Khơi dậy sức trẻ vùng cao trước thách thức khí hậu

Theo khảo sát mới nhất của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc - UNICEF Việt Nam năm 2025, hơn 78% trẻ em ở Việt Nam tham gia trả lời khảo sát đã cho biết, trong ba năm qua, cộng đồng của các em đã chịu ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan.

Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF
Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF

Khu vực trung du và miền núi phía bắc chịu tác động rõ rệt nhất từ biến đổi khí hậu như: sạt lở, lũ quét, hạn hán… Song, phần lớn trẻ em ở nơi đây vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ kiến thức về nguyên nhân, hậu quả và cách thích ứng biến đổi khí hậu.

Theo UNICEF, trẻ em là đối tượng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ biến đổi khí hậu và sẽ là lực lượng chính đưa ra những giải pháp, cách thức để chống chọi với sự thay đổi khôn lường của thời tiết, của môi trường trong tương lai gần. Vậy nên việc tham gia từ sớm không chỉ giúp trẻ em hiểu được bản chất, tác động của biến đổi khí hậu, mà còn trao quyền cho các em được đóng góp vào các giải pháp cho một môi trường an toàn, sạch sẽ, bền vững của chính bản thân và cộng đồng.

“Trước đây, em chỉ nghĩ nóng hơn là do thời tiết thất thường, giờ mới hiểu ra đó là biến đổi khí hậu, và nó ảnh hưởng đến cây ngô, con lợn, đến cả cuộc sống của mình”, em Lầu Thị Mỵ, học sinh trường nội trú ở Mù Cang Chải (Yên Bái) chia sẻ sau một buổi truyền thông cộng đồng do nhóm thanh niên địa phương tổ chức với sự hỗ trợ của dự án Youth4Climate (UNDP Việt Nam).

Chính những khoảng trống về thông tin và nhận thức khiến trẻ em vùng cao chưa thấy rõ vai trò của mình trong ứng phó biến đổi khí hậu. Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các tổ chức thanh niên, như UNICEF Việt Nam, đã khởi động nhiều chương trình bồi dưỡng kỹ năng truyền thông khí hậu cho học sinh, sinh viên miền núi.

Trong Báo cáo quốc gia về khí hậu năm 2025 được công bố mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: giáo dục và truyền thông cho thanh niên là chìa khóa để đạt các mục tiêu thích ứng. Khi người trẻ hiểu, họ sẽ lan tỏa tinh thần hành động đến gia đình và cộng đồng, nhất là ở vùng sâu vùng xa, nơi thông tin chính thống còn hạn chế.

Một trong những sáng kiến tiêu biểu gần đây là Toà soạn Tiếng Xanh, dự án do UNICEF Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong & Nhi đồng và Doanh nghiệp xã hội Tòhe triển khai từ tháng 8/2025. Sáng kiến tạo không gian để chính thanh thiếu niên trở thành “phóng viên khí hậu”, kể những câu chuyện môi trường qua góc nhìn của mình.

Nhiều nhóm thanh niên miền núi cũng đã tự khởi xướng các hoạt động cộng đồng có ý nghĩa. Tại Thái Nguyên, nhóm Green Youth đã biến sân trường thành “vườn ươm xanh” với hàng trăm chậu cây dược liệu tái sinh từ rác thải hữu cơ. Hay ở Lào Cai, câu lạc bộ Thanh niên thích ứng khí hậu phối hợp chính quyền xã phổ biến kiến thức về tiết kiệm nước và cảnh báo sạt lở cho học sinh tiểu học vùng cao.

Đây là những minh chứng cho thấy, khi nhận thức được nâng cao, niềm tin và trách nhiệm được khơi dậy, những bản làng ở các vùng chịu tác động của biến đổi khí hậu đều có thể trở thành điểm khởi nguồn cho hành động xanh của Việt Nam trong tương lai.

Theo bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, việc trao cho thanh thiếu niên công cụ, kỹ năng để tự kể câu chuyện của mình “là cách để tiếng nói của các em được lắng nghe và truyền tải đến những người ra quyết định”.

Có thể bạn quan tâm

Cải tạo, nâng cấp QL 17 tại Thái Nguyên.

Tin tức

• UBND tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 17 - tuyến giao thông giữ vai trò kết nối giữa khu vực trung du miền núi phía bắc với các vùng kinh tế trọng điểm.

Phùng Thị Huệ (trái) - niềm tự hào của jujitsu Thái Nguyên. Ảnh: Thu Sâm

Sức mạnh mới của thể thao “xứ chè”

Chỉ cách đây vài năm, jujitsu vẫn còn là một cái tên khá mới mẻ trong hệ thống thể thao của tỉnh Thái Nguyên. Tuy nhiên, với sự đầu tư chiến lược và bài bản, bộ môn võ thuật có nguồn gốc từ Nhật Bản này đã bén rễ và phát triển mạnh mẽ tại “xứ chè”.

Phát triển hạ tầng giao thông vùng Tây Bắc sẽ thúc đẩy lưu thông hàng hóa và nâng cao đời sống nhân dân. Ảnh: Nam Hải

Hạ tầng mở lối, tạo đà cho Tây Bắc bứt phá

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, cao tốc Hòa Bình - Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang nằm trong tổng thể tuyến đường bộ cao tốc hướng tâm nối từ Thủ đô Hà Nội lên khu vực Tây Bắc.

Bảo tàng Hùng Vương (Khu Di tích lịch sử Đền Hùng).

Tin tức

• Bảo tàng Hùng Vương (Khu Di tích lịch sử Đền Hùng) tổ chức trưng bày chuyên đề “Tiếng vọng nguồn cội” bao gồm gần 140 tư liệu, hình ảnh về di sản Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và các hiện vật tiêu biểu, đặc trưng do đồng bào trên khắp mọi miền đất nước cung tiến và bạn bè quốc tế trao tặng.

Mô hình trồng rau tại Hợp tác xã Lộc Thành.

Hiệu quả từ chuyển đổi cây trồng

Từ sản xuất nhỏ lẻ, phường Mộc Châu (Sơn La) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững cho người dân địa phương.

Các chuyên gia của Hiệp hội Hang động quốc gia Hoa Kỳ khảo sát tại Lạng Sơn.

Tin tức

• Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Hiệp hội Hang động Quốc gia Hoa Kỳ tổ chức đoàn khảo sát hoàn thiện bản đồ tại hang suối Nhất Tiến, thôn Tiến Hậu, xã Nhất Hòa, điểm nằm trong Công viên địa chất toàn cầu Lạng Sơn.

Toàn cảnh hội thảo.

Tin tức

• UBND tỉnh Lạng Sơn vừa tổ chức hội thảo “Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn 2026-2030”.

Các y, bác sĩ đến tận thôn, bản để thăm khám cho bà con dân tộc thiểu số.

Thêm giải pháp chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Mới đây, tại xã Sơn Vĩ, một trong những địa bàn biên giới xa xôi của tỉnh Tuyên Quang, chương trình “Khám sức khỏe toàn dân miễn phí” đã mang đến niềm vui và sự an tâm cho hàng trăm người dân.

Việc hỗ trợ tín dụng giúp nhiều sinh viên chủ động hơn trong lựa chọn định hướng nghề nghiệp.

Tín dụng ưu đãi mở đường cho nhân lực STEM

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) ngày càng gia tăng, chính sách tín dụng ưu đãi dành cho học sinh, sinh viên do Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Phú Thọ triển khai đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Quán cà-phê của gia đình chị Má Thị La, thôn Lao Chải, xã Tả Van, được giới thiệu tại phần Sáng tạo để phát triển, trong triển lãm Gieo xanh nơi đỉnh mây. Ảnh: Chụp từ triển lãm.

Sáng tạo “truyền thống mới”

Đó là một tương lai xanh hơn và bảo tồn được nhiều giá trị văn hóa địa phương đặc sắc, với sự chung tay của cộng đồng mà nòng cốt là những phụ nữ nơi vùng đệm chung quanh Vườn quốc gia Hoàng Liên, thuộc địa phận tỉnh Lào Cai.

Qua tư vấn trực tiếp, nhiều bạn trẻ từng bước định hình hướng đi nghề nghiệp phù hợp.

Tin tức

• Tại Trung tâm tổ chức sự kiện, hội chợ, phường Tam Thanh, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức ngày hội việc làm kết hợp giới thiệu việc làm trực tuyến năm 2026, với hơn 2.000 người tham gia.

Bà con xã Tam Kim thu hoạch cây thuốc lá.

Phát triển thế mạnh cây trồng,vật nuôi

Để tạo đột phá trong phát triển, những năm gần đây, chính quyền xã Tam Kim (Cao Bằng) đã tập trung triển khai nhiều giải pháp như đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, phát triển cây trồng, vật nuôi có thế mạnh, từng bước xây dựng sản phẩm OCOP.

Nông sản Cao Bằng được giới thiệu tại hội chợ du lịch. Ảnh: Hải Nam

Cần một “đường băng” chuyên nghiệp

Nông sản miền núi ngày càng được sản xuất bài bản, nhiều vùng đã đạt tiêu chuẩn VietGAP, OCOP. Thế nhưng, từ ruộng nương ra thị trường vẫn là hành trình nhiều trắc trở. Việc thiếu kênh phân phối ổn định, thiếu liên kết trong chuỗi giá trị và hạn chế về logistics khiến không ít nông dân rơi vào cảnh “được mùa, vẫn lo đầu ra”.

Sản phẩm na Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, được quảng bá trong Phiên chợ nông sản, đặc sản vùng miền diễn ra tại Hà Nội.

Mở rộng kênh phân phối

Bài toán lớn nhất của nông sản miền núi hiện nay không chỉ là sản xuất, mà là tìm đường ra thị trường một cách ổn định, bền vững. Khi sản lượng và chất lượng từng bước được cải thiện, việc đa dạng hóa kênh phân phối trở thành yếu tố quyết định để nâng cao giá trị sản phẩm.

Các bạn trẻ xã Bản Bo tập văn nghệ để biểu diễn tại Lễ hội. (Nguồn: Trang thông tin điện tử Xã Bản Bo)

Tin tức

• Trong hai ngày 28 và 29/3, Lễ hội truyền thống Bun Vốc Nặm của đồng bào người Lào sinh sống tại bản Coóc Noọc, xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu, được tổ chức với phong phú hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa.

Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC

“ Chợ phiên số” gỡ nhiều rào cản

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, nhiều nông dân và hợp tác xã đã chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng như Facebook, YouTube hay TikTok. Những “chợ phiên số” ấy giúp người bán kết nối trực tiếp với người mua ở khắp nơi, rút ngắn đáng kể khâu trung gian trong chuỗi phân phối.

Chi đoàn Cơ quan Tỉnh ủy và Chi đoàn Cơ quan Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh ra quân Ngày chủ nhật Xanh tại đoạn đường trước cổng Cơ quan Tỉnh ủy

Tin tức

• Hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2026, đoàn viên, thanh niên tỉnh Nghệ An đã đồng loạt ra quân thực hiện “Ngày Chủ nhật xanh”.

Nhờ hương ước, người dân bản Bướt giữ được rừng nguyên sinh.

Hương ước giữ rừng, giữ suối ở bản Bướt

Ở bản Bướt (xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La), chặt một cây rừng hay bắt một con cá suối bị phạt bằng 20 cân thóc. Đằng sau quy ước tưởng như khắt khe ấy là câu chuyện người Thái giữ rừng, giữ suối và gìn giữ cách sống thuận theo tự nhiên suốt nhiều năm qua.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Bản Máy cùng nhân dân tham gia trồng 1.200 cây sa mộc xây dựng “Vành đai biên giới xanh”.

Tin tức

• Đồn Biên phòng Bản Máy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang phối hợp với UBND xã Bản Máy tổ chức Lễ phát động trồng cây “Vành đai biên giới xanh” năm 2026 tại khu vực Mốc 218.

Đại biểu tham dự Hội nghị.

Tin tức

• Thuế cơ sở 1 tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị tập huấn phổ biến, cập nhật chính sách thuế mới, hỗ trợ quyết toán thuế năm 2025, giải đáp vướng mắc chính sách về thuế, hóa đơn cho doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh với gần 3.000 đại biểu tham dự.

Nhiều chương trình hội thảo trực tuyến được tổ chức để nâng cao chất lượng công tác giảng dạy. Ảnh: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang

“Nút thắt” lớn của giáo dục vùng cao

Những năm gần đây, giáo dục khu vực trung du và miền núi phía bắc đạt nhiều chuyển biến tích cực. Song, tình trạng thiếu giáo viên vẫn là một “nút thắt” lớn chưa được tháo gỡ triệt để, đặt ra nhiều thách thức cho việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt ở các xã vùng sâu, vùng xa.