Trước thực tế này, các chuyên gia, nhà quản lý cho rằng, cần sớm tháo gỡ điểm nghẽn, thực hiện cơ chế “luồng xanh” nhằm rút ngắn thời gian triển khai các dự án nêu trên.
Khu vực miền trung-Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng nhanh, kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở cho người lao động.
Đây không chỉ là vấn đề an cư mà còn gắn trực tiếp với bài toán ổn định lực lượng lao động, thu hút đầu tư và phát triển đô thị bền vững.
Nhu cầu tăng cao
Xác định phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội; thời gian qua, các tỉnh, thành phố khu vực miền trung- Tây Nguyên chủ động ban hành cơ chế, chính sách, bố trí quỹ đất và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng, sau khi hợp nhất, thành phố ban hành nhiều chương trình, kế hoạch, cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội” của Chính phủ và triển khai thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới.
Các sở, ngành chủ động rà soát lại toàn bộ quỹ đất, chương trình phát triển nhà ở và các dự án đang triển khai để xây dựng kế hoạch phù hợp với quy mô đô thị mới
Đến nay, trên địa bàn thành phố đã hoàn thành 9 dự án nhà ở xã hội với khoảng 6.352 căn hộ; đang triển khai xây dựng 6 dự án với khoảng 5.564 căn hộ; chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai thủ tục đầu tư xây dựng 17 dự án với khoảng 14.990 căn.
“Những kết quả này thể hiện nỗ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp trong việc thực hiện chính sách an sinh về nhà ở, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phát triển đô thị bền vững, bảo đảm ổn định đời sống cho người dân, người lao động”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân cho biết, cùng với tốc độ phát triển đô thị, công nghiệp và thu hút đầu tư, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng, nhất là tại Khu kinh tế Dung Quất, các khu công nghiệp.
Tỉnh đã quan tâm triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội như: quy hoạch, bố trí quỹ đất, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng.
Đến thời điểm này, Quảng Ngãi đã hoàn thành 364 căn nhà ở xã hội và đang triển khai 6 dự án với tổng quy mô gần 9.000 căn. Dù đạt được những kết quả tích cực, song nhu cầu về nhà ở xã hội của khu vực còn cao.
Cụ thể, so với chỉ tiêu được giao giai đoạn 2025-2030, thành phố Huế cần tiếp tục triển khai khoảng 11.800 căn nhà ở xã hội; Đà Nẵng 26.279 căn; Quảng Ngãi 8.356 căn; Gia Lai hơn 13.300 căn và Khánh Hòa 10.088 căn.
Nỗ lực gỡ các nút thắt
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi, còn nhiều nút thắt cần được tháo gỡ. Đó là khó khăn về quỹ đất và giải phóng mặt bằng; thủ tục đầu tư còn kéo dài; tiến độ triển khai các dự án còn chậm; hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dân và tính bền vững của các khu nhà ở xã hội.
“Nhà ở xã hội là loại hình có mức lợi nhuận được khống chế theo quy định. Trong khi đó, giá vật liệu xây dựng, nhân công, chi phí vốn và chi phí đầu tư hạ tầng ngày càng tăng cho nên nhiều doanh nghiệp còn e ngại khi tham gia đầu tư do hiệu quả tài chính thấp. Đặc biệt, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi còn khó khăn, dẫn đến áp lực tài chính lớn cho cả chủ đầu tư và người mua nhà trong điều kiện thu nhập còn hạn chế”, ông Nguyễn Phúc Nhân chia sẻ.
Ông Lê Văn Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng cho rằng, hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư, đấu thầu và nhà ở trong thời gian qua có nhiều thay đổi, dẫn đến quá trình lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án kéo dài. Một số khu vực có nhu cầu nhà ở xã hội rất lớn nhưng quỹ đất phù hợp còn hạn chế…
Để tiếp tục triển khai hiệu quả chính sách phát triển nhà ở xã hội, tỉnh Quảng Ngãi xác định cải cách thủ tục hành chính là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Tỉnh tập trung rà soát, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục về quy hoạch, đất đai, đầu tư, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan khác.
Địa phương tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện cơ chế phối hợp liên thông giữa các cơ quan nhằm giảm thời gian chuẩn bị đầu tư dự án. Theo đó, tỉnh sẽ đưa các thủ tục liên quan dự án nhà ở xã hội vào “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” để giảm 50% thời gian thực hiện theo quy định.
“Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nghiên cứu bổ sung các cơ chế linh hoạt hơn trong công tác quy hoạch, chấp thuận chủ trương đầu tư và bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, xem xét mở rộng chính sách hỗ trợ đối với các đối tượng khó khăn đang thuê nhà ở xã hội thuộc tài sản công, nhất là các hộ giải tỏa phải di dời chỗ ở để ổn định cuộc sống lâu dài”, ông Tuấn kiến nghị.
Theo ông Chử Văn Hải, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản: Phát triển nhà ở xã hội là chính sách an sinh, không tách rời với chính sách về quản lý, phát triển và ổn định thị trường bất động sản.
Đầu tư vào công tác này sẽ tạo động lực lan tỏa sang các ngành kinh tế khác, tạo thêm việc làm, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.
Để hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo, các địa phương khu vực miền trung-Tây Nguyên cần tập trung tháo gỡ về quỹ đất, thủ tục hành chính và nguồn vốn ưu đãi.
