Bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững đang đòi hỏi sự kiên trì, nhất quán trong chỉ đạo và hành động của cấp ủy, chính quyền các cấp.
Xác định không chủ quan, lơ là trong phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm, tỉnh Đồng Nai đang siết chặt các giải pháp quản lý môi trường, từng bước đưa công tác này đi vào nền nếp.
Nhìn chung, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp đã có ý thức chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp vi phạm như: chôn lấp chất thải trái phép, xả nước và khí thải chưa qua xử lý ra môi trường... Những hành vi này đã bị cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh.
Chuyển đổi công năng gắn với bảo vệ môi trường
Một trong những bước đi quan trọng đang được tỉnh Đồng Nai tập trung thực hiện là đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1.
Đây không chỉ là yêu cầu về quy hoạch phát triển đô thị, mà còn nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, nhất là bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai.
Cùng với việc lập phương án di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi khu vực không phù hợp, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã tăng cường kiểm tra, giám sát, quan trắc môi trường tại khu vực này, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xả thải, chôn lấp chất thải trái phép. Các trường hợp vi phạm bị xử lý nghiêm khắc, thậm chí đình chỉ hoạt động.
Mới đây, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với hai doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Biên Hòa là Chi nhánh Công ty cổ phần Dây cáp điện Việt Nam (Nhà máy Cadivi miền Đông) và Công ty TNHH MTV Động cơ và Máy nông nghiệp miền Nam, do có nhiều hành vi vi phạm quy định bảo vệ môi trường.
Ngoài phạt tiền, tỉnh còn đình chỉ hoạt động của các nguồn phát sinh chất thải trong 4,5 tháng và yêu cầu hai đơn vị di dời toàn bộ cơ sở sản xuất ra khỏi khu vực không phù hợp quy hoạch.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, bà Nguyễn Thị Hoàng cho biết, thời gian qua, tỉnh đã có nhiều chủ trương, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực công nghiệp như: Chú trọng công tác truyền thông, nâng cao ý thức doanh nghiệp; hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường và nước thải tự động; tăng cường thanh tra, kiểm tra để kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải, ngăn ngừa sự cố chất thải...
Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn, ít phát thải, từng bước xây dựng khu công nghiệp sinh thái.
Tuy nhiên, công tác kiểm soát môi trường vẫn còn những hạn chế: hạ tầng kỹ thuật tại một số khu vực chưa đồng bộ; tỷ lệ doanh nghiệp xử lý triệt để chất thải còn thấp; ô nhiễm tại các cụm công nghiệp chưa được quản lý hiệu quả; công tác phối hợp liên ngành trong quản lý môi trường vẫn thiếu sự chặt chẽ, thống nhất.
Tại hội nghị về kiểm soát chất lượng môi trường do Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai tổ chức gần đây, nhiều ý kiến nhận định, Đồng Nai đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về môi trường, đặc biệt tại các khu, cụm công nghiệp.
Tình trạng ô nhiễm, phát sinh chất thải, suy giảm chất lượng nước, không khí, đất... đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và sự phát triển bền vững của tỉnh.
Phát triển công nghiệp gắn với kinh tế xanh
Hiện nay, tỉnh Đồng Nai có 37 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 13.107 ha, trong đó 31 khu đã đi vào hoạt động, thu hút hơn 2.100 dự án đầu tư, tạo việc làm cho hơn 595.000 lao động và đóng góp hơn 1 tỷ USD vào ngân sách hằng năm. Đến năm 2030, tỉnh dự kiến phát triển 31 cụm công nghiệp, trong đó đã có bốn cụm cơ bản hoàn thành hạ tầng kỹ thuật.
Theo bà Dương Thị Xuân Nương, Phó Trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, toàn bộ 31 khu công nghiệp đang hoạt động đều có nhà máy xử lý nước thải tập trung, tổng công suất thiết kế 234.800 m³/ngày đêm.
Lượng nước thải phát sinh khoảng 154.877 m³/ ngày đêm, trong đó, gần 70% được đấu nối về các nhà máy xử lý tập trung, số còn lại được cấp phép xả thải trực tiếp theo quy định. Hiện có 28/31 khu đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động.
Về kiểm soát khí thải, đa số doanh nghiệp đã đầu tư công trình thu gom, xử lý, áp dụng công nghệ tiên tiến. Tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh hằng năm khoảng 485.000 tấn, chất thải rắn thông thường gần một triệu tấn, chất thải nguy hại khoảng 280.000 tấn.
Các doanh nghiệp cơ bản thực hiện thu gom, phân loại và chuyển giao cho đơn vị chức năng xử lý theo đúng quy định.
Một điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển của Đồng Nai là không thu hút đầu tư ồ ạt mà chọn lọc các dự án có công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, ít phát sinh chất thải. Các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, nguy cơ gây ô nhiễm cao đều bị loại bỏ.
Bên cạnh đó, tỉnh còn hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp công nghệ, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường; yêu cầu các đơn vị kinh doanh hạ tầng phải bảo đảm tỷ lệ cây xanh tối thiểu và nâng cấp hệ thống xử lý chất thải đáp ứng nhu cầu phát triển.
Thời gian tới, tỉnh Đồng Nai tiếp tục chú trọng thu hút đầu tư bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất và tiêu dùng theo hướng xanh, ít phát thải, trung hòa các-bon. Đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng sống của người dân, bảo vệ hệ sinh thái, giảm thiểu rủi ro môi trường.
Trên hành trình xây dựng Đồng Nai trở thành địa phương phát triển bền vững, xanh và đáng sống, kiên trì theo đuổi mục tiêu tăng trưởng xanh sẽ là nền tảng quan trọng giúp cộng đồng doanh nghiệp chuyển mình mạnh mẽ, thích ứng tốt hơn trong tương lai.
