Tiêu biểu là việc hợp nhất với tỉnh Bạc Liêu và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã), loại bỏ cấp huyện trung gian. Bộ máy mới sau hợp nhất trở nên tinh gọn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, tâm điểm của sự chú ý đang dồn về yếu tố quyết định sự thành bại của mô hình mới, đó là năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở, những người trực tiếp thực thi và đưa chính sách vào cuộc sống.
Áp lực từ cấp cơ sở sau cuộc “đại cấu trúc”
Nhìn lại chặng đường từ năm 2017, cuộc tái cấu trúc hệ thống chính trị tại Cà Mau đã tạo ra những thay đổi mang tính lịch sử. Theo báo cáo tổng kết của Tỉnh ủy Cà Mau, đến tháng 10/2025, toàn tỉnh đã giảm 101 đơn vị hành chính cấp xã (từ 165 xuống còn 64 đơn vị) và giảm 72 ấp, khóm. Ở cấp tỉnh, khối Đảng đã giảm 7 cơ quan tham mưu, 43 phòng ban và 4 đơn vị sự nghiệp. Khối chính quyền còn ấn tượng hơn với việc giảm 26 sở, ban, ngành và 213 tổ chức bên trong như phòng, ban, chi cục…
Đi đôi với tinh gọn bộ máy là một cuộc tinh giản biên chế mạnh mẽ. So với năm 2017, toàn tỉnh Cà Mau đã giảm gần 8.400 biên chế, đạt tỷ lệ 17,5%. Đây không chỉ là cắt giảm cơ học mà đằng sau đó là cả một nỗ lực to lớn trong việc giải quyết chế độ, chính sách để đảm bảo sự an sinh cho đội ngũ cán bộ, công chức dôi dư.
Giám đốc Sở Nội vụ Cà Mau Trần Hữu Phước, cho biết: Tính đến đầu tháng 10/2025, gần 3.000 cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh đã có quyết định nghỉ công tác, với tổng kinh phí dự toán chi trả đến hơn 2.700 tỷ đồng. Con số này cho thấy sự quyết liệt nhưng cũng rất nhân văn của Cà Mau trong quá trình cải cách.
Cùng với cả nước, từ 1/7/2025, Cà Mau chính thức vận hành mô hình chính quyền hai cấp. Theo đánh giá bước đầu của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau, những kết quả ban đầu cho thấy sự chuyển đổi ổn định, thông suốt. Việc loại bỏ cấp trung gian giúp giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và đưa chính quyền đến gần dân hơn.
Tuy nhiên, báo cáo sơ kết 2 tháng đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng chỉ ra những thách thức không nhỏ đối với đội ngũ cán bộ cấp xã.
Cụ thể, khối lượng công việc khổng lồ trước đây do cấp huyện đảm nhiệm giờ được dồn về cấp tỉnh, và phần lớn là cấp xã. Điều này tạo ra một áp lực rất lớn đối với cấp xã, nơi được xem là “phòng tuyến” đầu tiên của tỉnh. Một số cán bộ, công chức thừa nhận vẫn còn tình trạng “chậm thích ứng” với mô hình tổ chức mới, tâm lý chưa ổn định.
“Nhiều công chức cấp xã phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc, trong khi trình độ chuyên môn chưa hoàn toàn phù hợp với vị trí công tác mới. Đặc biệt, các chức danh như Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã kiêm Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công đang đối mặt với tình trạng quá tải, nhất là trong các lĩnh vực phát sinh nhiều hồ sơ như chứng thực”, đồng chí Trần Hữu Phước thẳng thắn nhìn nhận.
Tầm Nhìn người đứng đầu: “thành bại là do con người”
Bên cạnh các thách thức vừa nêu, việc thiếu hụt nhân sự có chuyên môn sâu ở một số lĩnh vực nhạy cảm như quản lý đất đai, khoa học công nghệ, chuyển đổi số cũng là một bài toán nan giải đối với cấp cơ sở tại Cà Mau. Mặc dù tỉnh đã có chủ trương điều động, biệt phái hơn 190 vị trí từ các sở, ngành về hỗ trợ cấp xã, nhưng đến cuối tháng 10/2025 chỉ có 27 công chức tự nguyện đăng ký, chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của địa phương.
Trước những thách thức đó, tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Tỉnh ủy, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau đã đưa ra tầm nhìn rõ ràng và nhất quán: “Thành bại là do con người, cán bộ phải có tâm, có tầm. Đây là yếu tố “sống còn”, quyết định sự thành công của cả hệ thống”.
Quan điểm của người đứng đầu Đảng bộ tỉnh Cà Mau sau đó đã được cụ thể hóa thành những chỉ đạo quyết liệt. Phương châm sắp tới của Cà Mau là không tăng về con người. Thay vào đó, tỉnh sẽ tập trung vào các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ hiện có và tối ưu hóa hiệu suất làm việc.
Một trong những ưu tiên hàng đầu là đẩy mạnh số hóa trong công tác hàng ngày, từ quản lý hồ sơ cán bộ đến giải quyết thủ tục hành chính, nhằm xây dựng nguồn dữ liệu lớn phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo. Thực tế cho thấy, Cà Mau đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực này, với tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt 76,05% và tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 85,94%, xếp thứ hạng cao trong khu vực.
Tỉnh Cà Mau cũng đang tập trung vào công tác đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ, đặc biệt là các kỹ năng về công nghệ và chuyên môn sâu. Đồng thời, Ban Tổ chức Tỉnh ủy được giao nhiệm vụ tham mưu cơ chế, chính sách để thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ cao…
Và quan trọng hơn hết là việc xây dựng một đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh. Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau yêu cầu các cơ quan làm công tác tổ chức phải đặt nặng vấn đề đạo đức, phải trong sáng, gương mẫu, quyết liệt, trách nhiệm. Công tác đánh giá cán bộ phải được thực hiện một cách thực chất, công tâm, lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân làm thước đo.
Cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy ở Cà Mau đã hoàn thành giai đoạn tái cấu trúc về mặt cơ học. Giờ đây, một chương mới khó khăn và thách thức hơn đã mở ra. Yêu cầu đối với tỉnh là xây dựng và phát triển nguồn nhân lực đủ năng lực, phẩm chất để vận hành hiệu quả mô hình tiên phong này. Dù còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng với một tầm nhìn rõ ràng và quyết tâm chính trị mạnh mẽ, Cà Mau có niềm tin vào con đường mình đã chọn, nơi mà yếu tố con người được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển.
