Nuôi dưỡng “công dân số” từ những sân chơi sáng tạo

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu về một thế hệ trẻ không chỉ giỏi kiến thức mà còn giàu khả năng sáng tạo, tư duy liên ngành và kỹ năng thích ứng ngày càng trở nên cấp thiết.

Nuôi dưỡng “công dân số” từ những sân chơi sáng tạo

Tuy nhiên, bên cạnh áp lực học tập, thi cử và sự bùng nổ của không gian mạng, giới trẻ Việt Nam vẫn đang thiếu những sân chơi lành mạnh để được thể hiện bản thân, phát triển cảm xúc và rèn luyện kỹ năng toàn diện.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, trong kỷ nguyên AI và công nghệ số, sáng tạo không còn là năng khiếu dành riêng cho một nhóm nhỏ, mà trở thành năng lực cốt lõi của công dân tương lai. Trẻ em hôm nay cần được tiếp cận những môi trường học tập mở, nơi các em có thể trải nghiệm, thử nghiệm, kết nối nghệ thuật với công nghệ và học cách giải quyết vấn đề bằng tư duy linh hoạt.

Từ thực tế đó, nhiều mô hình giáo dục trải nghiệm, sân chơi sáng tạo dành cho người trẻ đang được triển khai tại Việt Nam. Một trong những dự án đáng chú ý là chương trình “Chạm Sáng Tạo 2026 – Riz Lơ Ngơ”. Được khai mạc vào ngày 23/5/2026, cuộc thi sáng tạo nghệ thuật này hướng đến lứa tuổi từ mầm non đến trung học phổ thông, đại học kết hợp giữa hình thức trực tuyến và trực tiếp theo định hướng Art × STEAM hiện đại. Hiện có hơn 20 tổ chức, trường đại học, đơn vị giáo dục, tổ chức sáng tạo và hệ thống trường liên cấp quốc tế tham gia chương trình.

Điểm đặc biệt của dự án không nằm ở một cuộc thi vẽ đơn thuần, mà ở cách chương trình tạo ra không gian để người trẻ “chạm” vào sáng tạo bằng nhiều hình thức khác nhau: vẽ tay, digital art, thiết kế sticker, storyboard, animation hay storytelling. Đây cũng chính là bước khởi đầu cho một hệ sinh thái kết nối giữa: Nghệ thuật, STEAM, Giáo dục, Công nghệ, Sức khỏe tinh thần và Cộng đồng sáng tạo.

Ban tổ chức cho biết, chương trình hướng tới việc tạo dựng một hệ sinh thái nơi trẻ em, học sinh, sinh viên được phát triển đồng thời về tri thức, cảm xúc, năng lực sáng tạo và trách nhiệm cộng đồng. Đây cũng là xu hướng giáo dục hiện đại mà nhiều quốc gia đang theo đuổi: coi nghệ thuật và trải nghiệm sáng tạo là nền tảng giúp trẻ phát triển khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, thích ứng và tư duy đổi mới.

Theo bà Nguyễn Phương Anh, Phó Giám đốc Viện Đào tạo Quốc tế FPT, cuộc thi đề cao storytelling, tính ứng dụng thực tế và tương tác cộng đồng sẽ giúp người trẻ phát triển tư duy thiết kế toàn diện, gắn sáng tạo với bối cảnh thực tiễn. Trong thời đại AI, công nghệ không chỉ còn là công cụ kỹ thuật, mà trở thành phương tiện để chuyển hóa cảm xúc, tư duy thẩm mỹ và các ý tưởng thành sản phẩm có giá trị xã hội.

Không chỉ riêng các tổ chức giáo dục, nhiều trường học cũng đang nhận thức rõ vai trò của những không gian trải nghiệm sáng tạo. Cô Trần Mai Phương, Hiệu trưởng Trường Liên cấp Vinschool Ocean Park 2 nhận định, các hoạt động kết hợp Art và STEAM giúp học sinh được kết nối giữa sáng tạo, nghệ thuật, công nghệ và trải nghiệm học tập hiện đại.

img-0449.jpg

Thực tế cho thấy, trẻ em và thanh niên hiện nay đang có nhu cầu rất lớn về những sân chơi tích cực ngoài lớp học. Đó có thể là các cuộc thi sáng tạo, không gian trải nghiệm nghệ thuật, hoạt động cộng đồng hay những dự án giúp các em được “học bằng trải nghiệm”. Khi có môi trường phù hợp, người trẻ không chỉ phát triển kỹ năng chuyên môn mà còn học được cách quản lý cảm xúc, hợp tác và xây dựng bản sắc cá nhân.

Thông qua hình tượng một chú robot học cách cảm nhận thế giới như con người – “Chạm Sáng Tạo 2026 – Riz Lơ Ngơ” gửi gắm thông điệp- Sáng tạo bắt đầu từ trí tò mò, cảm xúc và sự dám thể hiện bản thân.

Có thể bạn quan tâm

Các vấn đề xã hội nóng hổi nhanh chóng trở thành nguồn ý tưởng cho các nhà sáng tạo nội dung trẻ.

Luật… lên xu hướng

Bỗng một ngày, trên mạng xã hội Threads, hàng loạt bài đăng về các quán cafe đồng loạt trở nên "điềm đạm": "Đây là ly cà phê ngon trong phạm vi mình từng uống", "Quán này khá ổn trong trải nghiệm cá nhân". Giới trẻ đang nghiêm túc theo cách của mình, đối với các vấn đề liên quan pháp luật.

Những đàn vịt nổi tiếng trong các clip triệu view.

"Đại sứ du lịch" không cần bổ nhiệm

Gần đây, trên khắp mạng xã hội đang viral bài đăng của một "anh Tây rất ta", đang nỗ lực "Anh hóa" tên gọi các món ăn thân thuộc của người Việt: Mr. Come Tam (cơm tấm), Mr. For Boy (phở bò),… Điều đáng chú ý, không chỉ một mà nhiều du khách trẻ nước ngoài đến nước ta đang sáng tạo vô vàn những nội dung như vậy, để qua đó, hình ảnh đất nước Việt Nam được quảng bá theo cách rất tự nhiên.

Sắc hồng trở thành lựa chọn được yêu thích tại World Cup 2026. Ảnh: FIFA

Những sắc hồng World Cup

Trong bóng đá, màu đen từ lâu được xem như gam màu mặc định của những trọng tài sân cỏ. World Cup 2026 giờ lại chọn một tông màu gần như đối nghịch để ghi dấu ấn. Và sắc hồng đã trở thành "trend mới" của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

Gương mặt diễn như không diễn của “idol Tiktok”.

Cuộc đổ bộ mạng xã hội của lực lượng đặc biệt

Những ngày gần đây, mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều clip ngắn với nội dung phổ biến pháp luật theo cách mới mẻ: bắt trend, dùng nhạc hot, dựng video nhanh, thoại dí dỏm, thậm chí tự “meme hóa” chính mình. Từ hướng dẫn tránh lừa đảo trực tuyến, cảnh báo vi phạm giao thông đến tuyên truyền phòng cháy chữa cháy, những nội dung vốn bị xem là khô cứng nay lại dễ dàng viral.