị thế của Việt Nam ở khu vực.

Phóng viên: Xin Bộ trưởng cho biết thời gian tới, chúng ta sẽ làm gì để phát huy các kết quả đã đạt được trong chuyến thăm?

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung: Về chính trị, ngoại giao, trong giai đoạn phát triển mới của mỗi bên, các Nhà Lãnh đạo đều khẳng định sự tin cậy chính trị giữa Việt Nam và Australia, New Zealand, qua đó tạo xung lực mới để nâng tầm quan hệ. Chính vì vậy, trong thời gian tới, hai bên sẽ đẩy mạnh các trao đổi cấp cao và các cấp, trên cả các kênh Đảng, Quốc hội, qua đó mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ song phương.

Phía Australia và New Zealand bày tỏ mong muốn tìm hiểu, trao đổi kinh nghiệm về quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế của Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước, đặc biệt là vai trò quan trọng của Quốc hội trong việc ban hành các chính sách pháp luật. Lãnh đạo Quốc hội hai nước cũng đánh giá cao vai trò của Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế đồng thời khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ với Quốc hội Việt Nam trong thời gian tới.

Qua chuyến thăm cấp Nhà nước đến Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, 62 văn kiện, thỏa thuận hợp tác đã được ký kết, trong đó có 3 Tuyên bố chung quan trọng giữa Việt Nam và Australia về làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng của nền kinh tế, và tăng cường kết nối khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, tạo thêm những định hướng chiến lược và khuôn khổ hợp tác thiết thực cho giai đoạn mới.

Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam cùng một nước đối tác ra tuyên bố chung về tăng cường kết nối khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo mở ra mô hình mới về khuôn khổ hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác, đặc biệt là theo hướng không chỉ hợp tác mà còn kết nối, bổ sung cho nhau, đồng hành, kiến tạo, tạo các động lực mới; nâng từ chuyển giao sang hợp tác, đồng phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khai thác khoáng sản hiếm, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, nhân lực chất lượng cao để phục vụ nhu cầu phát triển của mỗi nước.

Trong thương mại, đầu tư, cả Việt Nam và Australia, New Zealand đều còn nhiều dư địa mở rộng quan hệ và các nhà Lãnh đạo đều nhất trí cao về việc nghiên cứu, xây dựng các cơ chế hợp tác liên Chính phủ, mở rộng quan hệ giữa các hiệp hội doanh nghiệp, các doanh nghiệp giữa hai bên trong thời gian tới, qua đó triển khai hiệu quả các định hướng, khuôn khổ hợp tác đã ký kết. Chính vì vậy, ngay trong chuyến thăm, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo sát sao việc triển khai các kết quả đạt được. Các nhà Lãnh đạo cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển nhanh các cam kết thành hành động, khai thác tối đa dư địa và thế mạnh bổ trợ của mỗi bên.

Với Australia, cần nhanh chóng đưa các định hướng mới về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, khoáng sản thiết yếu, năng lượng và chuyển đổi xanh vào các chương trình, dự án cụ thể; tăng cường liên kết giữa Chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu, chuyển từ hợp tác tiếp nhận sang cùng nghiên cứu, cùng phát triển, cùng tạo giá trị. Đồng thời, chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về thương mại, đầu tư, kết nối thị trường, logistics và chuỗi cung ứng, tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào các dự án cụ thể. Phía Australia đánh giá cao việc Chính phủ và các cơ quan, địa phương Việt Nam đã tháo gỡ một số vướng mắc trong các dự án hợp tác mà phía Australia quan tâm.

Với New Zealand, cần khai thác mạnh hơn tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, tập trung vào giáo dục-đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, nông nghiệp công nghệ cao, mở cửa thị trường nông sản, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững; tăng cường kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và thúc đẩy các dự án có giá trị gia tăng cao.

Ngay sau chuyến thăm, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các ban, bộ, ngành, địa phương cũng cần phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng, triển khai các chương trình hành động trên tinh thần bám sát các nhận thức chung và thỏa thuận cấp cao, xác định rõ việc, rõ đầu mối, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm; lấy lợi ích thiết thực của người dân, doanh nghiệp làm mục tiêu, lấy hiệu quả và kết quả cụ thể làm thước đo.

Trên bình diện đa phương, Việt Nam cũng sẽ đẩy mạnh tham vấn chiến lược, phối hợp chính sách với Australia và New Zealand ở cấp cao và các cấp, cũng như tại ASEAN, Liên hợp quốc, APEC và các diễn đàn khu vực, quốc tế; cùng thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng luật pháp quốc tế và đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Với quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp và đối tác hai nước, chúng ta tin tưởng các kết quả của chuyến thăm sẽ nhanh chóng được chuyển hóa thành những chương trình, dự án và thành quả cụ thể, tạo thêm động lực đưa quan hệ Việt Nam-Australia và Việt Nam-New Zealand phát triển ngày càng sâu rộng, thực chất và hiệu quả, đóng góp thiết thực cho công cuộc phát triển đất nước trong giai đoạn mới.