Mở lối thoát nghèo trên vùng cao Lai Châu

Trên nhiều triền núi quanh năm mây phủ ở Lai Châu, nơi trước đây người dân chủ yếu trồng ngô, sắn với thu nhập bấp bênh, những giàn chanh leo xanh mướt đang dần làm thay đổi cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Người dân hào hứng với mô hình trồng cây chanh leo ở Dào San. Ảnh: Việt Linh
Người dân hào hứng với mô hình trồng cây chanh leo ở Dào San. Ảnh: Việt Linh

Từ một loại cây trồng mới, chanh leo đã trở thành sinh kế quan trọng, giúp nhiều hộ thoát nghèo, từng bước làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.

Ở bản Dền Thàng B, xã Dào San, câu chuyện của anh Chẻo A Chinh là minh chứng rõ nét cho sự đổi thay ấy. Trước đây, nguồn thu của gia đình anh chủ yếu dựa vào nương sắn, ngô nên cuộc sống luôn thiếu trước hụt sau. Khi tham gia dự án hỗ trợ phát triển sinh kế cho thanh niên dân tộc thiểu số, anh được hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ giống chanh leo và trực tiếp tham quan các mô hình sản xuất hiệu quả.

Sau sáu tháng chăm sóc, 160 gốc chanh leo của gia đình đã cho thu hoạch lứa đầu tiên, mang về khoảng 7 triệu đồng. Theo tính toán của anh, nếu mỗi năm thu được ba vụ, thu nhập từ diện tích này có thể cao gấp 4-5 lần so với trồng sắn trước đây. Quan trọng hơn, gia đình anh đã có thêm niềm tin vào một hướng làm ăn mới bền vững.

Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ, thổ nhưỡng phù hợp, loại cây này sinh trưởng tốt và cho năng suất cao. Những diện tích đất dốc, đất ruộng kém hiệu quả trước đây nay được chuyển đổi sang trồng chanh leo, mang lại giá trị kinh tế vượt trội.

Chị Vũ Thị Mai ở xã Hồ Thầu là một trong những hộ tham gia mô hình liên kết trồng chanh leo từ những ngày đầu. Với 3.000m² chanh leo trồng từ năm 2024, sau khi bước vào giai đoạn khai thác ổn định, mỗi năm gia đình chị thu về trên 100 triệu đồng. Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, chị mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ diện tích đất vườn đồi và ruộng kém hiệu quả sang trồng chanh leo. Từ chỗ chỉ đủ ăn, gia đình đã có điều kiện tích lũy, đầu tư sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cây chanh leo phát triển mạnh nhờ sự chung sức của người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương thông qua các mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ hiệu quả. Các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh được tổ chức thường xuyên, giúp bà con từng bước thay đổi tập quán canh tác, tiếp cận phương thức sản xuất hàng hóa hiện đại hơn.

Tại Dào San, dự án “Nâng cao quyền năng kinh tế cho thanh niên tại Lai Châu” đã hình thành 30 mô hình sinh kế trồng chanh leo tím, gấp đôi mục tiêu ban đầu. Hỗ trợ cây giống và kỹ thuật, dự án còn trang bị kiến thức khởi nghiệp, quản lý tài chính và sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu cho thanh niên dân tộc thiểu số. Sau gần một năm triển khai, nhiều hộ gia đình đã có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước tự chủ kinh tế và giảm phụ thuộc vào các hình thức sản xuất truyền thống.

Ông Vương Biên Thùy, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Dào San cho biết, khi mới triển khai, mô hình trồng chanh leo từng khiến nhiều người hoài nghi. Tuy nhiên, sau gần một năm, nhiều hộ đã có nguồn thu nhập ổn định. Quan trọng hơn, thanh niên địa phương đã thay đổi tư duy, chủ động tìm hướng phát triển kinh tế thay vì trông chờ, ỷ lại; nhiều người còn tự nguyện học hỏi, nhân rộng mô hình dù không thuộc diện được hỗ trợ.

Không chỉ riêng Dào San, cây chanh leo đang phủ xanh nhiều vùng cao của Lai Châu, đặc biệt tại các xã thuộc huyện Tam Đường (cũ) với gần 300ha chanh leo liên kết sản xuất; nhiều diện tích đang cho thu hoạch với mức thu nhập trên 200 triệu đồng/ha.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn công tác Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai ở Lào Cai. Ảnh: Đinh Tuấn

Thay đổi phương thức phòng, chống thiên tai

Thiên tai tại khu vực miền núi phía bắc đang có xu hướng diễn biến nhanh, cực đoan, khó dự báo, đặt ra yêu cầu thay đổi phương thức phòng, chống theo hướng chủ động từ sớm, từ xa, giảm thiểu thiệt hại trước khi thiên tai xảy ra.

Kinh tế của tỉnh Phú Thọ còn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn FDI và một số ít doanh nghiệp quy mô lớn.

Gỡ điểm nghẽn thể chế, kiến tạo môi trường phát triển

Để hiện thực hóa khát vọng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của cả vùng Thủ đô, bài toán cốt lõi đối với tỉnh Phú Thọ nằm ở việc gỡ “điểm nghẽn” thể chế, kiến tạo không gian phát triển mới, bình đẳng và khơi thông nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - khối động lực đóng góp tới 44,5% vào tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh.

Khán giả tương tác với tác phẩm sắp đặt âm thanh nghe tiếng chim tại Công viên Bờ vở sông Hồng, tháng 9/ 2025. Nguồn: Think Playgrounds

Lắng nghe tiếng thiên nhiên

Một trạm nghe tiếng chim và cập nhật dữ liệu về các loài chim hoang dã vừa được đưa vào vận hành tại Công viên Thống Nhất (Thành phố Hà Nội). Đây là một hoạt động trong chương trình cải thiện đa dạng sinh học do Ban Quản lý Công viên Thống Nhất phối hợp với doanh nghiệp xã hội Think Playgrounds thực hiện.

Đổi mới hoạt động dạy và học ở xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Ngọc Hoa

Xây dựng phương án khoa học, minh bạch

Thực hiện Kế hoạch số 277/KH-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ về tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục công lập, xã Lương Sơn đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án sắp xếp theo hướng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng hợp lý cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ, giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Tour đêm ở VQG Cát Tiên bắt đầu khi hoàng hôn buông xuống, giúp du khách chiêm ngưỡng nhiều loài động vật hoang dã.

Giữ thiên đường hoang dã bên bờ sông Đồng Nai

Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên rộng tới hơn 71.000 ha, thuộc địa bàn hai tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng. Dòng sông Đồng Nai uốn lượn, trở thành ranh giới tự nhiên bao bọc vùng rừng đặc biệt này. Nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm, trong đó có một số loài đặc hữu của Việt Nam, còn sum vầy tại đây như bò tót, vượn đen má vàng, hươu, nai, cầy hương, cheo cheo, chim công, pitta (đuôi cụt), gà tiền mặt đỏ...

Sau sắp xếp, các cơ sở giáo dục phổ thông ở vùng cao sẽ được đầu tư để nâng cao chất lượng học tập.

Tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng dạy và học

Là một trong 15 địa phương được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn thí điểm sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, Lạng Sơn đang triển khai phương án tổ chức lại hệ thống trường lớp gắn với phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp ở khu vực biên giới.

Việc sắp xếp trường học phải được tính toán theo tiêu chí lấy người học làm trung tâm.

Cần bước đi và tiêu chí phù hợp

Trước thềm năm học 2026-2027, các địa phương đang khẩn trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông công lập theo hướng tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục. Với khu vực miền núi phía bắc, nơi nhiều trường học có nhiệm vụ duy trì sĩ số và bảo đảm cơ hội đến trường cho học sinh, việc triển khai cần có lộ trình và giải pháp phù hợp với đặc thù từng địa bàn.

Nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên mang lại hiệu quả kinh tế cao, gúp người dân làm giàu. Ảnh: Ngọc Tú

Một container hàng, một container dữ liệu

Muốn xuất khẩu một container quế sang châu Âu, doanh nghiệp bây giờ không chỉ chuẩn bị hàng hóa. Họ còn phải chuẩn bị cả một “container dữ liệu”. Xu hướng ấy đang được nhiều địa phương cụ thể hóa bằng các chương trình nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ và minh bạch là yếu tố quan trọng giúp tỉnh Lào Cai phát triển mạnh mô hình du lịch sinh thái. Ảnh: Nam Nguyễn

Mở những cơ hội mới

Từ giữa tháng 5/2026, nền tảng chuyên ngành VBDLis đã được tỉnh Lào Cai đưa vào khai thác thống nhất, khép kín quy trình xử lý hồ sơ địa chính trên không gian số. Việc minh bạch hóa dữ liệu đã giúp cắt giảm từ 20% đến 40% thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đất đai, tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức cho người dân và doanh nghiệp.

Các sản phẩm thổ cẩm được giới thiệu trong không gian văn hóa tại Lào Cai. Ảnh: Nam Hải

Chuyển hóa tiềm năng thành giá trị

Nếu trước đây hàng hóa không thể đi vì thiếu đường thì hôm nay nhiều cơ hội phát triển lại bị bỏ lỡ vì thiếu dữ liệu. Khi dữ liệu về dân cư, đất đai, nông nghiệp, du lịch và cửa khẩu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, những tiềm năng của vùng mới có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

V-Standard đem tới nhiều hy vọng cho nông nghiệp Việt Nam. Nguồn: Aus4Innovation

Kết nối và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam

Sau bốn tháng thử nghiệm vận hành V-Standard - nền tảng quản lý tiêu chuẩn nông nghiệp cho người Việt Nam, 127 mùa vụ và 147 sản phẩm nông nghiệp, 230 tài khoản đã đăng ký, tăng cường kết nối giữa nông dân, hợp tác xã, đơn vị thu mua và các tổ chức chứng nhận.

Học sinh các Trường phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Bảo Thắng, THCS thị trấn Phố Lu và THCS xã Sơn Hà (tỉnh Lào Cai) đã tự tin thể hiện kiến thức về phòng chống thiên tai. Ảnh: UNICEF Việt Nam

Bồi đắp “hành trang xanh” ở vùng cao

Giữa những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, giáo dục môi trường không còn dừng lại ở việc trồng thêm một cây xanh hay nhặt một túi rác. Ở nhiều tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc, những bài học về phát triển bền vững đang dần trở thành một phần của quá trình hình thành năng lực sống cho trẻ em.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Cao Lộc giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân.

Nhanh chóng thích ứng, vận hành thông suốt

Sau 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc vận hành, hoạt động tại xã Cao Lộc (Lạng Sơn) ổn định, thông suốt, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, thu hút đầu tư FDI của tỉnh Phú Thọ đạt gần 1,8 tỷ USD, gấp 4,9 lần cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch cả năm.

Vững vàng giữ ngôi vị quán quân về tốc độ tăng trưởng

Vượt qua những lực cản lớn từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng và chi phí logistics tăng cao, tỉnh Phú Thọ xác lập vị trí thứ 7 trên bảng tổng sắp cả nước, đồng thời vững vàng giữ ngôi vị quán quân về tốc độ tăng trưởng khu vực Đồng bằng sông Hồng và Trung du và miền núi phía bắc.

Nhà điêu khắc Triệu Tiến Công vẫn luôn ấp ủ mong muốn khôi phục làng nghề gốm sứ. Ảnh: NVCC

Kể câu chuyện về gốm và nghệ thuật

Vừa làm giáo viên “trường làng” - dạy mỹ thuật cho học sinh phổ thông, nhà điêu khắc Triệu Tiến Công (Phú Thọ) vẫn có nhiều đóng góp cho nghệ thuật, kết nối di sản dân tộc với đời sống đương đại.

Các thành viên giới thiệu về dự án Firesense AI. Ảnh: THPTCVP

Giải bài toán thực tiễn bằng công nghệ

Từ một tình huống có thể dẫn đến hỏa hoạn trong đời sống, nhóm học sinh Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc và Trường THCS Vĩnh Yên đã phát triển dự án Firesense AI - Cảnh báo cháy thông minh bằng công nghệ nhận diện mùi. Dự án đã vượt qua hơn 880 ý tưởng trên cả nước để giành Giải nhất quốc gia tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” năm 2026.

Một phiên livestream bán nông sản, hỗ trợ bà con phát triển kinh tế, xây dựng quê hương.

Khi những người trẻ tri ân bản làng

Ở nhiều xã vùng cao tỉnh Tuyên Quang, phong trào tham gia mạng xã hội - đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới - của người trẻ đã mang lại nhiều thành công bất ngờ. Tiêu biểu là xã vùng cao Lâm Bình, nhiều gia đình “trai bản” đã thu được hàng chục tỷ đồng, mua xe hơi, xây nhà cửa khang trang và sẵn sàng hỗ trợ bà con mình học “nghề làm giàu” rất mới mẻ này.

Phụ nữ Dao Tiền phải dành rất nhiều thời gian và sự nhẫn nại để hoàn thành một bộ trang phục truyền thống. Ảnh: Anh Quân

Xem hoa văn kể chuyện dưới chân núi Phia Oắc

Dưới chân núi Phia Oắc, bản du lịch cộng đồng Hoài Khao (xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng) hiện lên như một không gian văn hóa sống động của người Dao Tiền. Giữa nhịp sống hiện đại, những người phụ nữ nơi đây vẫn bền bỉ giữ nghề thêu, kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải để bộ trang phục truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Thời gian tới, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp quản lý hiệu quả các nguồn thu trên địa bàn.

Triển khai hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu

Hướng tới mục tiêu hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026, cơ quan Thuế tỉnh Lạng Sơn đã triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các giải pháp quản lý nguồn thu. Đặc biệt, đơn vị này đã mở chiến dịch rà soát quy mô lớn nhằm chuẩn hóa toàn diện dữ liệu mã số thuế, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.