Tăng cường biện pháp phòng chống sự cố tràn dầu

Với đặc thù tập trung các ngành công nghiệp nặng, lọc-hóa dầu, sản xuất thép cùng hệ thống cảng biển nước sâu tiếp nhận tàu chở dầu thô, sản phẩm xăng, dầu từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất, nguy cơ xảy ra sự cố tràn dầu tại khu vực này luôn hiện hữu.

Thực tiễn cho thấy, bên cạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp và ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng chống, sẵn sàng ứng phó khi sự cố tràn dầu xảy ra. Tuy nhiên, thời gian gần đây tại Khu kinh tế Dung Quất liên tục xảy ra sự cố tràn dầu, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các biện pháp ngăn ngừa từ sớm, từ xa nhằm hạn chế tối đa nguy cơ.

Liên tiếp xảy ra sự cố tràn dầu

Cuối năm 2025, Công ty cổ phần Dịch vụ Dầu khí Quảng Ngãi thuê Công ty Tự động hóa và Hệ thống điều khiển tích hợp kiểm định đồng hồ lưu lượng trong quá trình nhập dầu diesel đặc chủng từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất về Phân kho 85, Cục Xăng dầu. Do quá trình hiệp đồng thao tác chưa chặt chẽ, lượng lớn dầu diesel đặc chủng theo đường ống thu gom chảy ra khu xử lý nước thải. Gặp mưa lớn kéo dài, bể chứa dầu diesel bị tràn, dầu theo hệ thống cống thoát nước mặt của Phân kho 85 chảy ra sông Đầm và sông Bàu Cá Cái.

Sự cố khiến hơn 12ha đất lúa và hơn 3ha nuôi trồng thủy sản của người dân sinh sống gần kho chứa dầu bị ô nhiễm. Bà Nguyễn Thị Hiền, xã Vạn Tường, lo lắng: “Chúng tôi rất lo ô nhiễm dầu diesel ảnh hưởng đến ruộng lúa, nguồn nước sinh hoạt. Không thể canh tác, người dân mong các đơn vị sớm bồi thường, hỗ trợ để ổn định cuộc sống”.

Ngay sau sự cố, Cục Xăng dầu (Tổng cục Hậu cần), Công ty cổ phần Dịch vụ Dầu khí Quảng Ngãi cùng các ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã huy động lực lượng, thiết bị chuyên dụng để khoanh vùng ô nhiễm, thu gom dầu tràn; đồng thời triển khai các biện pháp xử lý môi trường nhằm giảm đến mức thấp nhất tác động hệ sinh thái sông, suối trong khu vực.

Sau gần hai tháng triển khai các biện pháp xử lý sự cố tràn dầu diesel đặc chủng tại xã Vạn Tường, đến nay công tác khắc phục cơ bản hoàn thành. Ngành chức năng đã thu hồi dầu tràn, từng bước xử lý ô nhiễm môi trường và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng trong sản xuất.

Cũng trong tháng 11/2025, tàu Star Bueno vận chuyển gần 175.000 tấn quặng sắt từ Nam Phi đến cảng Dung Quất bị mắc cạn nhiều ngày. Khi bão số 13 được dự báo ảnh hưởng trực tiếp đến tỉnh Quảng Ngãi, con tàu này cùng hơn 2.200m³ dầu DO và FO đối mặt nguy cơ chìm, kéo theo khả năng tràn dầu trên vùng biển cảng Dung Quất và khu vực cảng Kỳ Hà, thành phố Đà Nẵng.

Trước nguy cơ đó, đoàn công tác của Bộ Xây dựng và Bộ Quốc phòng đã phối hợp tỉnh Quảng Ngãi triển khai các giải pháp xử lý. Bộ Quốc phòng điều động lực lượng, phương tiện và các trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu cấp quốc gia và khu vực miền trung sẵn sàng xử lý trong tình huống xấu nhất.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vạn Tường Ung Đình Hiền, địa bàn xã tập trung nhiều nhà máy, dự án lớn và hệ thống cảng biển của Khu kinh tế Dung Quất. Vì vậy, chính quyền địa phương luôn chủ động phối hợp các đơn vị liên quan trong công tác phòng chống và xử lý sự cố tràn dầu khi xảy ra.

Tăng cường kiểm tra, giám sát phương án ứng phó sự cố

Năm 2025, Nhà máy lọc dầu Dung Quất sản xuất hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm cung ứng ra thị trường. Đây là công trình trọng điểm với nhiều phân xưởng, hạng mục ngoại vi như trung tâm vận hành nhà máy lọc dầu, cảng nhập dầu thô SPM, cảng xuất sản phẩm, hệ thống bồn chứa và các tuyến ống dẫn xăng dầu.

Cảng nước sâu Dung Quất giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế tỉnh Quảng Ngãi và chuỗi logistics khu vực miền trung. Năm 2025, cảng đón gần 3.000 lượt tàu, vận chuyển hơn 50 triệu tấn hàng hóa. Hệ thống bến cảng có thể tiếp nhận tàu trọng tải đến 70.000 tấn, làm gia tăng nguy cơ xảy ra sự cố tràn dầu, nhất là trong mùa mưa bão khi tàu thuyền neo đậu tránh trú.

Để phòng chống sự cố tràn dầu, ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi cùng các doanh nghiệp, nhà đầu tư đã triển khai nhiều giải pháp chủ động. Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, đơn vị quản lý Nhà máy lọc dầu Dung Quất, hiện có lực lượng và trang thiết bị ứng phó sự cố tràn dầu chuyên nghiệp tại khu vực miền trung-Tây Nguyên. Công ty có hơn 150 nhân sự tham gia ứng phó sự cố tràn dầu; trong đó 110 người là lực lượng bán chuyên trách được đào tạo, huấn luyện thường xuyên theo yêu cầu thực tiễn. Đội ngũ cán bộ chuyên trách hơn 40 người, gồm lực lượng phòng cháy, chữa cháy và quản lý cảng biển, được bố trí trực sẵn sàng ứng phó tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Ngoài ra, doanh nghiệp còn hợp tác với các đơn vị chuyên nghiệp để kịp thời hỗ trợ khi xảy ra sự cố.

Ứng phó sự cố tràn dầu là nhiệm vụ quan trọng bởi hậu quả đối với môi trường và đời sống người dân rất lớn. Là trung tâm lọc hóa dầu khu vực miền trung, nhưng tỉnh chưa có trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu, thiếu phương tiện, thiết bị. Tỉnh Quảng Ngãi mong muốn thành lập trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu chính quy, chuyên nghiệp hoặc xây dựng chi nhánh Trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu quốc gia tại Quảng Ngãi để chủ động hơn trong xử lý các tình huống khẩn cấp.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển

Tại cảng nhập dầu thô SPM, cảng xuất sản phẩm, khu vực đường ống và trung tâm nhà máy, các thiết bị chuyên dụng phòng chống tràn dầu như phao quây, thiết bị thu hồi dầu, hệ thống phân tách dầu nước, phao chứa dầu, thiết bị phun chất phân tán, làm sạch đường bờ… được bố trí đồng bộ, sẵn sàng hoạt động trong mọi tình huống.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn Nguyễn Việt Thắng khẳng định: “Với nguồn lực hiện có, công ty đủ khả năng ứng phó sự cố tràn dầu cấp II với khối lượng lên đến 500 tấn. Đồng thời, công ty sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ phương tiện, thiết bị và nhân lực cho các đơn vị, doanh nghiệp trong Khu kinh tế Dung Quất và vùng lân cận khi cần thiết”.

Tỉnh Quảng Ngãi tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phương án phòng chống tràn dầu tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu vực sông, biển; đồng thời triển khai các biện pháp xử lý môi trường nhằm giảm tác động đến hệ sinh thái khi xảy ra sự cố.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển cho biết, ứng phó sự cố tràn dầu là nhiệm vụ quan trọng bởi hậu quả đối với môi trường và đời sống người dân rất lớn. Là trung tâm lọc hóa dầu khu vực miền trung, nhưng tỉnh chưa có trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu, thiếu phương tiện, thiết bị. Tỉnh Quảng Ngãi mong muốn thành lập trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu chính quy, chuyên nghiệp hoặc xây dựng chi nhánh Trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu quốc gia tại Quảng Ngãi để chủ động hơn trong xử lý các tình huống khẩn cấp.