Khơi dậy sức trẻ vùng cao trước thách thức khí hậu

Theo khảo sát mới nhất của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc - UNICEF Việt Nam năm 2025, hơn 78% trẻ em ở Việt Nam tham gia trả lời khảo sát đã cho biết, trong ba năm qua, cộng đồng của các em đã chịu ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan.

Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF
Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF

Khu vực trung du và miền núi phía bắc chịu tác động rõ rệt nhất từ biến đổi khí hậu như: sạt lở, lũ quét, hạn hán… Song, phần lớn trẻ em ở nơi đây vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ kiến thức về nguyên nhân, hậu quả và cách thích ứng biến đổi khí hậu.

Theo UNICEF, trẻ em là đối tượng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ biến đổi khí hậu và sẽ là lực lượng chính đưa ra những giải pháp, cách thức để chống chọi với sự thay đổi khôn lường của thời tiết, của môi trường trong tương lai gần. Vậy nên việc tham gia từ sớm không chỉ giúp trẻ em hiểu được bản chất, tác động của biến đổi khí hậu, mà còn trao quyền cho các em được đóng góp vào các giải pháp cho một môi trường an toàn, sạch sẽ, bền vững của chính bản thân và cộng đồng.

“Trước đây, em chỉ nghĩ nóng hơn là do thời tiết thất thường, giờ mới hiểu ra đó là biến đổi khí hậu, và nó ảnh hưởng đến cây ngô, con lợn, đến cả cuộc sống của mình”, em Lầu Thị Mỵ, học sinh trường nội trú ở Mù Cang Chải (Yên Bái) chia sẻ sau một buổi truyền thông cộng đồng do nhóm thanh niên địa phương tổ chức với sự hỗ trợ của dự án Youth4Climate (UNDP Việt Nam).

Chính những khoảng trống về thông tin và nhận thức khiến trẻ em vùng cao chưa thấy rõ vai trò của mình trong ứng phó biến đổi khí hậu. Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các tổ chức thanh niên, như UNICEF Việt Nam, đã khởi động nhiều chương trình bồi dưỡng kỹ năng truyền thông khí hậu cho học sinh, sinh viên miền núi.

Trong Báo cáo quốc gia về khí hậu năm 2025 được công bố mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: giáo dục và truyền thông cho thanh niên là chìa khóa để đạt các mục tiêu thích ứng. Khi người trẻ hiểu, họ sẽ lan tỏa tinh thần hành động đến gia đình và cộng đồng, nhất là ở vùng sâu vùng xa, nơi thông tin chính thống còn hạn chế.

Một trong những sáng kiến tiêu biểu gần đây là Toà soạn Tiếng Xanh, dự án do UNICEF Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong & Nhi đồng và Doanh nghiệp xã hội Tòhe triển khai từ tháng 8/2025. Sáng kiến tạo không gian để chính thanh thiếu niên trở thành “phóng viên khí hậu”, kể những câu chuyện môi trường qua góc nhìn của mình.

Nhiều nhóm thanh niên miền núi cũng đã tự khởi xướng các hoạt động cộng đồng có ý nghĩa. Tại Thái Nguyên, nhóm Green Youth đã biến sân trường thành “vườn ươm xanh” với hàng trăm chậu cây dược liệu tái sinh từ rác thải hữu cơ. Hay ở Lào Cai, câu lạc bộ Thanh niên thích ứng khí hậu phối hợp chính quyền xã phổ biến kiến thức về tiết kiệm nước và cảnh báo sạt lở cho học sinh tiểu học vùng cao.

Đây là những minh chứng cho thấy, khi nhận thức được nâng cao, niềm tin và trách nhiệm được khơi dậy, những bản làng ở các vùng chịu tác động của biến đổi khí hậu đều có thể trở thành điểm khởi nguồn cho hành động xanh của Việt Nam trong tương lai.

Theo bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, việc trao cho thanh thiếu niên công cụ, kỹ năng để tự kể câu chuyện của mình “là cách để tiếng nói của các em được lắng nghe và truyền tải đến những người ra quyết định”.

Có thể bạn quan tâm

So tài căng thẳng ở môn bóng đá nữ. Ảnh: Lan Phương

Sau những ngày hội thể thao vùng cao

Bên cạnh những giai điệu khèn tha thiết hay sắc màu thổ cẩm rực rỡ, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 còn là đấu trường sôi động của các môn thể thao truyền thống. Đó là những cuộc tranh tài mộc mạc, hấp dẫn, đầy sức mạnh và nét đẹp văn hóa lâu đời của đồng bào H’Mông.

Đêm khai mạc ấn tượng của Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII.

Không chỉ là cuộc hẹn với mùa hoa

Mười hai mùa lễ hội đã đưa hoa tam giác mạch trở thành biểu tượng du lịch của cao nguyên đá Đồng Văn. Tỉnh Tuyên Quang kỳ vọng từ sức hút ấy sẽ hình thành những sản phẩm du lịch giàu bản sắc, mang lại sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao.

Biểu diễn khèn H’Mông giữa mùa vàng Lao Chải.

Sắc chàm mở lối sinh kế vùng cao

Từ những thửa ruộng bậc thang giữa mùa vàng đến nghề dệt lanh, nhuộm chàm, tiếng khèn H’Mông…, Lễ hội “Sắc chàm Lao Chải” vừa tổ chức không chỉ tôn vinh bản sắc văn hóa mà còn mở ra kỳ vọng biến di sản, cảnh quan thành nguồn lực phát triển du lịch, cải thiện đời sống cho đồng bào vùng cao.

Thu hoạch cá ở ruộng bậc thang. Ảnh: Phạm Văn Phú

Cá - lúa cộng sinh ở ruộng bậc thang

Với sự chủ động, sáng tạo của một số người dân, mô hình cá - lúa cộng sinh đang mở ra hướng sản xuất hiệu quả, thuận theo tự nhiên trên nhiều thửa ruộng bậc thang ở tỉnh Lào Cai.

Công ty cổ phần cà- phê Detech, Tập đoàn Neumann Kaffee Gruppe thăm vùng nguyên liệu tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ cấu lại vùng sản xuất, phát triển kinh tế nông nghiệp

Không chạy theo số lượng hay phong trào, công tác xúc tiến, kêu gọi đầu tư phát triển nông nghiệp của tỉnh Điện Biên từng bước hướng vào các dự án phù hợp điều kiện thực tế địa phương, chú trọng tính khả thi và bảo vệ môi trường sinh thái.

Lý Đức Dân bên vườn chè của gia đình. Ảnh: Tâm Thanh

Người tạo dựng thương hiệu “chè chốt 468”

Sinh ra và lớn lên ở vùng núi đá tai mèo, Lý Đức Dân, Chủ tịch Hợp tác xã (HTX) trồng và chế biến chè Thanh Thủy, Tuyên Quang, quyết định lập nghiệp tại quê hương. Anh xây dựng thương hiệu “chè chốt 468”, gắn với câu chuyện lịch sử bảo vệ biên giới quê hương.

Chi cục Hải quan khu vực VI đang nâng cấp phần mềm quản lý, mở rộng kết nối với nền tảng Cửa khẩu số và nghiên cứu tích hợp thủ tục theo hướng doanh nghiệp chỉ khai báo một lần. Ảnh: Hương Nguyên

Số hóa đồng bộ chuỗi logistics tại cửa khẩu

Hệ thống logistics tại tỉnh Lạng Sơn đang chuyển mạnh từ tính chất dịch vụ hỗ trợ riêng lẻ sang một chuỗi có sự liên kết giữa hạ tầng cửa khẩu, kho bãi, vận tải, thủ tục hải quan và dữ liệu, nhằm đáp ứng yêu cầu từ thực tế lưu lượng hàng hóa qua các cửa khẩu tiếp tục gia tăng.

Nghi lễ tâm linh quạt ma của người Mường. Ảnh: Nghệ nhân Bùi Thanh Bình

Lưu giữ di sản đặc sắc của văn hóa Mường

Trong nếp sống truyền thống của người Mường, tình cảm giữa các thành viên gia đình luôn được vun đắp dựa trên sự tôn trọng, bao dung và sẻ chia. Một trong những nét đẹp nhân văn là tập tục đối đãi với con dâu yêu thương như con gái ruột trong nhà.

Giải Billiards và Snooker các câu lạc bộ tỉnh Điện Biên mở rộng thu hút đông đảo cơ thủ tham dự.

Cánh cửa rộng mở

Cuối tháng 9, lần đầu tiên, Giải Billiards và Snooker các câu lạc bộ tỉnh Điện Biên mở rộng được tổ chức, quy tụ hơn 150 lượt vận động viên từ 11 câu lạc bộ, tranh tài ở bốn nội dung pool tám bi và pool chín bi, đồng đội và cá nhân.

Nâng cao tỷ lệ lao động có tay nghề là chủ trương lớn của Đảng.

Rút ngắn khoảng cách trong đào tạo nghề

Từ chỗ đào tạo theo khả năng sẵn có, hệ thống giáo dục nghề nghiệp ở Tuyên Quang đang từng bước chuyển sang đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Cách làm này góp phần rút ngắn khoảng cách từ lớp học nghề đến việc làm, mở thêm cơ hội cho người lao động.

Phiên livestream “Về bản chốt đơn” đầu tiên được tổ chức tại bản Phiêng Lương, xã Gia Phù.

Cán bộ cùng dân làm kinh tế

Khởi nguồn từ sáng kiến của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Gia Phù, tỉnh Sơn La, 30 cán bộ đã được phân công đồng hành với 30 hộ dân, cùng tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ. Cách làm hướng tới tạo sinh kế bền vững, giúp người dân từng bước làm chủ mô hình kinh tế của mình.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông được bảo vệ nghiêm ngặt, phục vụ phát triển du lịch.

“Mắt xích” quan trọng trong hệ thống bảo vệ rừng

Bằng việc triển khai nhiều chính sách phù hợp, tỉnh Thanh Hóa đã thu hút, khuyến khích được người dân góp phần bảo tồn hiệu quả hệ sinh thái rừng nguyên sinh và rừng giàu, từng bước nâng cao chất lượng các khu rừng khác.

Đoàn viên thanh niên tham gia công tác dọn dẹp vệ sinh tại công trình Trường Phổ thông nội trú liên cấp Xín Mần. Ảnh: Tiến Văn

Vượt khó xây trường nơi biên cương

Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Xín Mần là một trong những dự án trọng điểm về giáo dục của tỉnh Tuyên Quang tại khu vực biên giới. Khắc phục những khó khăn về địa hình, địa bàn, ngôi trường cho con em đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên đang dần thành hình.

Đoàn rước dâu (săn cha) có điệu kèn dẫn đường.

Tiếng kèn dẫn lối về nhà chồng

Trong đời sống người Dao Đỏ ở Cao Bằng, cưới hỏi là một trong những việc hệ trọng của đời người. Không đơn thuần là ngày vui của đôi trai gái, mỗi đám cưới còn là dịp để hai dòng họ kết nối, cộng đồng gặp gỡ và những nghi thức truyền thống được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Cục Thuế tỉnh Phú Thọ đã rà soát, chuẩn hóa, xác minh thông tin người đại diện pháp luật được hơn 3.200 trường hợp là các doanh nghiệp, tổ chức ngừng hoặc dừng hoạt động. Ảnh: Văn Tuấn

“Làm sạch” mã số thuế, minh bạch hóa thông tin

Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” đã và đang được triển khai rộng khắp cả nước. Với sự nhập cuộc quyết liệt, chủ động thực hiện tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ từng người nộp thuế ngay từ đầu chiến dịch, Cục Thuế tỉnh Phú Thọ đã tạo chuyển biến tích cực về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế trên địa bàn.

Đoàn viên, thanh niên xã Mường Mùn tham gia trồng cây cà-phê.

Thử nghiệm mô hình chuyển đổi cây trồng

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch tổ chức trồng mới cây cà-phê, mắc-ca và thử nghiệm mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp năm 2026.

Bóng đá nam Thái Nguyên khởi đầu hành trình mới tại giải hạng Nhất. Ảnh: FC Thái Nguyên

Mảnh ghép hoàn thiện

Những năm gần đây, Thái Nguyên được biết đến là một trong những địa phương có phong trào bóng đá nữ phát triển và tạo được nhiều dấu ấn. Mùa giải năm nay, việc bóng đá nam góp mặt tại sân chơi hạng Nhất đã bổ sung mảnh ghép hoàn chỉnh, mở ra một chương mới cho bóng đá xứ Trà.