Nguy cơ thảm họa toàn cầu nếu hệ thống hải lưu AMOC ngừng lưu thông

Hệ thống hải lưu AMOC sụp đổ sẽ khiến mùa đông khắc nghiệt hơn, mực nước biển dâng cao ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Mỹ và châu Âu, đồng thời sẽ làm thay đổi gió mùa ở vùng nhiệt đới.
Hình ảnh minh họa hệ thống hải lưu AMOC. (Ảnh: NOAA)
Hình ảnh minh họa hệ thống hải lưu AMOC. (Ảnh: NOAA)

Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature ngày 25/6, hệ thống dòng hải lưu huyết mạch Atlantic Meridional Overturning Current (AMOC) có thể ngừng lưu thông vào khoảng giữa thế kỷ này, thậm chí sớm nhất có thể vào năm 2025.

Sự kiện này nếu xảy ra sẽ là một thảm họa môi trường toàn cầu, tác động đến cuộc sống của tất cả mọi người trên Trái Đất.

AMOC là một hệ thống phức tạp bao gồm nhiều dòng hải lưu, hoạt động giống như một băng chuyền toàn cầu khổng lồ.

Hệ thống này vận chuyển nước ấm từ vùng nhiệt đới về bắc Đại Tây Dương, nơi nước được làm mát, trở nên mặn hơn và chìm sâu xuống dưới đại dương trước khi chảy về phía nam.

Hệ thống dòng hải lưu này đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống khí hậu, giúp điều hòa các hình thái thời tiết toàn cầu.

Hệ thống này sụp đổ sẽ gây tác động lớn, khiến mùa đông khắc nghiệt hơn và mực nước biển dâng cao ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Mỹ và châu Âu cũng như làm thay đổi gió mùa ở vùng nhiệt đới.

Nhiều năm qua các nhà khoa học đã cảnh báo về sự bất ổn định của AMOC. Khủng hoảng khí hậu gia tăng đe dọa làm đảo lộn sự cân bằng về nhiệt độ và độ mặn của hệ thống dòng hải lưu này, tác động tiêu cực đến cường độ dòng chảy.

Khi các đại dương ấm lên và băng tan, nước ngọt chảy vào đại dương nhiều hơn và làm giảm mật độ nước, khiến nước ít có khả năng chìm hơn.

Khi nước trở nên quá nhạt, quá ấm hoặc cả hai thì băng chuyền sẽ ngừng lưu thông.

Hiện tượng trên đã từng xảy ra. Hơn 12.000 năm trước đây, sông băng tan nhanh đã khiến AMOC ngừng lưu thông, dẫn đến sự dao động nhiệt độ lớn ở Bắc bán cầu từ 10 đến 15 độ C trong vòng một thập kỷ.

Hãng tin CNN dẫn ý kiến của các nhà khoa học không tham gia nghiên cứu trên chia sẻ rằng chưa xác định được rõ điểm tới hạn chính xác của AMOC và các phương pháp đo đạc cho đến nay chỉ ra rất ít xu hướng thay đổi của dòng hải lưu này.

Tuy nhiên họ đồng ý rằng những kết quả nghiên cứu là lời cảnh báo và cung cấp bằng chứng mới cho thấy điểm tới hạn có thể xảy ra sớm hơn so suy nghĩ trước đây.

Chuyên gia Peter de Menocal, Chủ tịch Viện Hải dương học Woods Hole đánh giá: "AMOC ngừng lưu thông sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi người trên hành tinh và đó mới là điều đáng lưu tâm”.

Một báo cáo năm 2019 của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc đã dự đoán AMOC sẽ suy yếu trong thế kỷ này nhưng khó xảy ra hiện tượng ngừng lưu thông hoàn toàn trước năm 2100.

Tuy nhiên, nghiên cứu trên đã tìm thấy “những tín hiệu cảnh báo sớm” về những thay đổi quan trọng của AMOC, khiến họ dự đoán “với độ tin cậy cao” hệ thống dòng hải lưu này có thể ngừng lưu thông sớm nhất vào năm 2025 và muộn nhất vào năm 2095.

Xác suất cao nhất xảy ra hiện tượng này là khoảng giữa năm 2039 và 2070.

Giáo sư vật lý đại dương tại Đại học Potsdam ở Đức, ông Stefan Rahmstorf cho rằng, kết quả nghiên cứu trên củng cố các nghiên cứu trước đây.

Trao đổi với CNN, Giáo sư Rahmstorf nêu rõ: “Vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn về điểm tới hạn của AMOC, nhưng nghiên cứu mới bổ sung bằng chứng cho thấy thời điểm diễn ra gần hơn nhiều so những gì chúng ta nghĩ chỉ vài năm trước đây. Bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ra rằng chúng ta thậm chí không thể loại trừ khả năng điểm tới hạn xảy ra trong một hoặc hai thập kỷ tới”.

Phần kết của báo cáo kêu gọi các biện pháp nhanh chóng và hiệu quả thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng các loại khí ô nhiễm về mức 0, giảm nhiệt độ toàn cầu và làm chậm quá trình tan băng ở Bắc Cực.

Chuyên gia Menocal nhận định: “Điểm mấu chốt của nghiên cứu này chỉ ra là chúng ta không có nhiều thời gian thực hiện mục tiêu này. Và khó khăn ngày càng lớn hơn”.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên phân loại quần áo thu gom được theo tình trạng sử dụng. (Ảnh: NGỌC KHÁNH)

Học sinh Hà Nội lan tỏa lối sống xanh qua hoạt động thu gom, tái chế đồ cũ

Trong hai ngày 10 và 11/10, Dự án Striped Project tổ chức sự kiện “Lượm Đây II 2026” với chủ đề “Rosique” tại Trường tiểu học-trung học cơ sở Nguyễn Tuân (Thanh Xuân, Hà Nội). Sự kiện góp phần lan tỏa lối sống xanh, khuyến khích cộng đồng hình thành thói quen phân loại, tái sử dụng và tái chế các vật dụng đã qua sử dụng.

Ảnh: Zoom Earth.

Bão Isaias khiến 4 người thiệt mạng tại bang Florida, Mỹ

Chính quyền địa phương bang Florida (Mỹ) ngày 10/10 cho biết, ít nhất 4 người đã thiệt mạng và hàng trăm nghìn người chịu cảnh mất điện sau khi bão Isaias đổ bộ gần thành phố Destin thuộc bang Florida của Mỹ có sức gió mạnh cấp 2 duy trì tối đa 169km/giờ, sau đó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 11/10/2026: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ít mưa, Nam Bộ chiều tối có mưa dông

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ có xu hướng cải thiện, mưa giảm, trưa chiều trời hửng nắng. Tại Trung Bộ, mưa vẫn xuất hiện ở một số khu vực, cục bộ có nơi mưa to, nhưng cường độ nhìn chung giảm dần. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa giảm vào ban ngày, chiều tối và đêm mưa dông có khả năng gia tăng trở lại.

(Ảnh minh họa: THÁI BÌNH)

Mưa lớn tại Trung Bộ sẽ giảm dần từ chiều mai, 11/10

Cơ quan khí tượng dự báo, từ đêm nay (10/10) đến sáng 11/10, khu vực từ phía nam tỉnh Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 30-70mm, cục bộ có nơi trên 130mm. Dự báo, từ chiều 11/10, mưa lớn tại Trung Bộ giảm dần.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 11/10/2026: Mưa giảm dần ở Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ đề phòng mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ và Trung Bộ tiếp tục có mưa do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp nhiễu động gió Đông. Đáng chú ý, khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi có mưa vừa, cục bộ mưa to đến rất to. Sang ngày mai, mưa tại nhiều nơi có xu hướng giảm. 

Cuộc họp cấp bộ trưởng trước thềm COP31 tại Fiji (Ảnh TÂN HOA XÃ)

Đẩy nhanh hành động về khí hậu

Các nhà lãnh đạo khu vực Thái Bình Dương kêu gọi các nước giàu nhanh chóng viện trợ tài chính nhằm giúp các nước này “sinh tồn” trước khủng hoảng khí hậu.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ, đặc biệt ở khu vực từ Quảng Trị đến Huế. Trong khi đó, mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng mở rộng; Bắc Bộ ngày có nắng đan xen, riêng khu vực Đông Bắc Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối tiếp tục có mưa.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Huế có mưa to đến rất to, trong khi mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng gia tăng, đặc biệt từ đêm mai. Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rải rác; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối.