Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu mùa, cầu an – trung tâm của lễ hội Khô Già Già.
Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu mùa, cầu an – trung tâm của lễ hội Khô Già Già.

Khô Già Già – Di sản văn hóa ở vùng cao Bát Xát

Lễ hội Khô Già Già là hoạt động văn hóa tâm linh quan trọng nhất trong năm của đồng bào Hà Nhì đen tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai (trước sáp nhập là xã Y Tý, huyện Bát Xát). Đây là dịp để cộng đồng thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh và tổ tiên; cầu mong mùa màng tốt tươi, bản làng yên ấm.

Gắn kết cộng đồng trong không gian văn hóa vùng cao

Lễ hội Khô Già Già thường được tổ chức vào tháng 6 âm lịch, tùy thuộc vào lịch thời vụ và điều kiện sản xuất nông nghiệp của từng bản. Trước lễ chính, người dân dọn dẹp bến nước, nơi gắn với sinh hoạt và tín ngưỡng, dựng lại căn nhà sinh hoạt bằng cỏ gianh làm nơi tổ chức các nghi lễ cộng đồng.

ndo_br_01-lam-sach-do-tho-cung.jpg
Người dân Hà Nhì vệ sinh vật dụng làm cỗ tại bến nước, công việc
 khởi đầu cho ngày hội Khô Già Già.

Lễ hội kéo dài trong ba ngày, với nhiều nghi thức được thực hiện theo truyền thống. Các lễ vật như bánh dày, xôi, thịt, rượu… được chuẩn bị chu đáo. Trong đó, bánh dày là lễ vật không thể thiếu, mang ý nghĩa cầu mong cuộc sống no đủ, viên mãn. Quá trình làm bánh cũng là hoạt động tập thể, thu hút sự tham gia của nhiều hộ gia đình, thể hiện tính cộng đồng và tinh thần gìn giữ phong tục.

ndo_br_02-banh-day-san-pham-duoc-chon-trong-mam-le-cung-than.jpg
Bánh dày, lễ vật truyền thống mang ý nghĩa cầu chúc đủ đầy, no ấm.

Trong lễ cúng, thầy cúng đại diện cho cả bản dâng lễ và thực hiện các nghi thức giao tiếp với thần linh. Lễ vật được bày trên các mâm lễ tại khoảng sân rộng, dưới sự chứng kiến trang nghiêm của người dân trong bản. Tất cả thể hiện sự thành kính và niềm tin rằng những điều thiêng liêng sẽ mang lại bình an, mùa màng tươi tốt, sức khỏe cho con người.

ndo_br_03-mang-le-ra-noi-tho-than-linh.jpg
Lễ vật được đưa đến rừng thiêng, không gian thiêng liêng trong đời sống tín ngưỡng của người Hà Nhì.
ndo_br_05-hanh-le-o-nha-chung-cua-ban.jpg
Nghi lễ được tổ chức trang nghiêm tại nhà chung, trung tâm tổ chức lễ hội và sinh hoạt cộng đồng.
ndo_br_06-nguoi-con-trai-uong-nuoc-than-linh-ban-cho.jpg
Một cậu bé được mẹ cho uống nước thiêng, tượng trưng cho sự truyền trao phúc lành qua các thế hệ.

Sau phần lễ, các hộ gia đình cùng quây quần trong căn nhà sinh hoạt chung để tổ chức bữa cơm cộng đồng. Đây là dịp gắn kết các thế hệ trong bản, thể hiện tinh thần chia sẻ, đoàn kết và niềm vui chung sau khi hoàn tất các nghi lễ truyền thống.

ndo_br_07-hao-huc-ngay-hoi.jpg
Niềm vui của các em nhỏ trong không khí lễ hội đoàn kết của bản làng.

Gìn giữ bản sắc qua sinh hoạt văn hóa cộng đồng

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian đặc trưng như kéo co, đẩy gậy, đu quay… Các hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần bảo tồn, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Lễ hội cũng là dịp để từng thành viên trong cộng đồng phát huy vai trò, trách nhiệm của mình, từ chuẩn bị lễ vật, tham gia nghi lễ, đến tổ chức trò chơi và sinh hoạt tập thể. Chính sự tham gia rộng rãi này đã tạo nên tính bền vững cho lễ hội, giúp Khô Già Già trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Hà Nhì ở vùng cao.

ndo_br_8-canh-ruong-mau-mo-o-y-ty-8313.jpg
Cánh đồng màu mỡ ở Bát Xát, thành quả của lao động và niềm tin tâm linh cộng đồng.

Phát huy giá trị trong dòng chảy hiện đại

Năm 2014, Lễ hội Khô Già Già được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Hà Nhì đen, đồng thời khẳng định vị trí của lễ hội trong bản đồ di sản văn hóa dân tộc.

Ngày nay, lễ hội không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống, mà còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, thu hút du khách đến tìm hiểu, trải nghiệm và khám phá đời sống văn hóa vùng cao. Việc gắn kết lễ hội với hoạt động du lịch đã góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo nguồn lực để bảo tồn các giá trị truyền thống trong điều kiện mới.

Giữ gìn và phát huy Lễ hội Khô Già Già không chỉ là bảo tồn một nghi lễ cổ truyền, mà còn thể hiện định hướng phát triển văn hóa bền vững, nơi di sản trở thành nguồn lực, cộng đồng là chủ thể. Ở vùng cao Bát Xát, Lễ hội Khô Già Già tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ, góp phần định hình bản sắc trong đời sống văn hóa của đồng bào Hà Nhì giữa dòng chảy hội nhập hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Công viên đá Núi Chúa kỳ thú dưới nắng chiều.

[Ảnh] Công viên đá Núi Chúa: "Bảo tàng địa mạo" triệu năm bên bờ biển Khánh Hòa

Nằm tĩnh lặng trong ranh giới Vườn Quốc gia Núi Chúa, Công viên đá Núi Chúa là một trong những điểm đến hoang sơ và kỳ vĩ bậc nhất Ninh Thuận (cũ). Trải qua hàng triệu năm kiến tạo địa chất, hàng vạn khối đá đã bị phong hóa, bào mòn thành những hình thù độc đáo, xếp chồng lên nhau vươn dài ra sát mép sóng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị năm 2026 đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3).

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3)

Chiều 17/9, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Đoàn Kiểm tra, giám sát số 218 của Bộ Chính trị, chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị năm 2026 đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (đợt 3).

Bức tranh thiếu nữ đánh đàn, được làm bằng những cây lúa.

[Ảnh] Những cánh đồng "bội thu sớm" ở Trung Quốc

Những bãi đỗ xe gần như chật kín, dòng người đông đúc đổ về trải nghiệm văn hóa và cảnh sắc thôn quê, hài lòng với những bức ảnh check-in trên cánh đồng đa sắc màu rực rỡ, tuy chưa vào thời điểm thu hoạch nhưng đã cho thấy sự tốt tươi, được mùa. Đây là một trong nhiều lát cắt về công cuộc chấn hưng nông thôn ở Trung Quốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Nhà vua Vương quốc Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana đến đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

[Ảnh] Nhà vua và Hoàng hậu Vương quốc Thái Lan vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và đặt vòng hoa tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ

Tiếp tục chương trình thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, sáng 16/9, Nhà vua Vương quốc Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana đến đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên đường Bắc Sơn (Hà Nội).

Loài ngao bản địa vùng Mỹ Hòa (Ninh Thuận cũ) từ chỗ bị đe dọa đang phục hồi và phát triển rất tốt nhờ mô hình "Bảo tồn ngao bản địa dưới tán rừng ngập mặn".

[Ảnh] Trồng đước, nuôi ngao: Lời giải cho cả bài toán bảo tồn và sinh kế ven biển Núi Chúa

Tại Vườn Quốc gia Núi Chúa (tỉnh Khánh Hòa), một "mô hình sinh thái kép" đầy sáng tạo đang từng ngày làm hồi sinh những bãi bồi ven biển: kết hợp trồng rừng ngập mặn và nuôi ngao bản địa. Sau 4 năm triển khai, mô hình đã cho thấy hiệu quả khi không chỉ góp phần phục hồi hệ sinh thái mà còn tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú trao đổi và truyền đạt Chuyên đề: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, “là đạo đức, là văn minh”, đảm đương sứ mệnh lãnh đạo, cầm quyền trong kỷ nguyên phát triển mới.

[Ảnh] Thường trực Ban Bí thư truyền đạt Chuyên đề về xây dựng Đảng cho các Ủy viên Trung ương Đảng

Sáng 15/9, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Tiến sĩ Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã trao đổi và truyền đạt với học viên tham gia Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (Lớp thứ hai).

Trong 3 ngày hội báo, gian trưng bày Việt Nam rực rỡ sắc đỏ của cờ Đảng và cờ Tổ quốc luôn tấp nập khách tham quan. (Ảnh: KHẢI HOÀN-TRUNG HƯNG)

[Ảnh] Ký ức và khát vọng Việt Nam lan tỏa tại Hội báo Nhân đạo 2026

Trong ba ngày từ 11 đến 13/9, gian trưng bày do Báo Nhân Dân tổ chức tại Hội báo Nhân đạo (l’Humanité) lần thứ 91, tái hiện sinh động hành trình đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và giới thiệu đất nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đã trở thành một điểm sáng thu hút đông đảo bạn bè quốc tế và kiều bào.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát số 221 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư phát biểu kết luận hội nghị. (Ảnh: DUY LINH)

[Ảnh] Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kiểm tra, giám sát Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương

Chiều 14/9, tại Hà Nội, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát số 221 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Quân ủy Trung ương.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao đổi và truyền đạt Chuyên đề. (Ảnh: TTXVN)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước truyền đạt Chuyên đề về Lãnh đạo chiến lược trong kỷ nguyên mới cho các Ủy viên Trung ương Đảng

Sáng 14/9, Giáo sư, Tiến sĩ Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trao đổi và truyền đạt Chuyên đề: “Lãnh đạo chiến lược trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn trăm năm-Tư duy đột phá-Kiến tạo phát triển-Quản trị thực thi” cho các học viên đang tham gia Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức...