Nguy cơ thảm họa toàn cầu nếu hệ thống hải lưu AMOC ngừng lưu thông

Hệ thống hải lưu AMOC sụp đổ sẽ khiến mùa đông khắc nghiệt hơn, mực nước biển dâng cao ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Mỹ và châu Âu, đồng thời sẽ làm thay đổi gió mùa ở vùng nhiệt đới.
Hình ảnh minh họa hệ thống hải lưu AMOC. (Ảnh: NOAA)
Hình ảnh minh họa hệ thống hải lưu AMOC. (Ảnh: NOAA)

Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature ngày 25/6, hệ thống dòng hải lưu huyết mạch Atlantic Meridional Overturning Current (AMOC) có thể ngừng lưu thông vào khoảng giữa thế kỷ này, thậm chí sớm nhất có thể vào năm 2025.

Sự kiện này nếu xảy ra sẽ là một thảm họa môi trường toàn cầu, tác động đến cuộc sống của tất cả mọi người trên Trái Đất.

AMOC là một hệ thống phức tạp bao gồm nhiều dòng hải lưu, hoạt động giống như một băng chuyền toàn cầu khổng lồ.

Hệ thống này vận chuyển nước ấm từ vùng nhiệt đới về bắc Đại Tây Dương, nơi nước được làm mát, trở nên mặn hơn và chìm sâu xuống dưới đại dương trước khi chảy về phía nam.

Hệ thống dòng hải lưu này đóng một vai trò quan trọng trong hệ thống khí hậu, giúp điều hòa các hình thái thời tiết toàn cầu.

Hệ thống này sụp đổ sẽ gây tác động lớn, khiến mùa đông khắc nghiệt hơn và mực nước biển dâng cao ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Mỹ và châu Âu cũng như làm thay đổi gió mùa ở vùng nhiệt đới.

Nhiều năm qua các nhà khoa học đã cảnh báo về sự bất ổn định của AMOC. Khủng hoảng khí hậu gia tăng đe dọa làm đảo lộn sự cân bằng về nhiệt độ và độ mặn của hệ thống dòng hải lưu này, tác động tiêu cực đến cường độ dòng chảy.

Khi các đại dương ấm lên và băng tan, nước ngọt chảy vào đại dương nhiều hơn và làm giảm mật độ nước, khiến nước ít có khả năng chìm hơn.

Khi nước trở nên quá nhạt, quá ấm hoặc cả hai thì băng chuyền sẽ ngừng lưu thông.

Hiện tượng trên đã từng xảy ra. Hơn 12.000 năm trước đây, sông băng tan nhanh đã khiến AMOC ngừng lưu thông, dẫn đến sự dao động nhiệt độ lớn ở Bắc bán cầu từ 10 đến 15 độ C trong vòng một thập kỷ.

Hãng tin CNN dẫn ý kiến của các nhà khoa học không tham gia nghiên cứu trên chia sẻ rằng chưa xác định được rõ điểm tới hạn chính xác của AMOC và các phương pháp đo đạc cho đến nay chỉ ra rất ít xu hướng thay đổi của dòng hải lưu này.

Tuy nhiên họ đồng ý rằng những kết quả nghiên cứu là lời cảnh báo và cung cấp bằng chứng mới cho thấy điểm tới hạn có thể xảy ra sớm hơn so suy nghĩ trước đây.

Chuyên gia Peter de Menocal, Chủ tịch Viện Hải dương học Woods Hole đánh giá: "AMOC ngừng lưu thông sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi người trên hành tinh và đó mới là điều đáng lưu tâm”.

Một báo cáo năm 2019 của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc đã dự đoán AMOC sẽ suy yếu trong thế kỷ này nhưng khó xảy ra hiện tượng ngừng lưu thông hoàn toàn trước năm 2100.

Tuy nhiên, nghiên cứu trên đã tìm thấy “những tín hiệu cảnh báo sớm” về những thay đổi quan trọng của AMOC, khiến họ dự đoán “với độ tin cậy cao” hệ thống dòng hải lưu này có thể ngừng lưu thông sớm nhất vào năm 2025 và muộn nhất vào năm 2095.

Xác suất cao nhất xảy ra hiện tượng này là khoảng giữa năm 2039 và 2070.

Giáo sư vật lý đại dương tại Đại học Potsdam ở Đức, ông Stefan Rahmstorf cho rằng, kết quả nghiên cứu trên củng cố các nghiên cứu trước đây.

Trao đổi với CNN, Giáo sư Rahmstorf nêu rõ: “Vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn về điểm tới hạn của AMOC, nhưng nghiên cứu mới bổ sung bằng chứng cho thấy thời điểm diễn ra gần hơn nhiều so những gì chúng ta nghĩ chỉ vài năm trước đây. Bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ra rằng chúng ta thậm chí không thể loại trừ khả năng điểm tới hạn xảy ra trong một hoặc hai thập kỷ tới”.

Phần kết của báo cáo kêu gọi các biện pháp nhanh chóng và hiệu quả thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng các loại khí ô nhiễm về mức 0, giảm nhiệt độ toàn cầu và làm chậm quá trình tan băng ở Bắc Cực.

Chuyên gia Menocal nhận định: “Điểm mấu chốt của nghiên cứu này chỉ ra là chúng ta không có nhiều thời gian thực hiện mục tiêu này. Và khó khăn ngày càng lớn hơn”.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.