Chiều 24/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, với 415/418 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 86,82% tổng số đại biểu), Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.
Rút ngắn thời gian một số bước trong quy trình bầu cử
Trước đó, trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải cho biết, có ý kiến cho rằng, việc rút ngắn thời gian một số bước trong quy trình bầu cử sẽ khó bảo đảm khả thi và chất lượng.
Theo Ủy ban Công tác đại biểu, việc điều chỉnh giảm thời gian thực hiện quy trình bầu cử là yêu cầu chính trị đặt ra trong sửa đổi luật lần này, nhằm rút ngắn khoảng thời gian từ khi bế mạc Đại hội Đảng toàn quốc đến khi khai mạc Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp để kịp thời kiện toàn nhân sự của Nhà nước, của địa phương, sớm triển khai đưa Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ các cấp vào thực tiễn.
Dự thảo luật chỉ rút ngắn khoảng thời gian kể từ khi nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử và khoảng thời gian từ ngày bầu cử đến ngày khai mạc Kỳ họp thứ nhất của khóa mới, các khung thời gian khác vẫn giữ nguyên. Việc điều chỉnh này đã được cơ quan soạn thảo cân nhắc, tính toán thận trọng.
Có ý kiến đề nghị chỉ quy định trong luật về nguyên tắc đối với thời gian thực hiện quy trình bầu cử và giao Hội đồng bầu cử quốc gia hướng dẫn chi tiết, Ủy ban Công tác đại biểu cho rằng, việc sửa đổi luật lần này, quan điểm xuyên suốt là phạm vi sửa đổi, bổ sung chỉ tập trung phục vụ việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Việc bầu cử sớm, rút ngắn nhiệm kỳ; chỉ sửa đổi, bổ sung những vấn đề đã có chỉ đạo rõ của cấp có thẩm quyền, những vấn đề thật cần thiết, cấp bách. Do đó, cơ quan soạn thảo xin được tiếp tục nghiên cứu nội dung này trong quá trình sửa đổi toàn diện luật thời gian tới.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu về bổ sung quy định Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về việc xác định khu vực bỏ phiếu, dự thảo luật quy định: “Việc xác định khu vực bỏ phiếu do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định và báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Trường hợp cần thiết, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh điều chỉnh việc xác định khu vực bỏ phiếu. Việc xác định khu vực bỏ phiếu được thực hiện trước khi thành lập Tổ bầu cử”.
Tăng số lượng thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử
Về các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương, tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật đã điều chỉnh tăng số lượng thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử; quy định đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội tham gia là thành viên Ủy ban bầu cử cấp tỉnh; bổ sung quy định danh sách Ủy ban bầu cử ở xã phải được gửi đến Ủy ban bầu cử cấp tỉnh.
Về việc bổ sung đại diện Hội Liên hiệp phụ nữ trong Ủy ban bầu cử ở tỉnh và bổ sung đại diện Ban Công tác Mặt trận Tổ quốc là thành viên của Tổ bầu cử, Ủy ban Công tác đại biểu thấy rằng, sau khi sắp xếp lại hệ thống chính trị, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh trực thuộc Mặt trận Tổ quốc tỉnh sẽ có điều kiện đóng góp vào hoạt động của Ủy ban bầu cử thông qua vai trò của Mặt trận Tổ quốc tỉnh.
Về trách nhiệm giới thiệu ứng cử viên đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là phụ nữ và việc Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam cũng như các tổ chức chính trị-xã hội tham gia vào việc xây dựng dự kiến cơ cấu, thành phần, Ủy ban Công tác đại biểu cho rằng luật đã quy định việc phải “thống nhất ý kiến với Ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” khi xây dựng dự kiến cơ cấu; sau khi sắp xếp, các tổ chức chính trị-xã hội trong đó Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam sẽ là tổ chức thành viên trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nên có thể tham gia ý kiến về các vấn đề này.
