Từ người con của bản làng
Đăk Pxi là một xã vùng núi đặc biệt khó khăn của tỉnh Quảng Ngãi, nằm giữa những bản làng xa xôi, trải dài theo những cung đường quanh co và những đồi cà-phê bạt ngàn, nơi có hơn 92% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số.
Anh A Thuận, người dân tộc Xơ Đăng, sinh ra từ vùng đất khó khăn - xã Đăk Ui, tỉnh Quảng Ngãi, nơi những con đường nối các bản làng với trung tâm là hành trình không dễ dàng. Đời sống của người dân nơi đây còn nhiều khó khăn, điều kiện học tập của con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế. Và chính từ nơi ấy, A Thuận, đã bước ra bằng khát vọng học tập và ý chí vươn lên.
Là người con của một gia đình có truyền thống cách mạng, A Thuận sớm được nuôi dưỡng bởi những câu chuyện về quê hương, về những thế hệ đi trước đã góp sức bảo vệ bản làng, bảo vệ Tổ quốc. Với một đứa trẻ lớn lên giữa núi rừng, con đường học tập để trở thành cán bộ không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Nhưng những khó khăn ấy không khiến anh bằng lòng với hoàn cảnh. Ngược lại, đó trở thành động lực để anh nỗ lực học tập, rèn luyện và trưởng thành, trở thành người chiến sĩ Công an. Qua nhiều năm công tác, anh từng đảm nhiệm chức vụ Trưởng Công an xã Đăk Long, tỉnh Quảng Ngãi. Ở cương vị nào, dấu ấn của người cán bộ dân tộc thiểu số ấy vẫn là sự gần gũi, trách nhiệm và cách tiếp cận công việc bằng sự am hiểu địa bàn.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình mới, A Thuận trở thành cán bộ phụ trách công tác an ninh tại Công an xã Đăk Pxi. Nhưng với A Thuận, đó không phải là sự thay đổi về vị thế, mà là sự thay đổi về nhiệm vụ. “Công việc được giao ở đâu thì mình làm tốt ở đó. Là cán bộ Công an thì trước hết phải giữ được bản lĩnh, trách nhiệm và uy tín trong lòng nhân dân”, anh chia sẻ.
Đến nỗ lực gắn bó cùng đồng bào dân tộc thiểu số
Ở Đăk Pxi, nơi diện tích tự nhiên khoảng 325km², dân cư phân bố thưa và hơn 92% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, công tác tuyên truyền, vận động quần chúng có những yêu cầu rất riêng. Một chủ trương đúng, nếu chỉ được truyền đạt bằng những câu chữ khô cứng, máy móc, chưa chắc đã tạo được sự đồng thuận. Một quy định pháp luật, nếu người dân chưa hiểu hoặc chưa thấy gần gũi với đời sống của mình, cũng khó đi vào thực tế. Do đó, cán bộ không chỉ cần “nói đúng”, mà còn phải biết nói thế nào để người dân hiểu, tin và làm theo. Đó chính là lúc lợi thế của A Thuận được phát huy.
Là người Xơ Đăng, lớn lên từ chính cộng đồng dân tộc mình, anh hiểu phong tục, tập quán, tâm lý và cách giao tiếp của bà con đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, anh có thể sử dụng tiếng dân tộc trong quá trình tuyên truyền, vận động.
Với người cán bộ làm công tác dân vận, biết tiếng dân tộc là một lợi thế đặc biệt. Khi cán bộ nói bằng tiếng của đồng bào, khoảng cách giữa người nói và người nghe được rút ngắn. Những điều tưởng như khô khan của pháp luật trở nên dễ hiểu hơn. Những nội dung về chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước cũng có thêm cơ hội được tiếp nhận bằng sự gần gũi và thiện cảm.
Với A Thuận, việc là người dân tộc thiểu số là một ưu thế. Không rụt rè, không tự ti, càng không thu mình trong phạm vi của một cán bộ “người địa phương”, anh chủ động phát huy những hiểu biết về cộng đồng để hoàn thành nhiệm vụ. Đó cũng là một cách để khẳng định rằng, cán bộ dân tộc thiểu số không chỉ là đối tượng được đào tạo, bồi dưỡng để trưởng thành, mà khi trưởng thành, chính họ có thể trở thành những “hạt nhân” quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân ở cơ sở.
Ông A Sóc, 50 tuổi, ở thôn Đăk Rơ Wang, cho biết, khi cán bộ Công an xã trực tiếp tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước bằng tiếng Xơ Đăng. “Nhiều chính sách bằng tiếng phổ thông, có người hiểu, có người không. Mình phải giải thích bằng tiếng Xơ Đăng thì họ mới hiểu hết, hiểu rồi mới làm theo, mới chấp hành được”, ông A Sóc chia sẻ.
Theo ông, điều này đặc biệt có ý nghĩa trong công tác tuyên truyền ở cơ sở, bởi không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận đầy đủ các thông tin bằng tiếng phổ thông. Khi cán bộ có thể giải thích bằng tiếng đồng bào, nội dung tuyên truyền trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận và dễ đi vào cuộc sống hơn.
Khi cán bộ nói tiếng của dân
Trong công tác dân vận, Công an xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi đã từng bước thay đổi cách làm theo hướng linh hoạt, trực tiếp và sát thực tế hơn. Việc tuyên truyền được thực hiện tại khu dân cư, trên các tuyến đường bằng xe lưu động, lồng ghép trong những hoạt động gần dân; khi cần thiết, cán bộ trực tiếp đến từng địa bàn để gặp gỡ, trao đổi với người dân. Đó cũng là cách cụ thể hóa tinh thần của phong trào thi đua “Ba nhất”: Kỷ luật nhất, trung thành nhất, gần dân nhất.
Với A Thuận, “gần dân” không phải khẩu hiệu. Đó là việc biết người dân đang quan tâm vấn đề gì; biết cách truyền đạt nội dung nào phù hợp; biết khi nào cần nói tại hội trường và khi nào nên xuống tận thôn, đến tận nhà. Có những nội dung chỉ cần trao đổi bằng tiếng dân tộc, anh đã giúp bà con hiểu rõ hơn so với một bài tuyên truyền dài. Có những vấn đề. nếu chỉ trao đổi một chiều sẽ khó tạo đồng thuận, nhưng khi cán bộ ngồi xuống cùng người dân, lắng nghe và giải thích, câu chuyện lại trở nên nhẹ nhàng.
Đó là sự thay đổi từ tư duy “tổ chức tuyên truyền” sang “đưa tuyên truyền đến với người dân”. Trong quá trình ấy, việc sử dụng tiếng dân tộc cũng trở thành một phương thức quan trọng. Cùng một nội dung, nhưng khi được diễn đạt bằng ngôn ngữ quen thuộc, bằng những câu chuyện nhỏ gắn với đời sống bản làng, người dân dễ hiểu, dễ nhớ hơn.
Tại các cơ sở tôn giáo, cách làm này càng cho thấy hiệu quả. Đăk Pxi là địa bàn có đời sống tôn giáo gắn bó chặt chẽ với cộng đồng với 100% người dân tộc thiểu số theo đạo Công giáo. Mô hình “Giáo xứ bình yên - bảo đảm an ninh trật tự” được triển khai trên địa bàn đã tạo sự đồng thuận của các chức sắc, chức việc, giáo phu, thôn trưởng, già làng và đông đảo giáo dân. Người dân đánh giá cao cách làm mềm dẻo, gần gũi, tôn trọng tín ngưỡng của lực lượng Công an xã. Trong những hoạt động ấy, Trung tá A Thuận cùng đồng đội không đặt mình ở vị trí “người đến tuyên truyền”, mà cố gắng trở thành người đồng hành cùng cộng đồng.
Tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được kết hợp với thăm hỏi, động viên, tặng quà; kết hợp tuyên truyền với nắm tình hình; kết hợp vận động với lắng nghe tâm tư của người dân. Cách làm ấy tạo ra một hiệu ứng rất tự nhiên: khi người dân cảm nhận được sự chân thành của cán bộ, họ sẽ cởi mở hơn. Khi cởi mở, họ chia sẻ nhiều hơn. Và khi người dân chủ động chia sẻ, lực lượng Công an có thêm điều kiện nắm chắc tình hình từ cơ sở. Từ đó, công tác bảo đảm an ninh, trật tự không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an ở địa bàn cơ sở, mà trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Thực tế đã chứng minh, mô hình “Giáo xứ bình yên - bảo đảm an ninh, trật tự” tại Đăk Pxi đã được Bộ Công an công nhận là mô hình tiêu biểu; năm 2025, tập thể còn được Bộ Công an tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong xây dựng mô hình điển hình tiên tiến trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.
Đằng sau một danh hiệu hay một tấm bằng khen vẫn là những việc làm rất cụ thể. Đó là nhiều buổi gặp gỡ chức sắc, chức việc; là những lần tuyên truyền cho giáo dân; là việc vận động người dân chấp hành pháp luật, nâng cao cảnh giác trước những âm mưu lợi dụng tôn giáo để gây mất an ninh trật tự; là bao lá cờ Tổ quốc được treo trang trọng trong các dịp lễ trọng đại tại các cơ sở tôn giáo trên địa bàn. Quan trọng hơn, mối quan hệ giữa lực lượng Công an ở địa bàn cơ sở với đồng bào Công giáo ngày càng gắn bó.
Những cán bộ như A Thuận chính là những người góp phần biến chủ trương thành hành động cụ thể ở cơ sở: từ nghị quyết, chủ trương đến đời sống nhân dân. Và cũng từ chính nơi đó, họ đưa tiếng nói, tâm tư của nhân dân đến với tổ chức Đảng, với chính quyền.
Quá trình công tác của anh A Thuận không chỉ là câu chuyện về một cán bộ Công an người dân tộc thiểu số. Đó còn là câu chuyện về phương thức đưa chủ trương của Đảng đến với nhân dân trong điều kiện mới.
Ở nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, người cán bộ phải hiểu văn hóa của đồng bào. Ở nơi có đông giáo dân, phải tôn trọng đời sống tín ngưỡng, tôn giáo và phát huy vai trò của chức sắc, chức việc. Ở vùng sâu, vùng xa, phải tìm cách đưa thông tin đến với người dân thay vì chờ người dân tìm đến. Trong bối cảnh thời đại số, lực lượng công an ở cơ sở phải giúp người dân bước vào không gian số một cách an toàn, thay vì để họ đứng ngoài những thay đổi đang diễn ra. Đó cũng là lý do những cán bộ công an cơ sở như Trung tá A Thuận có vai trò đặc biệt. Họ vừa là người thực hiện chủ trương, vừa là người am hiểu cộng đồng. Họ nói được tiếng của đồng bào và cũng đưa được tiếng nói của chính quyền đến gần dân, biến một nội dung chính sách thành câu chuyện gần gũi với đời sống. Quan trọng hơn, họ có thể góp phần đưa chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước thành nhận thức cụ thể trong đời sống nhân dân.
Đó cũng là giải pháp xây dựng niềm tin, là nền tảng quan trọng để lực lượng an ninh ở cơ sở xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và xây dựng thế trận lòng dân. Ở đó, những cán bộ như Trung tá A Thuận đang góp phần trả lời câu hỏi ấy bằng chính công việc hằng ngày của mình: Hiểu dân, nói được tiếng của dân và biết cách đưa chủ trương đến gần dân, góp phần giữ bình yên cho quê hương; vun đắp niềm tin đối với Đảng và Nhà nước trong lòng đồng bào dân tộc thiểu số ở Đăk Pxi.
