Chuẩn hóa dữ liệu
Năm 2025, câu chuyện dữ liệu đất đai bước ra khỏi phòng máy để đi vào từng xã, phường. Từ ngày 1/9 đến 30/11, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện "chiến dịch 90 ngày" làm giàu, làm sạch dữ liệu quốc gia về đất đai đặt mục tiêu biến nguồn dữ liệu hình thành qua nhiều thập niên thành hệ thống “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây là lần đầu một chương trình số hóa có quy mô lớn như vậy được tổ chức theo kỷ luật thời gian chặt chẽ, coi kết quả liên thông là thước đo cuối cùng.
Theo ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong bối cảnh tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai sẽ giúp chính quyền cơ sở có công cụ xử lý thủ tục hành chính ngay tại xã, phường, thị trấn. Người dân không còn phải đi lại nhiều, hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Ở tỉnh Đồng Nai, “chiến dịch 90 ngày” được tổ chức như một đợt cao điểm liên ngành, từ cấp tỉnh xuống cơ sở và bám vào từng thửa đất cụ thể. Theo tổng kết của địa phương, tỉnh đã rà soát toàn bộ cơ sở dữ liệu đang vận hành với hơn 2,7 triệu thửa, trong đó gần 1,8 triệu thửa đã cấp giấy chứng nhận được hoàn thiện theo tiêu chí “đúng-đủ-sạch-sống” và đã đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia; đồng thời tạo lập mã định danh cho 100% số thửa đất để thống nhất quản lý và phục vụ chia sẻ, liên thông.
Điều đáng nói là “làm sạch” không chỉ nằm ở bảng biểu dữ liệu, mà gắn chặt với chuẩn hóa thông tin không gian, bản đồ thửa đất, thuộc tính nhằm giảm sai sót và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Theo lãnh đạo Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai, dữ liệu được quản lý thống nhất, cập nhật kịp thời, lưu trữ tập trung nên tra cứu nhanh chóng, không còn phải tìm thủ công như trước đây.
Sau chiến dịch và tính đến nay, đã có hơn 61,1 triệu thửa đất được rà soát, phân loại; hơn 42,5 triệu thửa đã cấp giấy chứng nhận được xác thực và đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư. Đặc biệt, gần 23,7 triệu thửa đã đầy đủ cả dữ liệu thuộc tính, không gian và bản quét - nền tảng để cắt bỏ thành phần hồ sơ giấy, tích hợp vào hệ thống VNeID.
Đến giữa tháng 12/2025, toàn bộ 34 tỉnh, thành phố đã tham gia đồng bộ vào cơ sở dữ liệu quốc gia với hơn 3.289 xã, phường. Việc ký số và bàn giao lần đầu hơn 2 triệu thửa “sạch” mở ra khả năng thay thế các giấy tờ truyền thống, giúp người dân thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.
Quản trị dựa trên dữ liệu
Nhấn mạnh “lấy dữ liệu làm trung tâm” để cải cách thủ tục hành chính, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nêu rõ dữ liệu đã sạch thì thủ tục phải gọn; kiên quyết cắt giảm thành phần hồ sơ giấy khi thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu; sử dụng mã định danh thửa đất và VNeID để người dân làm thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.
Một năm qua, hệ thống dịch vụ công của Bộ đã tiếp nhận trực tuyến 252 thủ tục hành chính, trong đó 89 dịch vụ toàn trình đạt 100% số thủ tục đủ điều kiện. Từ ngày 1/1/2026, gần như toàn bộ thủ tục tại cấp tỉnh, cấp xã sẽ được vận hành trên môi trường điện tử, tạo nên một mặt bằng phục vụ thống nhất. Bộ đã công bố 15 bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng và phê duyệt 52 nhiệm vụ khoa học công nghệ theo Nghị quyết số 57, tiếp tục rà soát để hình thành 32 chuỗi nhiệm vụ.
Sau chiến dịch và tính đến nay, đã có hơn 61,1 triệu thửa đất được rà soát, phân loại; hơn 42,5 triệu thửa đã cấp giấy chứng nhận được xác thực và đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư. Đặc biệt, gần 23,7 triệu thửa đã đầy đủ cả dữ liệu thuộc tính, không gian và bản quét - nền tảng để cắt bỏ thành phần hồ sơ giấy, tích hợp vào hệ thống VNeID.
Danh mục bài toán lớn được tổ chức theo hướng tập trung, có trọng tâm, từ phục hồi nguồn nước các lưu vực sông lớn; nâng năng lực dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, phòng chống lũ quét, sạt lở; đến phát triển hạ tầng dữ liệu không gian địa lý, ứng dụng viễn thám và AI cho quan trắc, giám sát nông nghiệp-môi trường. Nhiều mô hình ứng dụng 4.0 đã giúp tăng hiệu quả kinh tế từ 10 đến 30%, giảm chi phí phân bón, nước tưới và năng lượng.
Tuy nhiên, theo Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), kinh phí cho đổi mới sáng tạo vẫn còn khiêm tốn: đề nghị 55 tỷ đồng nhưng mới bố trí 20 tỷ đồng; trong 26 cơ sở dữ liệu và nền tảng dùng chung, mới có 8 hệ thống khai thác ngay.
Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải ưu tiên tích hợp, dùng chung thay vì phát triển dàn trải, để dữ liệu thật sự trở thành đòn bẩy xanh.
