Khơi dậy sức trẻ vùng cao trước thách thức khí hậu

Theo khảo sát mới nhất của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc - UNICEF Việt Nam năm 2025, hơn 78% trẻ em ở Việt Nam tham gia trả lời khảo sát đã cho biết, trong ba năm qua, cộng đồng của các em đã chịu ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan.

Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF
Thanh niên không chỉ là nạn nhân mà còn là tác nhân của thay đổi. Ảnh: UNICEF

Khu vực trung du và miền núi phía bắc chịu tác động rõ rệt nhất từ biến đổi khí hậu như: sạt lở, lũ quét, hạn hán… Song, phần lớn trẻ em ở nơi đây vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ kiến thức về nguyên nhân, hậu quả và cách thích ứng biến đổi khí hậu.

Theo UNICEF, trẻ em là đối tượng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ biến đổi khí hậu và sẽ là lực lượng chính đưa ra những giải pháp, cách thức để chống chọi với sự thay đổi khôn lường của thời tiết, của môi trường trong tương lai gần. Vậy nên việc tham gia từ sớm không chỉ giúp trẻ em hiểu được bản chất, tác động của biến đổi khí hậu, mà còn trao quyền cho các em được đóng góp vào các giải pháp cho một môi trường an toàn, sạch sẽ, bền vững của chính bản thân và cộng đồng.

“Trước đây, em chỉ nghĩ nóng hơn là do thời tiết thất thường, giờ mới hiểu ra đó là biến đổi khí hậu, và nó ảnh hưởng đến cây ngô, con lợn, đến cả cuộc sống của mình”, em Lầu Thị Mỵ, học sinh trường nội trú ở Mù Cang Chải (Yên Bái) chia sẻ sau một buổi truyền thông cộng đồng do nhóm thanh niên địa phương tổ chức với sự hỗ trợ của dự án Youth4Climate (UNDP Việt Nam).

Chính những khoảng trống về thông tin và nhận thức khiến trẻ em vùng cao chưa thấy rõ vai trò của mình trong ứng phó biến đổi khí hậu. Do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các tổ chức thanh niên, như UNICEF Việt Nam, đã khởi động nhiều chương trình bồi dưỡng kỹ năng truyền thông khí hậu cho học sinh, sinh viên miền núi.

Trong Báo cáo quốc gia về khí hậu năm 2025 được công bố mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: giáo dục và truyền thông cho thanh niên là chìa khóa để đạt các mục tiêu thích ứng. Khi người trẻ hiểu, họ sẽ lan tỏa tinh thần hành động đến gia đình và cộng đồng, nhất là ở vùng sâu vùng xa, nơi thông tin chính thống còn hạn chế.

Một trong những sáng kiến tiêu biểu gần đây là Toà soạn Tiếng Xanh, dự án do UNICEF Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong & Nhi đồng và Doanh nghiệp xã hội Tòhe triển khai từ tháng 8/2025. Sáng kiến tạo không gian để chính thanh thiếu niên trở thành “phóng viên khí hậu”, kể những câu chuyện môi trường qua góc nhìn của mình.

Nhiều nhóm thanh niên miền núi cũng đã tự khởi xướng các hoạt động cộng đồng có ý nghĩa. Tại Thái Nguyên, nhóm Green Youth đã biến sân trường thành “vườn ươm xanh” với hàng trăm chậu cây dược liệu tái sinh từ rác thải hữu cơ. Hay ở Lào Cai, câu lạc bộ Thanh niên thích ứng khí hậu phối hợp chính quyền xã phổ biến kiến thức về tiết kiệm nước và cảnh báo sạt lở cho học sinh tiểu học vùng cao.

Đây là những minh chứng cho thấy, khi nhận thức được nâng cao, niềm tin và trách nhiệm được khơi dậy, những bản làng ở các vùng chịu tác động của biến đổi khí hậu đều có thể trở thành điểm khởi nguồn cho hành động xanh của Việt Nam trong tương lai.

Theo bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, việc trao cho thanh thiếu niên công cụ, kỹ năng để tự kể câu chuyện của mình “là cách để tiếng nói của các em được lắng nghe và truyền tải đến những người ra quyết định”.

Có thể bạn quan tâm

Thanh niên luôn là lực lượng nòng cốt tham gia thúc đẩy dịch vụ hành chính công đến với người dân.

Gỡ “nút thắt” hành chính ở vùng cao

Ở nhiều xã vùng cao thuộc khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ, chuyện hoàn tất một bộ hồ sơ hành chính đồng nghĩa với thực hiện một hành trình dài đối với người dân. Cùng với tiến trình cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia trong vài năm trở lại đây, tình hình đã dần thay đổi.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga và các đại biểu tham quan các khu trưng bày giới thiệu nét đẹp văn hoá, sản phẩm, món ăn đặc sắc của địa phương.

Tin tức

• Lễ hội Xuống Đồng của người Cao Lan xã Yên Lãng (Phú Thọ) vừa được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lực sĩ Quàng Thị Tâm giành Huy chương Đồng tại SEA Games 33.

Dấu ấn của sự hợp lực

Năm 2025 là dấu mốc quan trọng của tỉnh Lào Cai với việc hợp nhất hai địa phương, mở ra không gian phát triển mới. Vượt qua những khó khăn ban đầu về khoảng cách địa lý và cơ sở vật chất, thể thao Lào Cai đã ghi dấu ấn đậm nét với hàng loạt thành tích ấn tượng trên đấu trường trong nước và quốc tế, để hướng tới năm 2026 bứt phá.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh trồng cây tại lễ phát động.

Tin tức

• Hưởng ứng phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Đông Kinh (Lạng Sơn) tổ chức Lễ phát động trồng cây đầu xuân Bính Ngọ 2026.

Nghệ nhân Phương Thanh Hiền (ngồi giữa) - Nhóm trưởng Văn Ca Chúc Thánh trong một vấn hầu tại Quang Minh điện (Sóc Sơn, Hà Nội).

Bảo tồn tinh thần cốt lõi của di sản

Ở không ít nơi, nhất là khu vực đồng bằng và miền núi Bắc Bộ, các buổi hầu đồng đầu xuân diễn ra trong không khí trang nghiêm. Tiếng phách, tiếng đàn nguyệt cất lên nhịp nhàng. Lời văn vang lên tha thiết, không phô trương mà trầm lắng. Người dự lễ tập trung, dõi theo từng động tác uyển chuyển, từng ánh mắt của thanh đồng.

Thanh đồng Phạm Thị Bằng Ly thực hiện các động tác múa theo hướng dẫn của đồng thầy.

Những người giữ lửa

Một buổi sáng đầu xuân tại Quang Minh điện (xã Sóc Sơn,TP Hà Nội), trong làn khói hương bảng lảng, nghệ nhân Khúc Tâm Anh - Chủ tịch Chi hội Di sản Văn hóa Hồng Châu (Hội Di sản Văn hóa Việt Nam), cũng là một đồng thầy đã gần năm mươi năm thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu, đang cùng các đệ tử chuẩn bị cho một vấn hầu năm mới.

Đồng bào dân tộc ở Sơn La trồng cây phủ xanh đất trống, đồi trọc.

Nâng cao độ che phủ rừng, tạo sinh kế bền vững

Dưới chân những dãy núi trập trùng và bầu trời Tây Bắc, tỉnh Sơn La đang viết tiếp một câu chuyện về rừng - xanh hơn, bền vững hơn và gắn chặt với cuộc sống của người dân. Tại đây, từng hecta đất trống, đồi trọc dần được phủ xanh, không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái mà còn mở ra những sinh kế mới cho cộng đồng.

Hoạt động Tết trồng cây được tổ chức tại thành phố Cần Thơ ngày 23/2.

Cánh én gọi mùa xanh

Kể từ cuối năm 2025, đầu năm 2026, các bản kế hoạch tổ chức Tết trồng cây do chính quyền cơ sở, từ cấp xã, phường đến cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành.

Cao tốc Nội Bài - Lào Cai hiện nay.

58.000 tỷ đồng

Mới đây, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La, phản hồi đề xuất của địa phương về việc đầu tư dự án đường giao thông liên vùng Sơn La - Lào Cai.

Bà con Suôi Thầu tưng bừng đón xuân.

Sức sống mới trên thảo nguyên Suôi Thầu

Từ trung tâm xã Pà Vầy Sủ, tỉnh Tuyên Quang đi về hướng Tây Nam khoảng 5 km, thảo nguyên Suôi Thầu nằm ở độ cao hơn 1.200 m so mặt nước biển. Cảnh sắc độc đáo giữa vùng núi Đông Bắc của Tổ quốc đang mở ra nhiều cơ hội du lịch, đầu tư hấp dẫn đang mang lại nhịp sống mới cho cả vùng thảo nguyên.

Hàng A Của đã hình thành mạng lưới du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc H’Mông.

Khởi nghiệp từ bản sắc ở Pa Khen

Tận dụng lợi thế cảnh quan nổi tiếng của Mộc Châu và kho tàng văn hóa đặc sắc của dân tộc H’Mông, Hàng A Của - một thanh niên trẻ ở Tổ dân phố Pa Khen (phường Thảo Nguyên, tỉnh Lạng Sơn) đã xây dựng thành công mô hình du lịch cộng đồng.

Các đại biểu thực hiện nghi lễ ra mắt Cổng thông tin điện tử denhung.vn.

Tin tức

• Khu di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức Lễ ra mắt Cổng thông tin điện tử denhung.vn và công bố các tour du xuân về cội nguồn.

Du khách trong nước, quốc tế tham quan, trải nghiệm tại đồi chè ở Thái Nguyên.

Khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch

Từ một tỉnh công nghiệp, Thái Nguyên đang chuyển mình hướng tới biến du lịch thành ngành kinh tế quan trọng. Với tài nguyên phong phú từ di sản lịch sử, văn hóa đa dạng đến cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, địa phương này đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch cả nước.

Sản phẩm nông sản của Lạng Sơn được giới thiệu tại hội chợ Xuân 2026. Ảnh: Nam Anh

Đánh thức tiềm năng Halal cho nông sản Lạng Sơn

Có nhiều mặt hàng nông sản đặc trưng, Lạng Sơn đang đứng trước cơ hội lớn để tham gia thị trường Halal toàn cầu. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành giá trị, địa phương cần vượt qua nhiều rào cản về tiêu chuẩn, quy trình và chứng nhận…

Các đội thi giã bánh dày trong ngày hội. Ảnh: TTXVN

Niềm tự hào của đồng bào H’Mông

Lễ hội Gầu Tào của dân tộc H’Mông xã Pà Cò (Phú Thọ) năm 2026 là năm đầu tiên được tổ chức với quy mô cấp xã sau sáp nhập đơn vị hành chính, đồng thời cũng là năm thứ 10 lễ hội được duy trì tổ chức thường niên.

Bà con Sán Chỉ ở Bằng Thành trong trang phục dân tộc dịp Lễ hội Khai Xuân đầu năm mới. Ảnh: Thu Hường

Tết của người Sán Chỉ

Những ngày cuối tháng Chạp, chợ Bộc Bố ở xã vùng cao Bằng Thành (tỉnh Thái Nguyên) đủ đầy các mặt hàng phục vụ Tết, bà con từ các thôn bản đổ về mua sắm như trẩy hội.

Người dân tương tác với robot AI trợ giúp thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thục Phán.

Hướng tới sự hài lòng của người dân

Với vị thế địa bàn trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa, phường Thục Phán đóng góp quan trọng vào tăng trưởng của tỉnh Cao Bằng thông qua thu hút đầu tư và phát triển mạnh hoạt động thương mại-dịch vụ. Uỷ ban nhân dân phường nỗ lực cải cách hành chính (CCHC), góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Vườn gấc trĩu quả ở Tri Phú (Tuyên Quang).

Mùa gấc chín ở Tuyên Quang

Những ngày tháng Chạp, giáp Tết Bính Ngọ, nhiều khu vườn ở xã Kim Bình, Tri Phú (Tuyên Quang) bừng sáng một mầu cam đỏ rực rỡ.

Giáo viên Trường Marie Curie (Hà Nội) đến hỗ trợ dạy tiếng Anh tại Trường phổ thông Dân tộc bán trú tiểu học Sủng Máng.

Gieo mầm hội nhập từ những lớp học vùng cao

Với nhiều em nhỏ người H’Mông, Lô Lô, Giáy… ở tỉnh Tuyên Quang, tiếng Anh từng là một khái niệm rất xa lạ. Thế nhưng vài năm trở lại đây, môn học này đang dần trở thành niềm hứng thú, mở ra những cánh cửa mới cho học sinh vùng cao biên giới.

Bà con thôn Lao Pờ rộn ràng đón xuân.

Mùa xuân về trên bản Lao Pờ

Tích cực tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xây dựng đời sống văn hóa thôn bản... sự đóng góp của những người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã góp phần mang lại nhiều sắc màu mới cho xã Xín Mần, tỉnh Tuyên Quang.

“Sa Pa - Mỗi ngày một sắc xuân” - Chuỗi hoạt động trải nghiệm đặc biệt tại Sa Pa vào dịp Tết Nguyên đán 2026.

Tin tức

• Dịp Tết Nguyên đán, không gian văn hóa “Sa Pa - Tinh hoa hội tụ” tại khu vực trung tâm của Khu du lịch Quốc gia Sa Pa sẽ diễn ra chuỗi tour trải nghiệm Tết đặc sắc mang tên “Sa Pa - Mỗi ngày một sắc xuân” do Hợp tác xã Văn hóa Kết nối cộng đồng tổ chức.

Đội sinh viên tình nguyện Vĩnh Phúc - Đại học Kinh tế quốc dân xây dựng công trình “Đường cờ Thanh niên”.

Tin tức

• Đội sinh viên tình nguyện Vĩnh Phúc thuộc Đại học Kinh tế quốc dân tổ chức Chương trình tình nguyện “Xuân gắn kết - Tết yêu thương 2026” tại xã Yên Lãng với sự tham gia của 100 đội viên, đoàn viên, thanh niên xã.

Cán bộ phường Chiềng Cơi hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng số trên điện thoại. Ảnh: BSL

Lan tỏa xã hội học tập số ở vùng cao

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số của Chính phủ, tỉnh miền núi Sơn La đã và đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Nghệ nhân Dương Văn Thục và cháu gái hát then cùng đàn tính 12 dây.

Từ truyền thuyết về cây đàn tính 12 dây

Ở các tỉnh vùng núi phía bắc, rất nhiều nghệ nhân đã và đang chung tay gìn giữ nghệ thuật hát then, chế tác đàn tính. Từ tình yêu với nghệ thuật dân tộc mình, Nghệ nhân Dương Văn Thục (xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên) còn dành tâm sức cải tiến cây đàn tính, mang đến những trải nghiệm thú vị cho đông đảo người nghe.