Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu mùa, cầu an – trung tâm của lễ hội Khô Già Già.
Thầy cúng thực hiện nghi lễ cầu mùa, cầu an – trung tâm của lễ hội Khô Già Già.

Khô Già Già – Di sản văn hóa ở vùng cao Bát Xát

Lễ hội Khô Già Già là hoạt động văn hóa tâm linh quan trọng nhất trong năm của đồng bào Hà Nhì đen tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai (trước sáp nhập là xã Y Tý, huyện Bát Xát). Đây là dịp để cộng đồng thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh và tổ tiên; cầu mong mùa màng tốt tươi, bản làng yên ấm.

Gắn kết cộng đồng trong không gian văn hóa vùng cao

Lễ hội Khô Già Già thường được tổ chức vào tháng 6 âm lịch, tùy thuộc vào lịch thời vụ và điều kiện sản xuất nông nghiệp của từng bản. Trước lễ chính, người dân dọn dẹp bến nước, nơi gắn với sinh hoạt và tín ngưỡng, dựng lại căn nhà sinh hoạt bằng cỏ gianh làm nơi tổ chức các nghi lễ cộng đồng.

ndo_br_01-lam-sach-do-tho-cung.jpg
Người dân Hà Nhì vệ sinh vật dụng làm cỗ tại bến nước, công việc
 khởi đầu cho ngày hội Khô Già Già.

Lễ hội kéo dài trong ba ngày, với nhiều nghi thức được thực hiện theo truyền thống. Các lễ vật như bánh dày, xôi, thịt, rượu… được chuẩn bị chu đáo. Trong đó, bánh dày là lễ vật không thể thiếu, mang ý nghĩa cầu mong cuộc sống no đủ, viên mãn. Quá trình làm bánh cũng là hoạt động tập thể, thu hút sự tham gia của nhiều hộ gia đình, thể hiện tính cộng đồng và tinh thần gìn giữ phong tục.

ndo_br_02-banh-day-san-pham-duoc-chon-trong-mam-le-cung-than.jpg
Bánh dày, lễ vật truyền thống mang ý nghĩa cầu chúc đủ đầy, no ấm.

Trong lễ cúng, thầy cúng đại diện cho cả bản dâng lễ và thực hiện các nghi thức giao tiếp với thần linh. Lễ vật được bày trên các mâm lễ tại khoảng sân rộng, dưới sự chứng kiến trang nghiêm của người dân trong bản. Tất cả thể hiện sự thành kính và niềm tin rằng những điều thiêng liêng sẽ mang lại bình an, mùa màng tươi tốt, sức khỏe cho con người.

ndo_br_03-mang-le-ra-noi-tho-than-linh.jpg
Lễ vật được đưa đến rừng thiêng, không gian thiêng liêng trong đời sống tín ngưỡng của người Hà Nhì.
ndo_br_05-hanh-le-o-nha-chung-cua-ban.jpg
Nghi lễ được tổ chức trang nghiêm tại nhà chung, trung tâm tổ chức lễ hội và sinh hoạt cộng đồng.
ndo_br_06-nguoi-con-trai-uong-nuoc-than-linh-ban-cho.jpg
Một cậu bé được mẹ cho uống nước thiêng, tượng trưng cho sự truyền trao phúc lành qua các thế hệ.

Sau phần lễ, các hộ gia đình cùng quây quần trong căn nhà sinh hoạt chung để tổ chức bữa cơm cộng đồng. Đây là dịp gắn kết các thế hệ trong bản, thể hiện tinh thần chia sẻ, đoàn kết và niềm vui chung sau khi hoàn tất các nghi lễ truyền thống.

ndo_br_07-hao-huc-ngay-hoi.jpg
Niềm vui của các em nhỏ trong không khí lễ hội đoàn kết của bản làng.

Gìn giữ bản sắc qua sinh hoạt văn hóa cộng đồng

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều trò chơi dân gian đặc trưng như kéo co, đẩy gậy, đu quay… Các hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần bảo tồn, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Lễ hội cũng là dịp để từng thành viên trong cộng đồng phát huy vai trò, trách nhiệm của mình, từ chuẩn bị lễ vật, tham gia nghi lễ, đến tổ chức trò chơi và sinh hoạt tập thể. Chính sự tham gia rộng rãi này đã tạo nên tính bền vững cho lễ hội, giúp Khô Già Già trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Hà Nhì ở vùng cao.

ndo_br_8-canh-ruong-mau-mo-o-y-ty-8313.jpg
Cánh đồng màu mỡ ở Bát Xát, thành quả của lao động và niềm tin tâm linh cộng đồng.

Phát huy giá trị trong dòng chảy hiện đại

Năm 2014, Lễ hội Khô Già Già được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận đối với những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Hà Nhì đen, đồng thời khẳng định vị trí của lễ hội trong bản đồ di sản văn hóa dân tộc.

Ngày nay, lễ hội không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống, mà còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, thu hút du khách đến tìm hiểu, trải nghiệm và khám phá đời sống văn hóa vùng cao. Việc gắn kết lễ hội với hoạt động du lịch đã góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo nguồn lực để bảo tồn các giá trị truyền thống trong điều kiện mới.

Giữ gìn và phát huy Lễ hội Khô Già Già không chỉ là bảo tồn một nghi lễ cổ truyền, mà còn thể hiện định hướng phát triển văn hóa bền vững, nơi di sản trở thành nguồn lực, cộng đồng là chủ thể. Ở vùng cao Bát Xát, Lễ hội Khô Già Già tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ, góp phần định hình bản sắc trong đời sống văn hóa của đồng bào Hà Nhì giữa dòng chảy hội nhập hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu tại lễ kỷ niệm.

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động và tuyên dương Chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc

Sáng 28/4, tại Cung Văn hóa Lao động hữu nghị Việt-Xô (thành phố Hà Nội), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày quốc tế lao động (1/5/1886-1/5/2026) và tuyên dương Chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu trong công tác đối thoại và thương lượng tập thể.

Đoàn đại biểu lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu đến đặt vòng hoa và vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

[Ảnh] Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), sáng 28/4, Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội đến đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

[Ảnh] Rực rỡ cờ hoa ở Đồng Nai chào mừng các ngày lễ lớn

[Ảnh] Rực rỡ cờ hoa ở Đồng Nai chào mừng các ngày lễ lớn

Chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) và tỉnh Đồng Nai từ ngày 30/4/2026 sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết của Quốc hội, những ngày này, trên nhiều đường phố, công sở, trường học, doanh nghiệp, khu dân cư ở Đồng Nai rực rỡ cờ Tổ quốc, cờ Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dâng hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Biên (Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82).

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Tây Ninh

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), sáng 27/4, tại Tây Ninh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn công tác của Trung ương đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Biên (Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, Đảng nhà nước thực hiện nghi thức tưởng niệm các Vua Hùng tại Đền Thượng. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

Đúng 7 giờ sáng 26/4/2026 (tức mùng 10/3 Âm lịch) - Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Đặc biệt Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước khởi hành lên núi Nghĩa Lĩnh để dâng hương tưởng niệm các vua Hùng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: DUY LINH)

[Ảnh] Bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Sau 12 ngày làm việc tích cực, khẩn trương, nghiêm túc, với tinh thần đổi mới, khoa học và trách nhiệm cao, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và tiến hành bế mạc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự Phiên bế mạc.

Nút giao giữa đường cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu với đường T1 kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

[Ảnh] Hạ tầng tạo bệ phóng để Đồng Nai vươn mình

Đồng Nai là một trong ít địa phương ở nước ta sở hữu đầy đủ 5 phương thức vận tải. Những năm gần đây, với sự quan tâm của Trung ương, địa bàn Đồng Nai được đầu tư nhiều công trình hạ tầng giao thông chiến lược. Điều này, góp phần tạo bệ phóng để Đồng Nai vươn mình phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung với các nghệ sĩ tham dự Chương trình hữu nghị đặc biệt. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì Chương trình hữu nghị đặc biệt chào mừng chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân

Sáng 24/4, tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly chủ trì Chương trình hữu nghị đặc biệt chào mừng chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung.