Sâu xa hơn, đây là dấu hiệu cho thấy những chuyển động đang âm thầm nhưng sâu sắc diễn ra tại Bắc Cực, đồng thời phản ánh một nước cờ được tính toán kỹ lưỡng, nhằm chủ động tham gia định hình trật tự quyền lực mới và thiết lập các chuẩn mực ứng xử tại một khu vực ngày càng giữ vai trò then chốt trong cục diện địa chính trị toàn cầu.
Sự kiện Bộ trưởng Ngoại giao Canada trực tiếp tới Nuuk dự lễ khánh thành lãnh sự quán của nước này tại Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, đồng thời gặp người đồng cấp Đan Mạch cho thấy, đây không phải một bước đi ngoại giao mang tính hình thức, mà là quyết định được Ottawa tính toán cẩn trọng.
Trong ngày hôm đó, Pháp bổ nhiệm Tổng lãnh sự tại Nuuk, trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên thành lập Tổng lãnh sự quán thường trực tại Greenland, động thái mang tính biểu tượng cao, như “cắm cờ mềm” của châu Âu giữa vùng băng giá chiến lược.
Về phía Pháp, Bộ Ngoại giao nước này nhấn mạnh, nhiệm vụ của Tổng lãnh sự là thúc đẩy hợp tác văn hóa, khoa học, kinh tế và tăng cường quan hệ chính trị với chính quyền địa phương.
Sâu xa hơn, giới quan sát cho rằng, Paris đang đi nước cờ chiến lược, nhằm mở rộng dấu ấn của Liên minh châu Âu (EU) tại Bắc Cực, khu vực mà EU ngày càng muốn định hình một chính sách độc lập và có trách nhiệm hơn.
Đáng chú ý, các động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn Washington kiểm soát Greenland.
Việc Canada và Pháp hiện diện tại Nuuk, do đó, được xem như lời khẳng định ủng hộ Đan Mạch và chính quyền Greenland, đồng thời nhấn mạnh tương lai hòn đảo chiến lược này không thể bị quyết định bởi ý chí đơn phương của bất kỳ quốc gia nào.
Việc các nước tăng cường hiện diện ngoại giao tại Greenland cũng phản ánh nhận thức ngày càng rõ rằng, Bắc Cực là một trong những mặt trận cạnh tranh địa chính trị quan trọng của thế kỷ XXI.
Trong bối cảnh Greenland thường xuyên được nhắc đến trong các tuyên bố và tính toán của Mỹ, việc Canada và Pháp mở lãnh sự tại Nuuk, bên cạnh sự khẳng định ủng hộ đối với Đan Mạch và chính quyền Greenland trong việc duy trì trật tự khu vực dựa trên hợp tác đa phương, còn được nhìn nhận như một thông điệp chính trị rõ ràng: Bắc Cực không phải không gian của riêng bất kỳ quốc gia nào, tương lai Greenland cần được định hình trên nền tảng đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế và quyền tự chủ của người dân địa phương.
Đối với chính Greenland, việc nhiều nước mở cơ quan đại diện ngoại giao mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho hòn đảo. Một mặt, điều này giúp Greenland tăng cường tiếp xúc trực tiếp với cộng đồng quốc tế, đa dạng hóa quan hệ đối tác về kinh tế, giáo dục, khoa học và phát triển bền vững.
Sự hiện diện của các tổng lãnh sự góp phần nâng cao vị thế của Greenland trong các diễn đàn khu vực và toàn cầu.
Mặt khác, “gió càng lớn thì thuyền càng chòng chành”. Sự quan tâm của các cường quốc đặt tại Greenland trước bài toán cân bằng lợi ích, tránh bị cuốn vào cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn. Việc bảo vệ môi trường mong manh của Bắc Cực, giữ gìn bản sắc văn hóa bản địa, bảo đảm phát triển bền vững sẽ là những thách thức không nhỏ trong thời gian tới.
Nhìn rộng ra, việc Canada và Pháp mở lãnh sự quán tại Greenland cho thấy Bắc Cực-khu vực ngày càng “nóng” cả về khí hậu lẫn địa chính trị, đang đứng trước ngã rẽ quan trọng.
Một kịch bản là Bắc Cực trở thành không gian hợp tác quốc tế, nơi các bên cùng phối hợp ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong kịch bản thứ hai, khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh, với sự gia tăng hiện diện quân sự và những tranh chấp lợi ích ngày càng phức tạp.
