Các cuộc thi, hội thi sáng tạo từ lâu đã trở thành sân chơi trí tuệ, uy tín, nơi hội tụ những ý tưởng, giải pháp thiết thực; góp phần khơi dậy tiềm năng sáng tạo, lan tỏa tinh thần nghiên cứu khoa học đến cộng đồng.
Cái nôi từ nhà trường
Trường trung học cơ sở Trà Ôn được xem là một trong những cái nôi của các cuộc thi sáng tạo trong học sinh. Ngay từ khi học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường, các thầy cô đã hướng dẫn cho các em biết sáng tạo từ những mô hình nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn. Đáng chú ý, các sản phẩm đều gần gũi với môi trường chung quanh mà các em dễ dàng bắt gặp trong cuộc sống hằng ngày.
Trong Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Vĩnh Long lần thứ 14, sản phẩm “Ghế tiện ích thông minh hỗ trợ người già, người khuyết tật” của 2 em Đồng Khánh Vy, lớp 6A4 và Phạm Hoàng Thụ, lớp 8A6 đã vinh dự đoạt giải Đặc biệt.
Em Phạm Hoàng Thụ chia sẻ: “Trong mỗi gia đình đều có người lớn tuổi, già yếu rất cần đến sự hỗ trợ của người thân. Tuy nhiên, không phải lúc nào người thân cũng có ở bên cạnh, người lớn tuổi khi cần làm việc gì thì gặp rất nhiều khó khăn. Từng chứng kiến hình ảnh ông bà mình loay hoay ngồi dậy, với tay bật công tắc đèn-quạt giữa đêm khuya hay lúng túng không thể gọi người thân hỗ trợ, chúng em nghĩ ra ý tưởng nghiên cứu và chế tạo chiếc ghế với các tiện ích thông minh tích hợp hỗ trợ và theo dõi sức khỏe cho người già, người cao tuổi và khuyết tật”.
Theo Ban tổ chức, sản phẩm này có nhiều tính năng mới, hệ thống cho phép điều khiển nâng hạ ghế, bật hoặc tắt các thiết bị điện và gửi tín hiệu khẩn cấp đến người thân thông qua các nút nhấn được thiết kế thân thiện với môi trường, tạo cảm giác dễ chịu khi sử dụng. Tất cả đều được tích hợp âm thanh thông báo.
Ngoài ra, thiết bị còn tích hợp cảm biến đo thân nhiệt, nhịp tim và nồng độ oxy trong máu. Những thông số này sẽ được gửi dữ liệu về điện thoại, hỗ trợ người thân theo dõi sức khỏe của người sử dụng một cách nhanh chóng và tiện lợi.
Thầy Nguyễn Toàn Vinh, Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Trà Ôn cho biết: “Trường hiện có 45 lớp với khoảng 1.800 học sinh. Mỗi năm học, nhà trường đều hướng dẫn mỗi lớp học khoảng 10 ý tưởng sáng tạo và từ đó thiết kế 5 sản phẩm để dự thi cấp trường. Sau đó, trường chọn ra những sản phẩm đặc sắc nhất dự thi vòng cao hơn. Năm vừa qua, nhà trường đã gửi 2 sản phẩm và đều đoạt giải, trong đó có Giải đặc biệt và Giải ba”.
Lan tỏa phong trào sáng tạo
Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng lần thứ 14, năm học 2024-2025, do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long tổ chức đã tiếp nhận 10.531 sản phẩm dự thi của học sinh 3 cấp học, tăng 283 sản phẩm so với lần thi trước.
Qua các vòng tuyển chọn, có 243 sản phẩm tham gia vòng thi cấp tỉnh và lựa chọn được 41 sản phẩm xuất sắc để trao giải. Trong đó có 1 Giải đặc biệt, 2 Giải nhất, 6 Giải nhì, 9 Giải ba và 23 Giải khuyến khích. Đồng thời, 20 sản phẩm tiêu biểu được chọn tham dự Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc.
Còn Hội thi sáng tạo kỹ thuật Trần Đại Nghĩa lần thứ 10, năm 2024-2025 đã thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, cán bộ, công chức, viên chức, giáo viên, sinh viên, doanh nghiệp, người lao động và nông dân trong tỉnh.
Ban Tổ chức đã tiếp nhận 67 giải pháp dự thi với gần 200 tác giả, đồng tác giả tham gia ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Qua quá trình chấm chọn nghiêm túc, Ban tổ chức đã quyết định trao giải cho 29 giải pháp, gồm 3 Giải nhì, 8 Giải ba và 18 Giải khuyến khích, đồng thời lựa chọn 20 giải pháp tiêu biểu tham dự Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật toàn quốc.
Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long Ngô Văn Tán cho biết: Những cuộc thi sáng tạo khẳng định là sân chơi trí tuệ uy tín, khơi dậy tiềm năng sáng tạo trong thanh thiếu niên, nhi đồng.
Đồng thời, góp phần phát hiện, tôn vinh nhiều giải pháp, mô hình, sản phẩm có giá trị thực tiễn cao; từ đó, từng bước hình thành phong trào lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật gắn với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh nhà. Những công trình tham gia cuộc thi đã thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, phù hợp định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Vĩnh Long trong giai đoạn hiện nay.
