Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình thể chế hóa đường lối, chủ trương

Trong bài viết "Phát huy tính Đảng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam", đăng Báo Nhân Dân số ra ngày 21/10/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chính sách; lãnh đạo thể chế hóa đường lối, chính sách thành pháp luật để quản lý Nhà nước và xã hội.
Quang cảnh một phiên họp của Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: DUY LINH)
Quang cảnh một phiên họp của Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. (Ảnh: DUY LINH)

Như vậy, pháp luật trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cần phải liên tục được hoàn thiện để thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng, phát huy dân chủ, vì con người, công nhận, tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Tổng Bí thư yêu cầu: Để thực hiện tốt công tác này cần có cơ chế kiểm soát hiệu quả việc thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành pháp luật của Nhà nước.

Đồng thời, phải có quy trình xây dựng pháp luật chặt chẽ, khoa học, dân chủ để chính sách, pháp luật thể hiện được đầy đủ ý chí, nguyện vọng của nhân dân, bảo vệ lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân, khuyến khích đổi mới sáng tạo, thu hút mọi nguồn lực cho sự phát triển; nhưng cũng phải linh hoạt để kịp thời phản ứng chính sách, có giải pháp xử lý kịp thời các vấn đề thực tiễn phát sinh làm chậm sự phát triển theo nguyên tắc bảo vệ, bảo đảm lợi ích của quốc gia, dân tộc là trước hết và trên hết.

Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội trước hết bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách xây dựng và phát triển đất nước. Trên thực tế, quá trình thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành pháp luật của Nhà nước thể hiện năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng.

Quá trình thể chế hóa đường lối, chủ trương và định hướng chính sách của Đảng cũng chính là việc sớm đưa nghị quyết vào cuộc sống, để đường lối, chủ trương của Đảng được hiện hữu bởi hệ thống luật pháp, các quy định của Nhà nước và theo đó, mọi hoạt động, vận hành của các cơ quan nhà nước, các cán bộ, đảng viên được thực hiện và điều chỉnh bởi pháp luật.

Để thực hiện kiểm soát hiệu quả việc thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành pháp luật của Nhà nước theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, trước tiên cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong quá trình thể chế hóa đường lối, chủ trương và định hướng chính sách của Đảng.

Sự lãnh đạo của Đảng là yếu tố quyết định chất lượng thể chế hóa của Nhà nước, bảo đảm cho hệ thống pháp luật, chính sách của Nhà nước được thể chế hóa đầy đủ, chính xác, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, sát thực tiễn và liên tục được hoàn thiện.

Sự lãnh đạo của Đảng đối với quá trình thể chế hóa của Nhà nước thể hiện ngay từ khâu ban hành chủ trương, nghị quyết. Cấp ủy đảng các cấp ngay từ khi hoạch định đường lối, chủ trương phát triển trong từng lĩnh vực và của mỗi địa phương, đơn vị, cần sâu sát, kịp thời tổng kết thực tiễn, dự báo từ sớm, từ xa các biến động và yêu cầu phát triển. Có như vậy, chủ trương, nghị quyết mới sát thực tiễn, bảo đảm quá trình thể chế hóa của Nhà nước có tính khả thi cao.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phê phán phương pháp xây dựng nghị quyết xa rời thực tế: "Chỉ mấy cán bộ đóng cửa lại mà làm, ngồi ỳ trong phòng giấy mà viết, cứ tưởng những cái mình làm là đúng, mình viết là hay. Nào có biết, cách làm chủ quan đó, kết quả là "đem râu ông nọ, chắp cằm bà kia", không ăn thua, không thấm thía, không ích lợi gì cả". Văn kiện Đại hội XIII của Đảng yêu cầu: Ban hành nghị quyết khi thật sự cần thiết, hợp lý, thiết thực, ngắn gọn, khả thi.

Để khắc phục hiện tượng ban hành các nghị quyết chỉ dựa trên những nhận định, phán đoán mang tính chủ quan, áp đặt từ "phòng họp", cần chọn những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá để ban hành các chương trình, đề án cụ thể hóa nghị quyết, đồng thời theo hướng rõ mục tiêu, rõ việc, rõ trách nhiệm.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quá trình Nhà nước thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật còn là việc phải khắc phục tình trạng thực hiện trực tiếp đường lối, chủ trương của Đảng mà không qua thể chế hóa hoặc "khoán trắng", áp đặt cho một số cơ quan nhà nước trong thể chế hóa, không có sự quan tâm chỉ đạo, kiểm tra cụ thể của tổ chức đảng.

Cần chú trọng việc Đảng lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa các quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ phẩm chất và năng lực, tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách và pháp luật.

Sớm có quy định cụ thể các tiêu chí về thẩm định, thẩm tra dự án, dự thảo các văn bản pháp luật và quy phạm pháp luật về tính phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng; có quy định trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong soạn thảo, tham gia soạn thảo các văn bản pháp luật để bảo đảm thể chế hóa kịp thời, chính xác đường lối, chủ trương của Đảng, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, chính sách.

Đó cũng là cách để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy tính độc lập, sáng tạo của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thể chế hóa chủ trương, đường lối, đồng thời tạo ra cơ chế kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan quyền lực nhà nước.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phu nhân thực hiện quyền công dân, bỏ phiếu lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Thủ tướng Phạm Minh Chính bỏ phiếu, thực hiện quyền công dân

Sáng sớm 15/3, tại Tổ bầu cử số 21 thuộc Đơn vị bầu cử số 7, phường Tây Hồ, Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phu nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, bỏ phiếu lá đầu tiên lựa chọn những người xứng đáng nhất làm đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch nước Lương Cường bỏ phiếu bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chủ tịch nước Lương Cường bỏ phiếu bầu cử tại Khu vực bỏ phiếu số 26, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

Hòa chung không khí tưng bừng, phấn khởi của ngày hội bầu cử, sáng 15/3, Chủ tịch nước Lương Cường đã đến dự Lễ khai mạc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và bỏ phiếu bầu cử tại Khu vực bỏ phiếu số 26, phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.

Toàn cảnh cuộc họp giữa Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường với các doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư, kinh doanh tại Indonesia. (Nguồn: Thế giới và Việt Nam)

Mở rộng cơ hội hợp tác thương mại Việt Nam-Indonesia

Ngày 13/3, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao chủ trì cuộc họp với các doanh nghiệp đang đầu tư, kinh doanh tại Indonesia trao đổi các biện pháp, phương hướng thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại, triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Indonesia.

Hòm phiếu được chuẩn bị sẵn sàng cho ngày bầu cử. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Kiều bào ở các nước luôn dõi theo cuộc bầu cử với niềm tự hào, sự quan tâm sâu sắc

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp là sự kiện trọng đại, thu hút sự quan tâm không chỉ của người dân trong nước mà cả kiều bào sinh sống và làm việc tại nước ngoài. Họ luôn dõi theo cuộc bầu cử với niềm tự hào, sự quan tâm sâu sắc và tinh thần trách nhiệm đối với tương lai của đất nước.

Du khách chiêm ngưỡng hòm phiếu đặc biệt.

Hòm phiếu của niềm tin

Trong hệ thống trưng bày thường xuyên của Bảo tàng Lịch sử quốc gia có một hiện vật nhỏ bé nhưng mang ý nghĩa đặc biệt. Đó là chiếc hòm phiếu từng được sử dụng trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I năm 1946 tại xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình (trước đây).

Tiến sĩ Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc (VKBIA), Chủ tịch sáng lập Hội Chuyên gia-Trí thức Việt Nam-Hàn Quốc (VKEIA)

Ngày hội non sông và khát vọng của một Quốc hội kiến tạo

Ngày 15/3 – ngày toàn thể cử tri cả nước đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp không chỉ là một cuộc bầu cử, mà là lễ hội của thể chế dân chủ; là dịp để mỗi người dân Việt Nam thể hiện quyền làm chủ thiêng liêng của mình, gửi gắm khát vọng và niềm tin vào tương lai của đất nước.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội theo dõi thông tin về bầu cử trên các nền tảng số.

Bầu cử thời công nghệ số: Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội háo hức, hồi hộp trước ngày hội toàn dân

Trong không khí phấn khởi, tin tưởng hướng về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội đang thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và ý thức chính trị của thế hệ trẻ đối với một sự kiện trọng đại của đất nước.

Bà Phạm Thị Minh Hường tin tưởng cuộc bầu cử sẽ lựa chọn được những người thực sự có tâm, có tầm, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Tin tưởng cuộc bầu cử sẽ lựa chọn được những người thực sự có tâm, có tầm

Bà Phạm Thị Minh Hường (kiều bào tại Lào) cho rằng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là ngày hội toàn dân mà còn là dấu mốc khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc và sự vững mạnh của hệ thống chính trị Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: VIỆT DŨNG)

Công bố quyết định kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh

Chiều 14/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng đoàn kiểm tra số 11 của Bộ Chính trị đã chủ trì Hội nghị công bố Quyết định kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2026 đối với Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Cán bộ chạy xuồng đến tận những căn nhà ven sông để trao thẻ cử tri, mang lại niềm vui và sự an tâm cho bà con vùng sâu Cà Mau.

Linh hoạt tuyên truyền mang ngày hội non sông đến cử tri vùng sâu sông nước Cà Mau

Hướng tới bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp vào ngày 15/3, Cà Mau nỗ lực các khâu chuẩn bị. Tại một số xã , công tác tuyên truyền được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao và sự linh hoạt để bảo đảm thông tin đến với mọi người dân, ngay cả ở những nơi khó khăn nhất.

[Video] Thời sự 24h ngày 14/3/2026: Sáng suốt lựa chọn những đại diện tiêu biểu, thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân

[Video] Thời sự 24h ngày 14/3/2026: Sáng suốt lựa chọn những đại diện tiêu biểu, thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Chủ tịch Quốc hội đề nghị cử tri cả nước, sáng suốt lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; Sẽ cắt giảm tối thiểu 50% thời gian và chi phí liên quan đến nhà ở xã hội; Bạch Mã mưa gần 500mm chỉ trong một đêm.

Cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp địa phương, các lực lượng tuyên truyền, cổ động bầu cử bằng hình thức lưu động đến các bản, làng.

Sẵn sàng cho bầu cử nơi phên dậu Tổ quốc

Ngày mai (15/3), cùng với cử tri cả nước, cử tri tỉnh Nghệ An sẽ đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ở các bản làng vùng biên tỉnh Nghệ An, công tác chuẩn bị cho ngày hội lớn của toàn dân cơ bản đã hoàn thành, không khí bầu cử rộn ràng, phấn khởi.