Trong đó, việc chấn chỉnh và lập lại mỹ quan đô thị đã và đang được các lực lượng chức năng thực hiện nghiêm túc nhằm trả lại đúng công năng cho vỉa hè, tạo ý thức chấp hành quy định của người dân.
Ghi nhận sau lễ ra quân cao điểm lập lại trật tự đô thị, nhiều địa phương tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đồng loạt kiểm tra, xử lý vi phạm lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, giúp diện mạo khu vực trung tâm trở nên thông thoáng, trật tự. Người đi bộ có không gian riêng, an toàn để di chuyển, không còn phải xuống lòng đường như trước đây. Một số tuyến đường và vỉa hè nay đã không còn tình trạng lấn chiếm thường xuyên như đường Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu, Lê Thánh Tôn, phường Bến Thành; đường Phạm Văn Đồng, Lê Văn Việt, Tô Ngọc Vân. Đáng chú ý, các điểm nóng từng xảy ra lấn chiếm kéo dài như khu vực chợ Bà Chiểu, chợ Nguyễn Tri Phương, các tuyến đường Nguyễn Trãi, Cách Mạng Tháng 8, Hải Thượng Lãn Ông đã được lập lại trật tự. Nhằm tránh tình trạng tái lấn chiếm, lực lượng Cảnh sát trật tự và các tổ công tác tại các phường cũng được bố trí thường xuyên tuần tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi cố tình lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán. Song song đó, các lực lượng chức năng tập trung xử lý dứt điểm tại các điểm, tuyến đã cam kết không vi phạm, kiên quyết không để tái diễn tình trạng lấn chiếm.
Ông Nguyễn Thành Phát, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Bến Thành nhìn nhận: Trong đợt cao điểm lần này, Công an phường đã phối hợp đồng bộ với các đơn vị liên quan tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các trường hợp chiếm lòng đường, vỉa hè vi phạm, bảo đảm xử lý đúng quy trình, tạo chuyển biến rõ nét không để tái diễn tình trạng lấn chiếm. Tuy nhiên, về lâu dài Thành phố cần tổ chức quản lý vỉa hè qua phần mềm như đã từng vận dụng trước đây để nâng cao hiệu quả sắp xếp, tổ chức, cấp phép sử dụng một cách hệ thống, đi vào quy củ. Đông đảo người dân đều mong muốn các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý vỉa hè; xử nghiêm vi phạm hành chính để công tác quản lý nhanh chóng đi vào thực chất. Theo Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng thành phố, sở đang nghiên cứu và triển khai thí điểm phần mềm quản lý việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè nhằm tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đăng ký, sử dụng theo đúng quy định. Giải pháp này được nghiên cứu trên cơ sở đề xuất của Công ty Viễn thông Thành phố Hồ Chí Minh-Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam.
Ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng thành phố chia sẻ: Thành phố sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và dữ liệu số trong quản lý trật tự đô thị, kết hợp giữa kiểm tra, xử lý vi phạm với việc hướng dẫn, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức kinh doanh phù hợp với quy hoạch và điều kiện thực tế của từng khu vực. Trước mắt, với phần mềm quản lý việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè, các tổ chức, cá nhân có nhu cầu có thể đăng ký sử dụng vỉa hè theo đúng quy định, giúp quá trình cấp phép, quản lý trở nên công khai, minh bạch và hiệu quả hơn. Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng sẽ đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố chủ trương triển khai thí điểm và sau đó triển khai chính thức trên toàn thành phố trong quý I/2026. Về kế hoạch dài hạn, Sở Xây dựng cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm vừa lập lại trật tự đô thị, vừa hài hòa sinh kế cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ quanh chợ và các tuyến phố; đồng thời lắng nghe, tiếp thu các kiến nghị chính đáng nhằm điều chỉnh, hoàn thiện các giải pháp quản lý theo hướng phù hợp, nhân văn.
Một vướng mắc, hạn chế được Sở Xây dựng chia sẻ là qua quá trình rà soát hệ thống cơ sở dữ liệu số về hạ tầng giao thông tại địa bàn tỉnh Bình Dương (cũ) và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) nhận thấy dữ liệu hạ tầng giao thông trên nền bản đồ số dùng chung của thành phố hiện chưa được cập nhật đầy đủ, cấu trúc dữ liệu còn thiếu đồng bộ so với dữ liệu của Thành phố Hồ Chí Minh (cũ). Do đó, công tác này cần có thời gian rà soát, cập nhật, kể cả điều chỉnh thì mới hoàn thiện hệ thống dùng chung; từ đó, xây dựng phần mềm quản lý được tối ưu nhất. Đồng thời, thành phố cần tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, ưu tiên nâng cấp, mở rộng các tuyến đường, xây dựng vỉa hè, lối đi bộ bảo đảm đúng quy chuẩn. Ưu tiên xây dựng thêm các bãi đỗ xe công cộng, nhất là tại khu vực trung tâm, gần chợ, trường học để phục vụ nhu cầu người dân, tránh tình trạng “lấn chiếm” vỉa hè để trả lại không gian cho người đi bộ.
Vỉa hè từng bước được trả lại đúng công năng, ý thức chấp hành của người dân và hộ kinh doanh được nâng lên, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng chính là kỳ vọng để Thành phố Hồ Chí Minh nâng cao hiệu quả quản lý trật tự đô thị, đi vào khuôn khổ và phát triển bền vững.
