NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO GIỮA NHỮNG TÁN RỪNG NGUYÊN SINH
Được bao phủ bởi 80% diện tích là rừng nguyên sinh, cao nguyên Măng Đen trong suy nghĩ và tưởng tượng của nhiều người là bức tranh ngút ngàn màu xanh của rừng, núi. Thế nhưng, dưới màu xanh của đại ngàn, nhiều năm gần đây đã xuất hiện thêm những gam màu mới, đó là màu của những sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao.
Ở Măng Đen, trước đây cà chua hầu như không thể canh tác do loại cây này không phù hợp với điều kiện thời tiết mưa kéo dài, thì nay đã vươn lên trở thành một trong những loại cây trồng chủ lực của địa phương với nhiều chủng loại, kích cỡ cùng hương vị độc đáo, chinh phục thị trường nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Bên cạnh đó, nhiều loại cây trồng xứ lạnh khác như dâu tây, dưa lưới… cũng đã xuất hiện và cho hiệu quả tốt. Đây là thành công mang đậm dấu ấn của các mô hình nông nghiệp công nghệ cao với mô hình nhà màng, nhà lưới.
Nông trại Farmer’s Garden trồng cà chua và dưa lưới của ông Lương Thiên Vũ có diện tích hơn 1,2 ha. Mặc dù diện tích lớn, cách trung tâm xã khoảng 3 km nhưng hàng ngày ông Vũ có thể theo dõi tình trạng của đất, cây trồng qua chiếc điện thoại thông minh để tính toán lượng phân bón, nước tưới phù hợp mà không cần đến vườn.
Ông Vũ chia sẻ: “Ở vườn của tôi, các yếu tố về thời tiết hay sâu bệnh hầu như được hệ thống nhà màng kiểm soát rất tốt. Đó là cơ sở để các ứng dụng điều khiển bằng điện thoại cùng những công nghệ tự động hóa phát huy tối đa tác dụng. Mô hình hiện cho năng suất cao gấp đôi so với cách canh tác truyền thống và cho thu nhập khoảng hơn 3,2 tỷ đồng mỗi năm”.
Tương tự, trên mô hình gần 3.000 m2 dâu tây, anh Nguyễn Đức Tín đã trang bị hệ thống cảm biến hiện đại, tích hợp trực tiếp với nhà màng. Hệ thống này có khả năng đo lường các chỉ số như độ pH, độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng… bên trong nhà màng và tự động điều chỉnh độ đóng, mở của màn che nắng, tốc độ của quạt đối lưu để tạo môi trường tối ưu cho cây trồng phát triển.
Theo anh Tín, sử dụng công nghệ kết hợp với việc sử dụng phân bón hữu cơ phù hợp đã giúp dâu tây phát triển rất tốt, đặc biệt là tuổi thọ của cây dài hơn và cho thu hoạch trái mùa. Cây ra quả cả vào mùa hè, dù không nhiều bằng chính vụ nhưng giá bán lại vượt trội, có thời điểm lên đến 500.000 đồng/kg.
Thành công của những mô hình áp dụng công nghệ cao đang trở thành động lực để nông nghiệp Măng Đen trở mình. Theo thống kê, Măng Đen hiện có gần 34 ha nông sản đang được canh tác dưới các nhà màng, nhà lưới, nhà kính cho năng suất và chất lượng cao, góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển vùng sản xuất...
KHÔNG ĐỂ NHÀ MÀNG, NHÀ KÍNH TRỞ THÀNH CƠN SỐT
Với những ưu thế vượt trội của nhà màng, nhà kính, người dân Măng Đen đang thành công nhanh chóng với nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, việc mở rộng “nóng” diện tích nhà màng, nhà kính đang có nguy cơ gây ra tác động xấu đến môi trường. Tác động rõ nhất được ghi nhận là sự biến đổi bất thường về nhiệt độ, lượng mưa… ở một số địa phương có diện tích nhà màng, nhà kính lớn và mật độ nhà màng, nhà kính cao.
Việc kiểm soát sự phát triển nóng của nhà màng, nhà kính hiện nay đang được chính quyền Măng Đen và ngành nông nghiệp địa phương triển khai theo hướng vừa khuyến khích phát triển công nghệ cao, vừa ngăn ngừa tình trạng mở rộng ồ ạt. Đến nay xã chưa ban hành quyết định quản lý nhà kính nên việc quản lý hiện nay mang tính khuyến khích, hướng dẫn nhiều hơn là cưỡng chế. So với nhiều địa phương khác, diện tích nhà màng, nhà kính của Măng Đen hiện chưa ở mức cao. Tuy nhiên, địa phương luôn kiểm soát một cách bài bản để không rơi vào tình trạng phát triển nóng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Măng Đen Trương Văn Minh cho rằng, không phải cứ nhà màng, nhà kính mới là nông nghiệp công nghệ cao. Nhà màng, nhà kính chỉ là công cụ hỗ trợ một số loại cây như rau củ xứ lạnh, cây giống… Nhiều loại cây ăn quả, cà-phê… hoàn toàn có thể áp dụng công nghệ hiện đại để phát triển mà không cần tới nhà màng. Thực tế tại Măng Đen đã có nhiều mô hình trồng cam, bưởi thành công cho thu nhập tiền tỷ mỗi năm.
Hiện nay Măng Đen đang khuyến khích, thu hút các nhà đầu tư phát triển lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại địa phương. Tuy nhiên, để được cấp phép, các doanh nghiệp phải đăng ký quy mô, mục đích sử dụng, bảo đảm phù hợp với quy hoạch nông nghiệp, du lịch sinh thái và bảo vệ rừng. Bên cạnh đó, Măng Đen cũng ban hành quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu thiết kế, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời địa phương cũng liên tục kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, yêu cầu tháo dỡ hoặc cải tạo các công trình vi phạm quy hoạch.
Ngoài ra, nhằm kiểm soát và kiềm chế sự phát triển nóng của hệ thống nhà màng, nhà kính, Măng Đen chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thường xuyên cử cán bộ tới các mô hình nông nghiệp để hướng dẫn người dân và doanh nghiệp phương pháp áp dụng mô hình nhà kính trong sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Măng Đen đang hướng tới mục tiêu xây dựng và phát triển nền nông nghiệp xanh và bền vững, không chấp nhận đánh đổi giữa hiệu quả kinh tế từ mô hình sản xuất trong nhà kính với các hệ lụy biến đổi khí hậu, môi trường do tác động của nhà kính gây ra.
