Tăng cường thúc đẩy quan hệ giữa Việt Nam với Cộng hòa Đông Uruguay

Quan hệ Việt Nam-Uruguay trong thời gian qua

Theo thống kê của IMF, thu nhập bình quân đầu người của Uruguay khoảng từ 24.380 USD đến 27.608 USD/người/năm (đứng thứ 51 toàn cầu và cao nhất Mỹ Latinh). Với trình độ khoa học-công nghệ, nông nghiệp phát triển mạnh, trong đó, năng lượng tái tạo chiếm 95%, nền kinh tế Uruguay dựa vào xuất khẩu nông sản, nông nghiệp công nghệ cao là chính với các mặt hàng chủ lực như: thịt bò, thịt cừu, sữa, rượu vang, trái cây….

Uruguay và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 11/8/1993. Đến ngày 12/2/2012, Uruguay đặt Đại sứ quán tại Việt Nam. Từ lịch sử đến hiện tại, Uruguay luôn ủng hộ Việt Nam trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và phát triển kinh tế-xã hội. Trải qua 33 năm hình thành và phát triển, mối quan hệ hai nước vẫn tiếp tục được củng cố và thúc đẩy trên các kênh như: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân.

Hai bên thường xuyên có các cuộc gặp, tiếp xúc cấp cao, cấp trung và cấp chiến lược. Cụ thể: vào tháng 7/2025, Tổng thống Uruguay Orsi và Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh BRICS tại Rio de Janeiro, Brazil; tháng 8/2025 và tháng 8/2026, Thứ trưởng Ngoại giao Uruguay đã có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và tham dự Phiên Tham vấn chính trị và Kỳ họp lần IV Ủy ban Hỗn hợp về Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Uruguay nhằm thúc đẩy hợp tác về chính trị, kinh tế, thương mại, đầu tư, quốc hội, giáo dục, du lịch, văn hóa, an ninh, học thuật... Đồng thời, thống nhất sẽ đẩy mạnh quá trình đàm phán và đi đến ký kết Hiệp định Thương mại Tự do giữa các nước trong Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) với Việt Nam, cùng với tiến trình Uruguay tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Cho đến nay, mặc dù, quan hệ hai nước đã có nhiều bước phát triển, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu của nhau. Cả Việt Nam và Uruguay chưa thực sự tập trung phát triển tại thị trường của nhau. Đối với Uruguay, Mỹ, EU, Trung Quốc vẫn là những đối tác thương mại hàng đầu của nước này.

Hiện nay, Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng thứ hai của Uruguay tại khu vực Đông Nam Á, với trao đổi thương mại hai chiều đạt 268,42 triệu USD (2025), tăng 58,4% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Uruguay đạt 179,92 triệu USD và nhập khẩu là 88,50 triệu USD.

Tính đến tháng 6/2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 148,35 triệu USD, tăng 21,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 106,52 triệu USD (chủ yếu là các sản phẩm linh kiện điện thoại, dụng cụ thể thao, hàng dệt may, điện tử, máy móc, thiết bị...) và nhập khẩu đạt 41,83 triệu USD, giảm 22,7% (chủ yếu là các sản phẩm từ gỗ, sữa, nguyên phụ liệu dệt may, da giày, thức ăn chăn nuôi...).

Uruguay cũng là thành viên và là trụ cột của nhiều tổ chức quốc tế, khu vực quan trọng như: MERCOSUR, OAS, WTO, CELAC… Thông qua Việt Nam, Uruguay có thể thâm nhập và mở rộng thị trường với các nước Đông Nam Á qua cơ chế như: ASEAN-CELAC, ASEAN-MERCOSUR, CPTPP và ngược lại.

Hiện nay, thông tin về Việt Nam và Uruguay vẫn còn hạn chế tại hai nước. Do đó, cần có nhiều kênh thông tin hơn nữa về đất nước, con người, tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu của nhau, qua đó, thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ hợp tác song phương giữa hai nước trong thời gian tới, nhất là về kinh tế, thương mại, đầu tư, giao lưu nhân dân.

Những lĩnh vực Việt Nam và Uruguay cần tập trung thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới

Trong thời gian tới, Uruguay và Việt Nam cần thúc đẩy thành lập Nhóm nghị sĩ hữu nghị Uruguay-Việt Nam; Hội hữu nghị Việt Nam-Uruguay nhằm phát huy hơn nữa vai trò của đối ngoại nhân dân trong việc phát triển quan hệ song phương, nhất là về kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục, văn hóa, logistics, an ninh phi truyền thống, tội phạm, luật pháp...

Thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực giáo dục, du lịch, giao lưu văn hóa thông qua việc học tiếng Tây Ban Nha, dịch sách văn học của hai nước, thúc đẩy các đoàn du lịch Famtrip giữa hai nước, tổ chức tuần lễ văn hóa tại hai nước…

Hai nước cần thúc đẩy hợp tác với nhau trong các lĩnh vực mà hai bên có thế mạnh. Đối với Uruguay đó là các sản phẩm từ thịt như thịt bò, thịt cừu; chăn nuôi đại gia súc; công nghiệp chế biến nông-thủy hải sản; công nghệ thông tin trong nông nghiệp (đây là thế mạnh của Uruguay), nông nghiệp công nghệ cao, sữa và các sản phẩm từ sữa... Còn với Việt Nam đó là công nghệ sinh học như di truyền, lai tạo giống lúa; hợp tác công nghệ sản xuất máy lọc nước; chuyển đổi số; sản xuất hàng tiêu dùng (đồ gỗ nội thất, hàng dệt may, hóa mỹ phẩm…), công nghệ thông tin, an ninh mạng, công nghệ mạng, an ninh phi truyền thống...

Việt Nam có thể mở cửa thị trường xuất khẩu thịt bò, các sản phẩm từ thịt, lông cừu cho Uruguay và Uruguay nhập khẩu một số mặt hàng khác từ Việt Nam như: cá da trơn, tôm, hoa quả nhiệt đới sấy khô, bia và đồ uống đóng chai (nước hoa quả).

Hai nước thúc đẩy hợp tác với nhau trong việc xây dựng khu thương mại tự do, kho hàng hóa tại các cảng biển của Uruguay để từ đó xuất sang các nước trong Khối MERCOSUR và một số nước Nam Mỹ khác như: Argentina, Brazil, Paraguay.

Việt Nam và Uruguay có thể hợp tác với nhau trên nhiều lĩnh vực khác mà hai bên quan tâm, có tiềm năng như: khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khu vực kinh tế tư nhân, cũng như phối hợp với nhau trong việc giải quyết các vấn đề khu vực, quốc tế mà hai bên quan tâm và có lợi ích.

Giải pháp thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Uruguay trong thời gian tới

Hai bên thường xuyên thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao, cấp trung và cấp chiến lược; tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương và đa phương như: cơ chế Tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao; Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác kinh tế-thương mại và đầu tư; tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong các lĩnh vực: thương mại, hải quan, nông nghiệp, khoa học-công nghệ, tư pháp.

Hai nước tiếp tục phối hợp triển khai xây dựng “Không gian Việt Nam” tại thủ đô Montevideo và “Không gian Uruguay” tại Hà Nội; tăng cường thúc đẩy hợp tác văn hóa, thể thao, nhất là về bóng đá (đào tạo huấn luyện cầu thủ; các dịch vụ y học thể thao như phục hồi chức năng, thể lực), giáo dục và đào tạo, du lịch...

Tập trung khởi động các vòng đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam với Uruguay và Việt Nam với các nước Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR). Đây chính là nền tảng quan trọng để mở rộng quan hệ đầu tư, thương mại song phương giữa hai nước trong thời gian tới.

Trong thời gian tới cần tăng cường mở rộng các kênh hợp tác với các tổ chức, cá nhân, những người có tầm ảnh hưởng trong Liên minh chính trị cánh tả và các đảng đối lập ở Uruguay. Đồng thời, thường xuyên tổ chức các hội thảo, tọa đàm khoa học theo hình thức trực tiếp và trực tuyến về xúc tiến đầu tư, thương mại, quảng bá du lịch song và đa phương liên quan đến các vấn đề khu vực và toàn cầu như: vấn đề đói nghèo, bình đẳng giới, di cư tự do, an ninh phi truyền thống với các Đảng như: Đảng Cộng sản Uruguay (PCU); Đảng Mặt trận Rộng rãi Uruguay (FA) và với các học viện, trường đại học, trung tâm nghiên cứu quốc gia của Uruguay và Việt Nam.

Các tỉnh, thành phố đưa ra chủ trương kết nghĩa giữa các địa phương hai nước với nhau trong thời gian tới như: giữa thủ đô Montevideo với Thủ đô Hà Nội; giữa Thành phố Hồ Chí Minh với thành phố Paysandu (một thành phố phát triển thương mại và công nghiệp quan trọng nhất của Uruguay); giữa Đà Nẵng với thành phố Maldonado (nơi được coi là thiên đường nghỉ dưỡng của Uruguay).

Thúc đẩy ngoại giao văn hóa, giao lưu nhân dân giữa hai nước thông qua nhóm Nghị sĩ Hữu nghị, Hội hữu nghị Việt Nam-Uruguay. Đồng thời, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thể thao, nhất là bóng đá, giao lưu văn hóa thông qua các ngày hội văn hóa tại hai nước...

Tăng cường hợp tác, đầu tư về công nghệ thông tin với các doanh nghiệp Việt Nam và Uruguay. Việt Nam tăng cường hợp tác nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ thông tin, công nghệ viễn thông với Uruguay. Đồng thời, hai bên hợp tác với nhau trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến ổn định xã hội, bình đẳng giới, tội phạm xuyên biên giới.