Lễ hội Cúng biển Mỹ Long diễn ra từ ngày 20/6 đến ngày 26/6, tại trung tâm xã Mỹ Long. Các phần lễ được thực hiện bảo đảm đúng theo hồ sơ của di sản, bảo đảm lưu truyền, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Ông Nguyễn Văn Đẹp, Chánh bái miếu Bà Chúa Xứ cho biết, Lễ hội Cúng biển Mỹ Long, hay còn gọi là Lễ hội Nghinh Ông, tồn tại hàng trăm năm, trao truyền từ đời này sang đời khác, trở thành một nét đẹp văn hóa của người dân xứ biển. Nét độc đáo của Lễ hội Cúng biển Mỹ Long là sự dung hợp giữa tín ngưỡng thờ Thần Thành hoàng, thờ Mẫu và thờ Đức ông Nam Hải.
Theo ông Đẹp, Lễ hội Cúng biển Mỹ Long gồm nhiều phần lễ quan trọng như: tiền giảng; cúng chiến sĩ và tế Thần nông, Nghinh Ông, tống tàu... Phần lễ tế Tiên hiền, là nghi thức thể hiện lòng tri ân đối với các bậc tiền nhân khai hoang lập ấp, sáng lập nghề đáy hàng khơi.
Lễ Nghinh Ông, cúng Thần Biển cũng là một trong những nghi lễ quan trọng nhất của Lễ hội Cúng biển Mỹ Long. Người dân chuẩn bị mâm cúng với đầy đủ lễ vật như xôi, gà, heo quay, hương, đèn, trái cây. Lễ cúng được thực hiện trang nghiêm tại bãi biển với sự tham gia của đông đảo người dân và du khách.
Theo quan niệm của ngư dân, nghi thức tống tàu sẽ giúp họ xua đuổi những điều xui rủi, cầu mong việc khai thác thuận lợi, thu được nhiều tôm, cá, sau mỗi chuyến ra khơi. Thực hiện nghi thức này, hằng năm, ngư dân xã Mỹ Long đóng mới 1 chiếc tàu nhỏ, ghi rõ số hiệu, số năm trên thân tàu, trang trí tàu với sắc màu sặc sỡ, trưng bày đầy đủ các lễ vật và thả tàu trôi ra biển.
Ngoài các phần lễ, các hoạt động văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật dân gian, thể dục, thể thao, các trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao; trưng bày, triển lãm hình ảnh về di sản văn hóa phi vật thể của Lễ hội Cúng biển Mỹ Long; không gian ẩm thực với các nhà hàng, cơ sở ăn uống tại địa phương, các xã, phường lân cận tham gia giới thiệu các món ăn đặc sản trong tỉnh.
Tại khuôn viên miếu Bà Chúa Xứ, hát bội, cùng với màn trình diễn múa lân đã thu hút đông đảo người xem, tạo sinh khí rộn ràng, điểm nhấn hấp dẫn cho Lễ hội Cúng biển Mỹ Long.
Ông Phạm Đình Chánh, xã Vinh Kim, tỉnh Vĩnh Long chia sẻ, trước đây, gia đình tôi sống bằng nghề khai thác ven bờ. Hằng năm, tôi đều chuẩn bị chu đáo lễ vật và thành kính cúng bái tại miếu Bà Chúa Xứ.
Hôm nay, tôi cũng chở theo cháu nội cùng đến đây để cùng viếng, xem múa lân, triển lãm, trưng bày hình ảnh lễ hội. Cháu tôi rất phấn khởi, thích thú có được trải nghiệm phần nghi thức tống tàu ra biển.
Cùng với các hoạt động trải nghiệm lễ hội, cùng tham gia các trò chơi dân gian tạo không khí vui tươi, phấn khởi, du khách còn được thưởng thức những món ăn đậm đà hương vị biển, tham quan quầy trưng bày các sản phẩm OCOP rất đa dạng.
Trưởng Phòng Kinh doanh Công ty trách nhiệm hữu hạn thực phẩm Sao Kim VFG, xã Mỹ Long Nguyễn Thị Hòa Mai thông tin, trong những ngày diễn ra lễ hội, sức mua của người dân, du khách đối với các mặt hàng chế biến tăng đáng kể. Các sản phẩm chả bò, chả lụa, chả cá pa-tê heo, xúc xích heo, xúc xích bò đạt hạng OCOP 3 sao của công ty được người tiêu dùng, khách hàng ưa chuộng.
Lễ hội Cúng biển Mỹ Long không chỉ là một sự kiện văn hóa tín ngưỡng mà còn là điểm nhấn đặc biệt của chuỗi du lịch biển tỉnh Vĩnh Long. Đến với lễ hội, du khách cũng có thể tìm hiểu Di tích lịch sử quốc gia chùa Giác Linh, di tích Đồng khởi Mỹ Long; trải nghiệm làng nghề khai thác, sơ chế, chế biến thủy hải sản xã Mỹ Long, Cồn Bần hoang sơ;…
Theo đồng chí Trần Thị Kim Chung, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Long, Lễ hội Cúng biển Mỹ Long được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2013. Thời gian tới, cầu Cổ Chiên 2, các cầu Cung Hầu 1, Cung Hầu 2 được đầu tư xây dựng, hạ tầng giao thông kết nối nội vùng, liên vùng, địa phương tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị di sản của lễ hội, gắn với phát triển du lịch văn hóa, du lịch biển.
