Năm nay, cúc mâm xôi, loại hoa gắn bó mật thiết với Tết cổ truyền lại nở hoa sớm hàng loạt, khiến niềm vui mùa vụ của người dân không trọn vẹn. Nông dân đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, và rất cần sự chung tay để vượt qua...
Chủ các nhà vườn chia sẻ: Những yếu tố kỹ thuật, như: Giống, phân bón, quy trình chăm sóc vẫn được người dân thực hiện đúng khuyến cáo của ngành chức năng. Tuy nhiên, do những trận mưa trái mùa trong tháng 12/2025 cùng sự biến động bất thường của thời tiết đã khiến cúc nhanh già, rút ngắn chu kỳ sinh trưởng, trổ hoa sớm hơn dự kiến.
Thực tế này cho thấy, biến đổi khí hậu đang trực tiếp tác động đến từng khâu sản xuất nông nghiệp, từ giai đoạn sinh trưởng của cây trồng cho đến hiệu quả kinh tế. Với những cây trồng đặc thù, phụ thuộc chặt chẽ vào thời điểm tiêu thụ như hoa Tết, rủi ro càng rõ và khó kiểm soát hơn.
Trong khó khăn, điểm sáng đáng ghi nhận là tinh thần chủ động, linh hoạt của người trồng hoa tại xã Chợ Lách (tỉnh Vĩnh Long). Khoảng 70% lượng hoa nở sớm đã được tiêu thụ thông qua nhiều kênh khác nhau, trong đó có các nền tảng bán hàng trực tuyến. Việc nông dân trực tiếp tham gia bán hàng trên nền tảng số không chỉ giúp “giải cứu” sản phẩm kịp thời, mà còn phản ánh một sự chuyển biến quan trọng trong tư duy sản xuất-kinh doanh nông nghiệp, từng bước giảm phụ thuộc vào thương lái truyền thống. Đồng hành với người dân là sự vào cuộc kịp thời của chính quyền địa phương và các ngành chức năng.
Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách Lê Thị Hoàng Oanh cho biết, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ kết nối tiêu thụ với thương lái, phối hợp với các đơn vị, huy động các KOL, KOC tham gia quảng bá, bán hàng trực tuyến. Song song đó, xã phối hợp với Trường đại học Cần Thơ nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp kỹ thuật nhằm làm chậm quá trình ra hoa, góp phần kiểm soát thời điểm trổ bông trước những biến động bất thường của thời tiết.
Chương trình “Hành trình nông sản Vĩnh Long-Chở xuân về nhà” là một minh chứng cụ thể cho cách làm mới, sáng tạo trong hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Thông qua các phiên livestream, nông dân không chỉ bán được sản phẩm mà còn được trang bị kỹ năng xây dựng kịch bản, giới thiệu, tư vấn và tương tác với khách hàng. Quan trọng hơn, hoạt động này tạo ra kênh kết nối trực tiếp giữa nhà vườn và thị trường, giúp thương lái ở các địa phương khác chủ động tiếp cận, đặt hàng với số lượng lớn, góp phần ổn định đầu ra.
Tuy vậy, những giải pháp tình thế chỉ có thể giúp nông dân vượt qua khó khăn trước mắt. Về lâu dài, bài toán phát triển bền vững đòi hỏi phải đặt khoa học và công nghệ vào vị trí trung tâm. Việc nghiên cứu, hoàn thiện quy trình điều tiết sinh trưởng, kiểm soát ánh sáng, nhiệt độ, nước tưới và dinh dưỡng; ứng dụng cảm biến môi trường, hệ thống tưới tự động, mô hình dự báo thời tiết vi mô… sẽ giúp người trồng hoa chủ động hơn trước rủi ro khí hậu, giảm thiệt hại, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hiện tượng cúc mâm xôi ra hoa sớm ở Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ là câu chuyện của một vụ hoa, mà là lời cảnh báo rõ ràng về thách thức mà nông nghiệp truyền thống đang phải đối mặt. Chỉ khi có sự chung tay của chính quyền, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân, cùng với tư duy đổi mới mạnh mẽ và ứng dụng hiệu quả khoa học-công nghệ, các làng hoa mới có thể giữ vững vị thế và phát triển bền vững trong bối cảnh mới.
