Những tờ truyền đơn kêu gọi Tổng khởi nghĩa

Tuyên truyền, cổ vũ, kêu gọi hành động cách mạng bằng truyền đơn là một hình thức độc đáo được sử dụng khá phổ biến trong cách mạng Việt Nam. Trong cao trào tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng 8-1945 ở Hà Nội, truyền đơn cách mạng xuất hiện ngày càng nhiều và đã có những đóng góp đặc sắc vào thắng lợi chung của dân tộc.

Một tờ truyền đơn kêu gọi phá kho thóc Nhật năm 1945.
Một tờ truyền đơn kêu gọi phá kho thóc Nhật năm 1945.

Ở Hà Nội, sau khi Nhật đảo chính Pháp (ngày 9-3-1945) trong tình thế sắp thất bại hoàn toàn trước lực lượng đồng minh chống phát-xít, những hoạt động kháng Nhật cứu nước, chuẩn bị khởi nghĩa càng trở nên mạnh mẽ. Những đội viên của Ðoàn Thanh niên cứu quốc Hoàng Diệu đã có nhiều quyết tâm và sáng tạo trong công tác in và rải truyền đơn, gây thanh thế cho cách mạng.

Những tờ truyền đơn ban đầu chỉ được in thạch. In bằng cách này dễ nhưng số lượng ít và hình thức xấu. Sau này truyền đơn được in li-tô (in trên đá). Truyền đơn được in bằng "công nghệ" in li-tô đẹp hơn và có năng suất cao hơn nhiều nhưng anh em "thợ in" cũng rất vất vả. Phải bí mật mua đá in (loại đá mềm, thấm mực) và mực in từ các cơ sở nhà in; phải thực hiện nhiều công đoạn in khá phức tạp. Khi in phải mài cho tấm đá thật phẳng rồi viết chữ ngược lên tấm đá, xoa nhiều lượt chanh lên đá để axit xitric trong chanh ăn mòn nhiều hơn những chỗ không có nét mực, những chỗ có nét mực sẽ "nổi" lên trên mặt đá. Rửa lại tấm đá đó bằng nước đường để khi xoa mực in lên thì những chỗ có nét mực viết sẽ thấm mực in nhiều hơn, những chỗ không có nét chữ sẽ không thấm mực in. Ðặt giấy in lên tấm đá, nội dung in thấm mực sẽ in ngược lại tờ giấy, lúc đó mới có tờ truyền đơn hoặc tài liệu cách mạng. "Nhà in" cũng phải bí mật tuyệt đối, anh em "thợ in" được chủ nhà bí mật nuôi giấu trong một gian buồng, không được đi ra ngoài vào ban ngày để tránh mật thám. Có "nhà in" nằm giữa đồng không mông quạnh, không tiếp tế kịp thực phẩm. Hàng tuần liền anh em chỉ được ăn cơm với cá khô. Các "xưởng in" truyền đơn cũng phải thay đổi qua nhiều địa điểm để giữ an toàn, bí mật. Lúc phong trào chưa mạnh, các cơ sở in đặt ở các làng ngoại thành. Gần đến ngày khởi nghĩa, Ðoàn Thanh niên cứu quốc Hoàng Diệu đã có cơ sở cách mạng ở Nhà in Giang Tả (một nhà in tư nhân) trên phố Mai Hắc Ðế ngày nay, táo bạo in truyền đơn ban đêm bằng máy in, dùng luôn giấy in còn dư sau khi in cuốn từ điển Nhật - Việt theo hợp đồng vào ban ngày. Hiến binh Nhật đã phát hiện việc này nhưng anh em đã mưu trí bảo vệ được nhà in. Những tờ truyền đơn tiếp tục được in và rải ở nhiều nơi trong Hà Nội.

Đồng chí Lê Ðức Vân, người trực tiếp phụ trách phong trào cách mạng của thanh niên Hà Nội thời đó, kể lại: Hầu như anh em nào trong Ðoàn Thanh niên cứu quốc Hoàng Diệu cũng tham gia hoạt động rải truyền đơn vì đây được coi như những hành động đầu tiên thử thách lòng dũng cảm và mưu trí của đội viên trước khi được giao những nhiệm vụ khác khó khăn hơn. Anh em (phần lớn là thanh niên học sinh) đã sáng tạo ra nhiều cách rải truyền đơn khiến kẻ địch bất ngờ, không kịp đối phó. Các cuộc diễn thuyết tuyên truyền trên tàu điện tuyến Hà Nội - Hà Ðông, diễn thuyết tại rạp Quảng Lạc (trên phố Tạ Hiện) được tổ chức rất bài bản. Có tổ diễn thuyết, có tổ bảo vệ, có tổ phụ trách việc rải truyền đơn. Diễn thuyết xong là truyền đơn được tung ra, anh em đội viên lợi dụng lúc lộn xộn để rút lui an toàn. Truyền đơn còn được bí mật để sẵn trên nóc ô-tô. Khi xe chạy là truyền đơn bay khắp phố. Truyền đơn được cài vào ngăn bàn ở các trường học...

Ðến tháng 8-1945, nội dung các tờ truyền đơn tập trung cổ động cho Mặt trận Việt Minh, sửa soạn vũ trang, chờ thời cơ khởi nghĩa... Những tờ truyền đơn dù mỏng manh, nhỏ bé nhưng có sức lôi cuốn, hiệu triệu mạnh mẽ toàn dân cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Có thể bạn quan tâm

Bài 2: Đưa hơi thở cuộc sống vào những quyết sách trúng, đúng

Bài 2: Đưa hơi thở cuộc sống vào những quyết sách trúng, đúng

Một kỳ họp không thường lệ song mở ra nhiều cách tiếp cận mới trong hoạt động lập pháp. Khi vấn đề cấp thiết được xử lý kịp thời, điểm nghẽn được nhận diện đúng và chính sách được bàn từ gốc, Quốc hội có thêm điều kiện để quyết định sát thực tiễn hơn.

Thành phố Quảng Ninh đẩy mạnh các sản phẩm du lịch xanh, du lịch cao cấp, kinh tế đêm và liên kết các điểm đến. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bài 3: Mở rộng không gian, nâng cao chất lượng phát triển

Khẳng định quan điểm không ngừng bồi đắp năng lực quốc gia, trên cơ sở xác định những động lực mới của tăng trưởng, Trung ương đề ra yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo hướng liên kết, hiệu quả và bền vững.

Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly cùng Phu nhân Tổng thống Panama, bà Maricel Cohen de Mulino trải nghiệm văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Hồ Văn. (Ảnh: VIẾT CHUNG)

Tăng cường giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Panama

Chiều 6/10, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly, cùng Phu nhân Tổng thống Panama, bà Maricel Cohen de Mulino, tham gia chương trình trải nghiệm văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam tại Hồ Văn, thuộc quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám.

Bà Nubiela Ayala Modes, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Panama tại Việt Nam (thứ 3 từ phải sang), làm việc với các doanh nghiệp du lịch và công nghệ của Việt Nam.

Tăng cường quan hệ Việt Nam-Panama trong bối cảnh mới

Panama (tên chính thức là Cộng hòa Panama) là quốc gia nằm ở khu vực Trung Mỹ, giáp với biển Caribe, biển Thái Bình Dương, nằm giữa Costa Rica và Colombia. Vào năm 1999, Panama đã kiểm soát được Kênh đào Panama, nối Bắc Đại Tây Dương qua Biển Caribe với Bắc Thái Bình Dương. Đây là nguồn thu chính cho Panama.

Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Campuchia. (Ảnh: HUY VŨ)

Chuyển hóa tin cậy chính trị thành chiến lược cụ thể gắn kết kinh tế Việt Nam-Campuchia

Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ bày tỏ tin tưởng, chuyến thăm chính thức Campuchia của Thủ tướng Lê Minh Hưng là dấu mốc quan trọng để chuyển hóa sự tin cậy chính trị giữa hai nước thành những cam kết và hành động cụ thể, thúc đẩy gắn kết hai nền kinh tế Việt Nam và Campuchia ngày càng bền chặt và toàn diện.

[Video] Thời sự 24h ngày 6/10/2026: Trung ương thảo luận, xây dựng Nghị quyết tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện

[Video] Thời sự 24h ngày 6/10/2026: Trung ương thảo luận, xây dựng Nghị quyết tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Ngày làm việc thứ hai, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương; Lãi suất vay cao, người mua nhà thận trọng; Tuyên án tử hình đối với kẻ sát hại 3 mẹ con ở Đồng Nai.

"Việc khó mới bộc lộ rõ bản lĩnh, tư duy, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của cán bộ"

"Việc khó mới bộc lộ rõ bản lĩnh, tư duy, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của cán bộ"

Theo PGS, TS Đỗ Chí Nghĩa, khi đứng trước những vấn đề phức tạp, lợi ích đan xen, thậm chí chưa có tiền lệ, cán bộ sẽ phải lựa chọn: né tránh hay quyết đoán, đùn đẩy hay dám nhận trách nhiệm. Chính trong những tình huống như vậy, bản lĩnh, phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng của cán bộ mới được bộc lộ và nhận diện rõ nét.