Khởi động buổi sáng bằng bát phở Thìn, đi dạo cho nhẹ bụng quanh Hồ Gươm, rẽ qua những con phố cũ, ngồi lê la trà chanh, nhấm nháp chút cốm cạnh Nhà Thờ, đi bộ thêm một chút ghé thăm “nhà tù” (cách giới trẻ gọi vui Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò), quay lại lấy xe, ngồi cà-phê trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, tiếp tục lộ trình lượn quanh Hồ Tây tìm góc ngắm hoàng hôn, căn giờ ăn tối để đúng 9 giờ xem lễ hạ cờ tại Lăng Bác… Đó là lịch trình đang được giới trẻ chia sẻ trên khắp các mạng xã hội, như một map du lịch nghỉ lễ trong ngày tại Hà Nội.
Có thể thấy, “Đi chơi” và “đi tìm hiểu lịch sử”, vốn từng được hình dung là hai lựa chọn khác nhau, nay đã được giới trẻ xếp chung trong một lộ trình du ngoạn Thủ đô.
Không khó để nhận ra bối cảnh đã tạo thêm sức nóng cho những cuộc hẹn ấy. Mỗi dịp Quốc khánh, Hà Nội trở thành một không gian ký ức sống động với cờ đỏ trên phố, các hoạt động văn hóa và những câu chuyện về mùa Thu lịch sử được nhắc lại. Các cơ quan văn hóa của thành phố cũng tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm hướng tới ngày lễ lớn, miễn phí vé tham quan phần lớn các “địa chỉ đỏ”, đưa công chúng đến gần hơn với những tư liệu và không gian lịch sử.
Điều đáng chú ý là cách người trẻ bước vào những không gian ấy đã khác. Họ không nhất thiết bắt đầu bằng một bài học lịch sử, có thể là một bức ảnh chia sẻ góc “sống ảo” trong bảo tàng, một video ngắn kể lại câu chuyện của địa điểm, một lời rủ “đi thử chỗ này”, rồi từ sự tò mò ban đầu có thể mở ra những câu hỏi về quá khứ, về lịch sử dân tộc. Từ đó, lịch sử không còn chỉ nằm trong những mốc thời gian cần ghi nhớ mà hiện diện trong chính không gian họ đang bước qua.
Dĩ nhiên, không nên vội vàng cho rằng một vài xu hướng check-in đã đủ để khẳng định người trẻ bỗng yêu lịch sử hơn, Một bức ảnh đẹp chưa chắc đồng nghĩa với sự thấu hiểu hay niềm yêu thích khám phá. Nhưng ít nhất, sự có mặt của các “địa chỉ đỏ” trong những lựa chọn vui chơi của người trẻ vẫn là một tín hiệu đáng chú ý. Và biết đâu, đó là cách gần gũi nhất để truyền thống lịch sử được tiếp nối trong đời sống hiện đại ■
