Tạo thói quen tiêu dùng xanh, cần chung tay của cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp

Từ chiếc túi vải mang theo khi đi chợ, việc lựa chọn sản phẩm có bao bì dễ phân hủy, đến thói quen tiết kiệm điện, nước trong mỗi gia đình, cho thấy tiêu dùng xanh đang dần thoát ra khỏi phạm vi khẩu hiệu môi trường để trở thành lựa chọn cụ thể trong đời sống.

Người tiêu dùng sử dụng sản phẩm túi bảo vệ môi trường thay cho túi nylon khi đi mua sắm tại siêu thị. (Ảnh: TÙNG DƯƠNG)
Người tiêu dùng sử dụng sản phẩm túi bảo vệ môi trường thay cho túi nylon khi đi mua sắm tại siêu thị. (Ảnh: TÙNG DƯƠNG)

Từ giỏ hàng đến lối sống mới

Sáng cuối tuần, chị Nguyễn Thị Huyền ở phường Đống Đa, Hà Nội, đi chợ với chiếc làn đã sờn quai quen thuộc một thời. Thay vì nhận thêm vài túi nylon cho mớ rau, quả cà chua hay bó hành, chị cẩn thận xếp từng món vào túi riêng mang theo từ nhà. “Cứ lấy túi rồi về lại vứt, vừa phí vừa đầy rác”, chị Huyền nói. Thói quen nhỏ ấy, theo chị, bắt đầu từ vài lần đi siêu thị, chị thấy quầy thu ngân khuyến khích khách mang túi dùng nhiều lần, cùng những lần truyền thông của chính quyền địa phương về giảm rác thải nhựa.

Theo Tiến sĩ Lê Việt Liên (Viện Nghiên cứu Văn hóa), tiêu dùng xanh được hiểu là một phần của tiêu dùng bền vững, mua và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, không gây hại cho sức khỏe con người và không đe dọa đến hệ sinh thái tự nhiên. Sản phẩm xanh không chỉ là thực phẩm hữu cơ, mỹ phẩm thiên nhiên hay đồ gia dụng thân thiện môi trường, mà còn bao gồm cả những sản phẩm được sản xuất theo quy trình ít phát thải, tiết kiệm tài nguyên, không chứa hóa chất độc hại và giúp người dùng giảm tiêu hao năng lượng trong quá trình sử dụng.

Tại Việt Nam, tiêu dùng xanh không còn là khái niệm xa lạ. Cùng với các hoạt động liên quan sản xuất và tiêu dùng bền vững, nhiều chương trình, văn bản pháp luật đã được ban hành, triển khai nhằm thúc đẩy lối sống thân thiện hơn với môi trường, như các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, chương trình cấp nhãn sinh thái, nhãn tiết kiệm năng lượng...

Theo Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, tiêu dùng xanh tiếp tục được xác định là một nội dung quan trọng, gắn với mục tiêu cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hướng tới nền kinh tế xanh, trung hòa carbon, bảo đảm hài hòa giữa thịnh vượng kinh tế, bền vững môi trường và công bằng xã hội.

Khảo sát người tiêu dùng 2025 của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thuế và Tư vấn PwC tại Việt Nam (PwC) cho thấy, người tiêu dùng Việt Nam ngày càng khắt khe hơn trong lựa chọn thực phẩm, đặc biệt chú trọng nguồn gốc và giá trị dinh dưỡng. Trong đó, 74% số người tiêu dùng Việt Nam rất lo ngại về thực phẩm siêu chế biến và thuốc trừ sâu.

Tuy nhiên, tiêu dùng xanh vẫn chịu tác động mạnh từ áp lực chi tiêu. Theo PwC, khi lựa chọn thực phẩm, 47% số người được hỏi cho biết giá cả là yếu tố chính. Như vậy, dù nhận thức xanh tăng lên, người tiêu dùng vẫn phải cân đối giữa mong muốn sống xanh và khả năng chi trả.

Yêu cầu đổi mới từ doanh nghiệp

Sự thay đổi hành vi tiêu dùng đem lại hiệu quả cho môi trường nhưng cũng đòi hỏi sự đầu tư, thay đổi từ doanh nghiệp. Trước đây, yếu tố “xanh” chủ yếu được xem là điểm cộng trong xây dựng thương hiệu, thì nay trở thành yêu cầu cạnh tranh.

Thực tế, nhiều hệ thống bán lẻ đã triển khai các chương trình giảm túi nylon, khuyến khích sử dụng túi nhiều lần, tích điểm khi khách hàng không dùng túi nhựa, thay thế bao bì khó phân hủy bằng vật liệu thân thiện hơn.

Các hệ thống siêu thị Co.opmart, GO, Winmart… đã có các hoạt động như dùng lá chuối gói rau, phân phối bao bì thân thiện môi trường, bán hoặc tặng túi tái sử dụng, cung cấp thùng carton cho khách hàng thay túi nylon dùng một lần.

Tuy nhiên, để thực hiện được việc xanh hóa, doanh nghiệp phải giải bài toán chi phí đầu tư ban đầu, đổi mới công nghệ, kiểm soát nguyên liệu đầu vào, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận sản phẩm, đồng thời giữ giá bán ở mức người tiêu dùng có thể chấp nhận. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là thách thức lớn, nhất là khi khả năng tiếp cận vốn, công nghệ và nhân lực còn hạn chế.

Ông Trần Văn Hiệp, Giám đốc Công ty Trách nhiêm hữu hạn Hiệp Hạnh (Hà Nội) kinh doanh trong lĩnh vực gạo, thực phẩm và đồ uống, cho biết, xu hướng tiêu dùng xanh đang tác động rõ hơn đến cách doanh nghiệp lựa chọn nguồn hàng, bao bì và tổ chức phân phối.

Tuy nhiên, quá trình chuyển sang sử dụng bao bì xanh hiện vẫn gặp không ít khó khăn. Các loại bao bì thân thiện môi trường, bao bì dễ phân hủy hoặc có thể tái chế thường có giá thành cao hơn, mẫu mã và độ bền trong bảo quản, vận chuyển thực phẩm chưa phải lúc nào cũng đáp ứng tốt yêu cầu của doanh nghiệp. Với nhóm hàng thiết yếu như gạo, thực phẩm, đồ uống, chỉ cần chi phí bao bì, vận chuyển và bảo quản tăng lên, giá thành sản phẩm cũng sẽ bị tác động.

Từ thực tế đó, ông Hiệp cho rằng cần có chính sách hỗ trợ cụ thể hơn đối với doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh sản phẩm xanh, nhất là ưu đãi thuế, phí đối với bao bì thân thiện môi trường và sản phẩm sử dụng vật liệu tái chế, dễ phân hủy.

Một rào cản khác là niềm tin khi sản phẩm được quảng bá là “xanh”, “sạch”, “thân thiện môi trường” nhưng thiếu chứng nhận đáng tin cậy, thiếu minh bạch về nguồn gốc và quy trình sản xuất, người tiêu dùng dễ hoài nghi.

Vì vậy, để tiêu dùng xanh trở thành thói quen phổ biến, sản phẩm xanh phải dễ tiếp cận hơn, giá cả hợp lý hơn, thông tin minh bạch hơn và hệ thống chứng nhận đáng tin cậy hơn.

Khi người tiêu dùng nhìn thấy lợi ích trực tiếp đối với sức khỏe, chi tiêu gia đình và môi trường sống, họ sẽ thay đổi hành vi. Cũng như vậy, doanh nghiệp nhìn thấy nhu cầu thị trường đủ lớn và chính sách hỗ trợ đủ rõ, chuyển đổi xanh sẽ không còn là gánh nặng mà trở thành cơ hội phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Ngày 6/7, hồ chứa Lục Lam ở thành phố Hoành Châu thuộc Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây bị vỡ đập, gây ngập lụt ở khu vực hạ du. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Sáu người chết, 11 người mất tích, Trung Quốc nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ

Nhiều khu vực ở Quảng Tây, Trung Quốc đang hứng chịu đợt mưa lớn liên tục hiếm gặp trong lịch sử, kéo theo thiên tai cực đoan, gây hậu quả nghiêm trọng, khoảng 77% số xã, thị trấn xuất hiện mưa bão, nhiều nơi có lượng mưa vượt mức kỷ lục, 6 người chết, 11 người mất tích, hàng chục nghìn người phải di dời khẩn cấp.

Giảng viên và sinh viên Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh bên bức tường bê-tông gai dầu.

Hướng đi mới cho ngành vật liệu xây dựng

Quá trình đô thị hóa với tốc độ cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kéo theo nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng. Trong khi các tài nguyên truyền thống như cát, đá chịu nhiều sức ép về sản lượng khai thác, thì hàng trăm nghìn tấn chất thải xây dựng mỗi ngày vẫn phải xử lý bằng cách san lấp, đổ bỏ.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 8/7: Nhiều nơi trên cả nước nắng ban ngày, mưa dông vào chiều và tối

Dự báo, ngày 8/7, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục duy trì trạng thái thời tiết ngày nắng, có mưa dông rải rác, mưa tập trung vào chiều và tối, cục bộ có nơi mưa to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh; mưa lớn cục bộ có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại vùng trũng thấp.

Hoa viên Tam Hiệp được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn xã hội hóa.

Người dân Đồng Nai chung tay làm đẹp phố phường

Trong đợt thi đua cao điểm 500 ngày đêm ở thành phố Đồng Nai, công tác chỉnh trang đô thị là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ở các địa bàn phường trung tâm. Tại phường Tam Hiệp sự đồng thuận, ủng hộ của người dân đã tạo ra nguồn lực lớn, góp phần làm đẹp phố phường.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

[Video] Dự báo thời tiết ngày 6/7/2026: Bắc Bộ giảm mưa sau bão, Trung Bộ có nắng trở lại

Sau khi bão số 1 tan, thời tiết trên cả nước đang dần ổn định trở lại. Bắc Bộ vẫn còn chịu tác động của hoàn lưu sau bão và rãnh áp thấp với mưa trong buổi sáng, sau đó giảm dần. Trung Bộ chủ yếu có nắng trở lại, trong khi Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ còn mưa dông rải rác, tập trung nhiều vào chiều và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 6/7/2026: Hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa ở Bắc Bộ và Trung Bộ

Bão số 1 đã tan, tuy nhiên hoàn lưu sau bão vẫn tiếp tục gây mưa tại nhiều nơi ở Bắc Bộ. Trong khi đó, Trung Bộ giảm mưa, nắng xuất hiện trở lại ở nhiều địa phương. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cũng ghi nhận xu hướng mưa dông thu hẹp khi gió mùa Tây Nam hoạt động yếu dần.

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Bản đồ dự báo quỹ đạo của bão số 1 lúc 5 giờ ngày 5/7.

Bão số 1 giật cấp 10, trên khu vực phía nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc)

Hồi 4 giờ ngày 5/7, vị trí tâm bão số 1 (tên quốc tế là Maysak), ở vào khoảng 21,9 độ vĩ bắc; 108,0 độ kinh đông, trên khu vực phía nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc). Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74 km/giờ), giật cấp 10, di chuyển theo hướng bắc đông bắc với tốc độ 5-10 km/giờ.