TẠO CHUYỂN BIẾN TRONG Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, trong giai đoạn 2022-2024, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm được tăng cường. Đơn vị đã tổ chức thanh tra ở 1.167 cơ sở, qua đó phát hiện 354 cơ sở vi phạm về môi trường, xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 15,64 tỷ đồng. Ngoài ra, các lực lượng chức năng của thành phố đã phát hiện, xử lý 289 vụ vi phạm, khởi tố 14 vụ với 13 bị can.
Toàn thành phố hiện có 8/10 khu công nghiệp đang hoạt động, 2 khu công nghiệp đang xây dựng, trong đó 7/8 khu công nghiệp đang hoạt động đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, đạt tỷ lệ 87,5%; có 5/8 khu công nghiệp đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục và truyền dữ liệu về Sở Nông nghiệp và Môi trường theo quy định. 5/6 cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung nhưng chưa lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục.
Thực tế cho thấy, xử lý nước thải đang là vấn đề nóng tại nhiều khu công nghiệp. Điển hình là trong năm 2024, qua các đợt kiểm tra cho thấy địa phương này vẫn còn nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp xả trộm nước thải trực tiếp ra kênh, rạch, đã bị đề nghị xử lý. Thí dụ, Khu công nghiệp Trà Nóc có diện tích gần 300 ha, được phát triển qua hai giai đoạn, thu hút hàng chục dự án, tỷ lệ lấp đầy đạt 94% với nhiều nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Mặc dù Khu công nghiệp Trà Nóc đã được Công ty cổ phần Xây dựng hạ tầng Khu công nghiệp Cần Thơ (CIPCO) lập quy hoạch và đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung với công suất 12.000 m3/ngày đêm, tuy nhiên nhiều doanh nghiệp trong đó vẫn vi phạm về xả thải. Đáng chú ý, Cần Thơ có sáu làng nghề đang hoạt động, phát sinh nước thải sinh hoạt từ các hộ gia đình trong làng, các mảnh vụn từ quá trình sản xuất được người dân tái sử dụng làm nhiên liệu đốt phục vụ sinh hoạt... Bên cạnh đó là cảnh báo về môi trường với nghề hầm than ở các xã Kế Sách, Đại Thành, Tân Thành và Phú Tân; khí thải từ lò hầm than chưa được xử lý gây ảnh hưởng môi trường chung quanh.
Theo Ủy ban nhân dân thành phố, đối với khu công nghiệp chưa đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung, thành phố yêu cầu doanh nghiệp tự đầu tư xây dựng hệ thống đạt quy chuẩn Việt Nam, đồng thời báo cáo đánh giá tác động môi trường, kế hoạch bảo vệ môi trường hoặc giấy phép đã được phê duyệt trước khi thải ra nguồn tiếp nhận.
Mới đây, Đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội đã làm việc về thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ môi trường tại thành phố Cần Thơ. Theo đồng chí Lê Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Trưởng đoàn giám sát: Địa phương cần làm rõ những định hướng, kế hoạch, mục tiêu hướng tới việc giảm và loại bỏ hoàn toàn lượng khí thải nhà kính, đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050; tăng cường quy trình giám sát, kiểm soát chất lượng nước thải trước khi xả thải ra môi trường. Nên có kế hoạch và lộ trình tăng tỷ lệ năng lượng sạch, tái tạo; sớm triển khai kế hoạch sản xuất xanh, thân thiện môi trường.
TRIỂN KHAI NHIỀU GIẢI PHÁP
Theo thông tin từ Ủy ban nhân dân thành phố, hiện tại Quy hoạch thoát nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được phê duyệt. Dự báo, tổng lượng nước thải sinh hoạt của thành phố vào năm 2025 khoảng 155.500 m³/ngày đêm. Thành phố dự kiến xây mới 10 nhà máy và nâng cấp một nhà máy xử lý nước thải. Tổng kinh phí đầu tư cho các dự án thu gom và xử lý nước thải khoảng 5.436 tỷ đồng năm 2025 và khoảng 5.143 tỷ đồng đến năm 2030.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Ngô Thái Chân cho biết, hiện nay chất lượng môi trường nước tại địa phương được giám sát chặt chẽ thông qua chương trình quan trắc hằng năm. Nhiều hệ thống quan trắc tự động đã được đầu tư để giám sát chất lượng nước mặt tại các khu vực nhạy cảm. Công tác giám sát, kiểm soát được thực hiện thông qua các cuộc thanh, kiểm tra thường xuyên và đột xuất của cơ quan chuyên ngành. Trên cơ sở đó, Cần Thơ đưa ra nhiều giải pháp cụ thể, như: Lựa chọn mô hình công nghệ xử lý phù hợp, huy động nguồn lực đầu tư đa dạng, kiểm soát chặt chẽ và bảo đảm vận hành hiệu quả những công trình xử lý nước thải, bảo đảm giám sát tự động, liên tục đối với tất cả các nguồn thải lớn. Địa phương sẽ nâng cấp, mở rộng mạng lưới quan trắc tự động đối với nguồn nước mặt tại những vị trí có nguy cơ bị tác động bởi hoạt động sản xuất công nghiệp, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra tại các khu, cụm công nghiệp. Đối với nước thải đô thị, thành phố sẽ đầu tư hạ tầng xử lý nước thải sinh hoạt và nhà máy xử lý nước thải với công suất 30.000 m3/ ngày đêm; triển khai Dự án đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng (trước đây) - giai đoạn 2; triển khai xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải thành phố Vị Thanh (trước đây) với công suất thiết kế 3.000 m3/ngày đêm.
Đồng chí Lê Quang Huy nhấn mạnh: “Khảo sát thực tế cho thấy, công tác bảo vệ môi trường vẫn còn một số bất cập, vướng mắc về đầu tư hạ tầng. Thành phố cần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn; rà soát, cập nhật, ban hành đầy đủ cơ chế, chính sách theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Các đơn vị chức năng cần khẩn trương rà soát văn bản, quy định để bảo đảm tính thống nhất, phù hợp thực tiễn sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính. Cần nỗ lực tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân trong bảo vệ môi trường”.
