Kỳ vọng “hồi sinh” tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt

Tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt được xây dựng từ năm 1903 đến 1928, khai thác vận tải toàn tuyến từ năm 1932. Đây từng là công trình giao thông trọng điểm, kết nối Đà Lạt với mạng lưới đường sắt quốc gia. Tuy nhiên, từ đầu thập niên 1970 đã ngừng hoạt động. Đến năm 1991, đoạn đường sắt Đà Lạt-Trại Mát khoảng 7 km được khôi phục để khai thác phục vụ du lịch.
Đoàn tàu du lịch “Hành trình đêm Đà Lạt” nối ga Đà Lạt-ga Trại Mát dài 7 km, được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đưa vào vận hành phục vụ du lịch từ năm 2024.
Đoàn tàu du lịch “Hành trình đêm Đà Lạt” nối ga Đà Lạt-ga Trại Mát dài 7 km, được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đưa vào vận hành phục vụ du lịch từ năm 2024.

Năm 2021, tuyến đường sắt Tháp Chàm (Ninh Thuận)-Đà Lạt (Lâm Đồng) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và đã được tích hợp vào Quy hoạch vùng Tây Nguyên. Năm 2022, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) chấp thuận việc lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án “Khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt”, mở ra cơ hội “hồi sinh” tuyến đường sắt độc đáo này.

TUYẾN ĐƯỜNG SẮT ĐỘC ĐÁO

Theo tài liệu lưu trữ, sau khi tiếp nhận thông tin khảo sát cao nguyên Lang Biang, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã quyết định chuẩn bị xây dựng tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt vào năm 1898. Chuyến khảo sát này có sự tham gia của bác sĩ Alexandre Yersin. Sau đó, việc nghiên cứu còn được tiếp tục để thu thập dữ liệu phục vụ thiết kế xây dựng. Năm 1898, bác sĩ Yersin đã dự đoán về vai trò của tuyến đường sắt: “Trên Lang Biang, người Âu sẽ tìm thấy một khí hậu nhắc nhở họ về nước Pháp, chỉ cách Sài Gòn vài giờ tàu hỏa”.

Tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt dài khoảng 84 km, trong đó 16 km đường sắt răng cưa để tàu leo dốc. Thời điểm này, đường sắt và đầu máy có bánh xe răng cưa chỉ có ở Thụy Sĩ và Việt Nam. Đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt được xây dựng theo loại đường đơn, khổ hẹp loại 1m và được thực hiện trong 3 giai đoạn, gồm: xây dựng đoạn từ Tháp Chàm đến Xóm Gòn (1903-1916), đoạn từ Xóm Gòn đến Sông Pha (1916-1917) và đoạn từ Sông Pha đến Đà Lạt (1922-1932). Năm 1903, tuyến đường sắt bắt đầu được đấu thầu xây dựng hơn 38 km đầu tiên và sau 8 năm mới đưa vào khai thác.

Theo Địa chí Đà Lạt, đoạn đầu qua vùng đồng bằng từ Tháp Chàm đến Sông Pha được xây dựng thuận lợi, nhưng đoạn từ Sông Pha đến Đà Lạt gặp nhiều gian nan do phải vượt qua những dãy núi độ cao rất lớn, địa thế hiểm trở, rừng rậm và khí hậu khắc nghiệt. Tuyến đường sắt được xây dựng uốn lượn theo các sườn núi, vượt qua nhiều đường hầm, cầu và những tường chắn vách núi dựng đứng. Hướng tuyến táo bạo nhưng cũng đầy cảm hứng khi đi qua những vùng có phong cảnh tuyệt đẹp và hùng vĩ...

Nhà ga Đà Lạt là công trình có kiến trúc đẹp và độc đáo, từng được đánh giá là một trong những nhà ga đẹp nhất Đông Dương; được công nhận Di tích kiến trúc cấp quốc gia năm 2001. Công trình khởi công năm 1932, hoàn thành năm 1938, thiết kế theo kiến trúc Anglo-normand mới, lấy cảm hứng sáng tạo từ biểu tượng núi Lang Biang và mái nhà rông Tây Nguyên.

Hiện ga Đà Lạt duy trì tuyến đường tàu du lịch Đà Lạt-Trại Mát dài 7 km. “Với những giá trị lịch sử, kiến trúc, văn hóa và những dịch vụ mới lạ, hấp dẫn vừa được đưa vào khai thác, năm 2024 ga Đà Lạt được tỉnh Lâm Đồng công nhận “điểm du lịch” và trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trên hành trình trải nghiệm thành phố ngàn hoa”, Trưởng ga Đà Lạt Nguyễn Võ Minh Chánh cho biết.

CƠ HỘI “HỒI SINH” TUYẾN ĐƯỜNG SẮT

Do nhiều lý do, tuyến đường Tháp Chàm-Đà Lạt đã phải ngừng hoạt động từ đầu thập niên 1970. Hiện ga Đà Lạt thuộc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đang duy trì đoàn tàu du lịch tuyến Đà Lạt-Trại Mát. Trên cung đường này, du khách có thể ngắm nhìn phong cảnh ngoại ô lãng mạn của phố núi, sử dụng dịch vụ ăn uống, giải trí trên tàu. Tuy chỉ dài 7 km, nhưng tuyến đường gợi nhắc sự tồn tại và kỳ vọng khôi phục lại một tuyến đường sắt độc đáo từng hoạt động gần 100 năm trước.

Theo thông tin từ Sở Xây dựng Lâm Đồng, tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt được quy hoạch theo Quyết định số 1769 ngày 19/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; với chiều dài dự kiến 84 km, khổ đường 1.000 mm, lộ trình đầu tư sau năm 2030 (các dự án quy hoạch đầu tư sau năm 2030, trường hợp địa phương hoặc nhà đầu tư có nhu cầu đầu tư báo cáo Thủ tướng chấp thuận triển khai sớm hơn).

Tuyến đường sắt này cũng đã được tích hợp vào Quy hoạch vùng Tây Nguyên và Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; đồng thời, nằm trong danh mục dự án ưu tiên đầu tư thực hiện giai đoạn 2021-2030.

Giám đốc Sở Xây dựng Lâm Đồng Nguyễn Văn Gia cho biết, tại Nghị quyết 23 ngày 6/10/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Tây Nguyên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, năm 2030 sẽ phấn đấu khôi phục, cải tạo tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt phục vụ du khách.

Dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư, do Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) là cơ quan có thẩm quyền. Đến nay, Công ty cổ phần thương mại-dịch vụ Bạch Đằng đã hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án theo yêu cầu của bộ và đang chờ phê duyệt để có cơ sở triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm tiến độ dự án hoàn thành trước năm 2030.

Đầu tháng 3/2025, làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng, ông Quản Hoa Bình, Phó Tổng Giám đốc kiêm Kế toán trưởng Công ty công trình quốc tế Cục 2 đường sắt Trung Quốc được giao phụ trách thị trường Đông Nam Á cho biết, công ty mong muốn hợp tác với Lâm Đồng trong các lĩnh vực đường sắt, mở rộng đường bay và du lịch.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trần Hồng Thái nhấn mạnh, đây là dự án có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Lâm Đồng. Tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi dựa trên quy định của pháp luật để các dự án hợp tác thành công.

Tuyến đường sắt Tháp Chàm-Đà Lạt đã đi vào lịch sử ngành đường sắt, khi là cung đường sắt chạy bằng răng cưa nối miền duyên hải và cao nguyên; là tuyến đường sắt duy nhất dẫn lên Tây Nguyên, được xây dựng trong gần 30 năm (1903-1932). Việc khôi phục tuyến đường và tôn tạo các công trình kiến trúc nhà ga sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh tế-xã hội, văn hóa, du lịch của các tỉnh Lâm Đồng và Ninh Thuận trong tương lai

Có thể bạn quan tâm

Điệu xoang vui tươi trong nhịp chiêng tại lễ cầu mùa của người M'Nông ở Lâm Đồng.

Lễ cầu mùa của người M’Nông

Tây Nguyên vào mùa khô, những chiếc lá pơ lang lả tả rơi nhường chỗ cho những chùm hoa đỏ rực, tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của mùa Xuân cao nguyên. Lễ cầu mùa (nhô ndah) của người M’Nông ở Lâm Đồng cũng diễn ra khi mùa vụ kết thúc, lúa đã đóng vào cót chất đầy trong kho.

Phía tây miền núi tỉnh Quảng Ngãi sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên phù hợp du lịch trải nghiệm.

Đánh thức tiềm năng du lịch miền núi Quảng Ngãi

Giữa đại ngàn phía tây tỉnh Quảng Ngãi, nơi rừng sinh thái còn giữ nguyên vẻ hoang sơ và văn hóa Tây Nguyên thấm đẫm trong đời sống cộng đồng, du lịch đang trên đà phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều kỳ vọng.

Nhờ áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, vườn cà-phê của gia đình chị Puih H’Ani đạt năng suất cao trong những năm qua.

Lan tỏa tinh thần vượt khó

Trên cánh đồng cà-phê trải dài tại Gia Lai, một người phụ nữ Gia Rai đã âm thầm viết nên câu chuyện vượt khó đầy cảm hứng. Chị Puih H’Ani, làng Blang 1, xã Ia Hrung không chỉ làm giàu từ nông nghiệp mà còn trở thành điểm tựa cho nhiều hộ nghèo trong cộng đồng.

Nhóm thanh niên phường Bắc Gia Nghĩa bàn giao cá thể tê tê cho lực lượng công an phường.

Chuyển biến nhận thức trong bảo vệ động vật hoang dã

Công tác bảo vệ động vật hoang dã tại Lâm Đồng đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Thời gian qua, nhiều cá thể động vật nguy cấp, quý hiếm được người dân phát hiện, chủ động giao nộp cho cơ quan chức năng cho thấy pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã đã từng bước đi vào đời sống, có sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của cộng đồng.

Cần đề cao tính chủ thể của văn hóa tộc người

Thể hiện tình yêu và trách nhiệm đối với Tây Nguyên, điều vô cùng khẩn thiết là phải giữ lấy những gì quý giá nhất trong kho tàng văn hóa cổ truyền, giữ lấy hồn cốt đại ngàn để làm phong phú thêm hệ giá trị văn hóa, nền văn hóa Việt Nam thống nhất và đa dạng bản sắc.

Những phần quà Tết giá trị vật chất không lớn nhưng là nguồn động viên lớn đối với đồng bào còn đang khó khăn.

Tinh thần nhân ái của tuổi trẻ Gia Lai

Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần, sắc Xuân phủ khắp buôn làng Gia Lai. Trong niềm hân hoan ấy, chương trình “Tình nguyện mùa Đông 2025 và Xuân tình nguyện 2026” đã thắp lên ngọn lửa yêu thương, trao gửi hàng nghìn món quà nghĩa tình để mỗi hộ nghèo, mỗi mái nhà neo đơn đều cảm nhận được hơi ấm của cộng đồng.

Sạt lở suối Đăk Ter tạo thành những vực sâu lấn vào khu dân cư.

Khẩn trương khắc phục sạt lở suối Đăk Ter

Mưa lớn kéo dài liên tục cuối năm 2025 khiến suối Đăk Ter, đoạn qua trung tâm xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi bị sạt lở nghiêm trọng. Tình trạng sạt lở ven suối kéo dài, lấn sâu vào khu dân cư, trường học và công trình dân sinh trên diện rộng, đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Khu vực trung tâm tỉnh Lâm Đồng.

“Chìa khóa” mở ra cơ hội thu hút đầu tư

Tỉnh Lâm Đồng có không gian phát triển rộng lớn, thuận lợi trong liên kết vùng giúp khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về đất đai, khí hậu, tài nguyên rừng-biển, khoáng sản và nhân lực.

Trao quà cho các em học sinh nghèo vượt khó học giỏi tại vùng đệm Vườn quốc gia Kon Ka Kinh.

Thắp sáng tình yêu thiên nhiên giữa đại ngàn Kon Ka Kinh

Nhằm bồi đắp tình yêu thiên nhiên, nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng của cộng đồng dân cư, Trung tâm Giáo dục môi trường và dịch vụ môi trường rừng, Vườn quốc gia Kon Ka Kinh thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa dành cho người dân vùng đệm nơi đây.

Nhà vườn tại Đà Lạt chủ động xử lý khi hoa địa lan phục vụ thị trường Tết Nguyên đán nở sớm.

Nhà vườn lo lắng khi hoa địa lan nở sớm

Cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các nhà vườn tại tỉnh Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn chăm sóc cuối cùng cho lan hồ điệp và địa lan cao cấp để cung ứng cho thị trường dịp Tết. Tuy nhiên, nhiều hộ dân đang đối mặt với tình trạng thất thu lớn do hoa địa lan nở sớm hơn dự kiến.

Các tuyến đường dẫn vào buôn Tuôr, xã Hòa Phú rợp đỏ màu cờ Tổ quốc chào mừng Đại hội XIV của Đảng.

Đồng bào Tây Nguyên một lòng theo Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra vào những ngày đầu năm 2026, đây là thời điểm đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã thu hoạch xong các loại nông sản sau một năm lao động sản xuất. Trong không khí đó, khắp các buôn làng đều hân hoan hướng về Đại hội.

Người dân thôn Đoàn Kết đồng thuận hiến đất, chung tay cùng địa phương hoàn thiện tuyến đường huyết mạch.

Những tuyến đường “ý Đảng, lòng dân”

Đầu năm 2026, không khí ở xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) thêm phần rộn ràng khi những con đường mới tại nhiều thôn, xóm chính thức hoàn thành. Những công trình này tạo diện mạo mới cho làng quê, trở thành biểu tượng sinh động của sự gắn kết, đồng thuận giữa Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong hành trình xây dựng nông thôn mới.