Ngành ngoại giao đồng hành cùng đất nước trong kỷ nguyên mới

LTS - Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đang diễn ra tại Hà Nội. Nhân dịp này, các nhà ngoại giao chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân về kết quả cùng định hướng triển khai công tác đối ngoại, để ngành ngoại giao tiếp tục đóng góp mạnh mẽ và hiệu quả vào sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Ngoại giao: Trách nhiệm kiến tạo, mở rộng không gian phát triển

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là Hội nghị Ngoại giao đầu tiên được tổ chức khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới chứng kiến những biến chuyển rất sâu sắc mang tính thời đại, liên quan tình hình trật tự thế giới, sự chuyển dịch các chuỗi cung ứng và thay đổi mô hình phát triển.

Bối cảnh này đặt ra cho Việt Nam nói chung và ngành ngoại giao nói riêng những thách thức, cơ hội mới. Đại hội XIV của Đảng đã đề ra đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng đã xác định những chủ trương lớn.

Cùng với đó, năng lực, tâm thế và vị thế của Việt Nam được nâng cao sau bốn thập kỷ thực hiện công cuộc Đổi mới, từ đó dẫn đến khả năng hội nhập và tham gia vào các vấn đề quốc tế của Việt Nam cũng cao hơn. Những điều này đặt Việt Nam và ngành ngoại giao của Việt Nam trước các yêu cầu: Một là, phải theo kịp nhiệm vụ mới; hai là, phải hoạt động theo tư duy mới; ba là, phải phát huy năng lực vốn có để không chỉ tranh thủ một cách tích cực, hiệu quả nhất các cơ hội, nguồn lực dành cho sự phát triển của Việt Nam mà còn đóng góp cho hòa bình, an ninh và phát triển chung của thế giới.

Tôi cho rằng, ngành ngoại giao cần tập trung vào ba từ khóa then chốt, đó là “chủ động”, “kiến tạo” và “năng lực”. Về “chủ động”, cần chủ động thích ứng, quản trị rủi ro trước các thách thức từ cạnh tranh nước lớn, đứt gãy chuỗi cung ứng hay các khủng hoảng cục bộ; nâng cao khả năng dự báo. Bên cạnh đó, cần chủ động bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định và lấy thúc đẩy hội nhập kinh tế làm trọng tâm.

Về “kiến tạo”, ngành ngoại giao phải chủ động kiến tạo và mở rộng không gian phát triển thông qua việc đưa quan hệ với các đối tác chủ chốt, láng giềng đi vào chiều sâu. Chúng ta cần tận dụng tối đa các Hiệp định thương mại tự do đã ký kết, mở rộng không gian phát triển địa lý như hợp tác ở các thị trường Mỹ Latin, Trung Đông, châu Phi cũng như phát triển hợp tác về chiều sâu với các lĩnh vực khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, thu hút FDI thế hệ mới.

Ở cấp độ đa phương, Việt Nam cần tích cực tham gia định hình các luật chơi quốc tế mới trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Về “năng lực”, cần xây dựng bộ máy đối ngoại tinh gọn, tiệm cận với tư duy và tâm thế mới; linh hoạt chuyển hóa các chủ trương thành chương trình, dự án hợp tác cụ thể; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các trụ cột đối ngoại-quốc phòng-an ninh, gắn kết với các bộ, ngành kinh tế, địa phương và khối doanh nghiệp.

Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN: Khai thác hiệu quả cơ hội từ hợp tác ASEAN

Để đáp ứng những yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới, đối ngoại đa phương của Việt Nam phải chuyển từ ứng phó sang chủ động tham gia, kiến tạo, định hình luật chơi. Xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh, hợp tác thực chất, hiệu quả là lợi ích, cũng là trách nhiệm của các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. ASEAN luôn là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Hành trình hơn 30 năm tham gia ASEAN ghi dấu những đóng góp trách nhiệm của Việt Nam.

Chung tay cùng các nước thành viên định hình con đường phát triển của ASEAN, Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc xác định mục tiêu, hình thành các quyết sách lớn của ASEAN, trong đó có Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 với nhiều điểm tương đồng về khát vọng phát triển đất nước, vươn mình của Việt Nam trong kỷ nguyên mới khi cùng hướng đến tăng trưởng năng động, bền vững, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm.

Năm 2026 là năm đầu tiên ASEAN bước vào triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Phát huy tinh thần tiên phong, trách nhiệm, chủ động, Việt Nam đang tích cực tham gia cùng các nước ASEAN khẩn trương đưa các mục tiêu trong các Kế hoạch chiến lược của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 thành hoạt động hợp tác cụ thể.

Ở cấp độ quốc gia, chúng ta đã chủ động lồng ghép các nội dung hợp tác thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 vào kế hoạch phát triển trên các lĩnh vực để tạo sự cộng hưởng và đem lại kết quả thiết thực. Việt Nam là một trong những nước đi đầu xây dựng và triển khai Chương trình hành động quốc gia giai đoạn 2026-2030, nhằm thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các Kế hoạch Chiến lược của Cộng đồng ASEAN.

Các bộ, ngành đang khẩn trương đóng góp xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 theo chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan chuyên ngành ASEAN, tham gia xây dựng các cơ chế theo dõi, đánh giá thực thi, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, liên trụ cột trong ASEAN. Việt Nam cũng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với các nước thành viên về quá trình nội luật hóa và triển khai các cam kết ASEAN ở cấp quốc gia.

Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi: Thúc đẩy kết nối chặt chẽ Việt Nam-Nga vì lợi ích chung

Trong suốt chiều dài lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam, Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay luôn dành cho nước ta sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu, thiết thực.

Tình hình thế giới hiện nay trải qua nhiều biến động phức tạp, song vượt qua những khó khăn và thử thách của thời cuộc, Việt Nam và Liên bang Nga vẫn duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp. Thời gian qua, quan hệ hai nước phát triển mạnh mẽ, nhất là từ năm 2025 đến nay, sau chuyến thăm chính thức Liên bang Nga và dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh vệ quốc vĩ đại của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Đường bay thẳng giữa Việt Nam và Liên bang Nga đã được khôi phục. Ngay trong năm 2025, số lượng khách du lịch Nga sang Việt Nam đã tăng mạnh so với năm 2024, đạt khoảng 700.000 lượt khách. Đà tăng trưởng đó tiếp tục được duy trì. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách du lịch Nga sang Việt Nam đạt khoảng 700.000 lượt và kỳ vọng sẽ được nâng lên hơn 1 triệu lượt trong cả năm 2026. Đây là nguồn khách chất lượng cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam.

Bên cạnh những nỗ lực nhằm góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga, thời gian qua, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga đặc biệt chú trọng công tác ngoại giao văn hóa, giới thiệu với bạn bè Nga hình ảnh một đất nước Việt Nam hòa bình, ổn định, thân thiện và phát triển.

Tháng 7/2025, lần đầu tiên trong lịch sử quan hệ hai nước, Tuần lễ Văn hóa Việt Nam được tổ chức tại Quảng trường Đỏ, “trái tim” của nước Nga với nhiều hoạt động quảng bá phong phú, hấp dẫn. Chỉ trong 10 ngày, sự kiện thu hút sự tham dự của khoảng 1 triệu người dân Nga.

Tiềm năng thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga còn rất rộng mở. Hai bên đang nỗ lực vượt qua thách thức, đưa hợp tác trong các lĩnh vực tiếp tục phát triển mạnh mẽ, giao lưu Nhân dân và văn hóa ngày càng chặt chẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai bên, đồng thời đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới.