Khí tượng thủy văn Việt Nam tăng độ tin cậy, vì sự an toàn cộng đồng

Hơn 80 năm qua, ngành khí tượng thủy văn Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.

Hệ thống pháp luật về khí tượng thủy văn đến nay về cơ bản đã hoàn thiện như: Luật Khí tượng thủy văn 2015, nghị định hướng dẫn; nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn; các thông tư; quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn ngành. Và từ những trạm đo mưa, đo gió thủ công ban đầu, đến nay ngành khí tượng thủy văn đã xây dựng mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia rộng khắp trên đất liền, hải đảo và vùng biển của Việt Nam với các công nghệ tiên tiến, hiện đại.

Hiện đã có đến 2.807 trạm khí tượng thủy văn, tỷ lệ tự động hóa quan trắc khí tượng đạt 65%, đo mưa đạt 100%, giông sét đạt 100%, thủy văn đạt 69% và hải văn đạt 74%, mạng lưới radar thời tiết hiện đại được phân bố về cơ bản bao phủ toàn quốc, đưa ngành khí tượng thủy văn tiệm cận dần với các nước trong khu vực và thế giới.

Hiện đã có đến 2.807 trạm khí tượng thủy văn, tỷ lệ tự động hóa quan trắc khí tượng đạt 65%, đo mưa đạt 100%, giông sét đạt 100%, thủy văn đạt 69% và hải văn đạt 74%, mạng lưới radar thời tiết hiện đại được phân bố về cơ bản bao phủ toàn quốc, đưa ngành khí tượng thủy văn tiệm cận dần với các nước trong khu vực và thế giới.

Ngoài ra, công tác cảnh báo, dự báo thiên tai ngày càng chính xác, kịp thời góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân, giảm nhẹ thiệt hại do các tai biến thiên nhiên gây ra như bão, lũ, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn... Độ tin cậy của bản tin dự báo cảnh báo khí tượng thủy văn ngày càng được nâng cao, dự báo một số loại hình thiên tai có độ tin cậy tới 70-90%, thuộc nhóm các nước dẫn đầu Đông Nam Á và dần tiếp cận trình độ các nước tiên tiến ở châu Á.

Tổ chức Khí tượng Thế giới đã chọn cơ quan khí tượng thủy văn Việt Nam là Trung tâm dự báo hỗ trợ về các loại hình thời tiết nguy hiểm và Trung tâm hỗ trợ cảnh báo lũ quét cho khu vực ASEAN, qua đó đã khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của ngành khí tượng thủy văn trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đối khí hậu.

z7075625527687-5de84d6079e7c39a4b02f3fd00c7cc91.jpg
Trạm Khí tượng Yên Sơn tại thôn Đồng Mưa, xã Yên Sơn, Tuyên Quang là vùng căn cứ nơi Nha Khí tượng Việt Nam đóng quân tại Chiến khu Việt Bắc những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Có thể nói, ngành khí tượng thủy văn, không chỉ phục vụ phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, thông tin khí tượng thủy văn còn đồng hành cùng sự phát triển kinh tế-xã hội, có vai trò ảnh hưởng đến 11/17 mục tiêu phát triển bền vững. Thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn đã trở thành nền tảng không thể thiếu cho việc hoạch định, thực hiện các chiến lược, quy hoạch, xây dựng kết cấu hạ tầng, và còn là cơ sở dữ liệu “đầu vào” của hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế, đời sống xã hội, từ nông nghiệp, giao thông... đến các công trình trọng điểm quốc gia, cũng như nhiệm vụ an ninh quốc phòng.

Thông tin khí tượng thủy văn đã đến được gần hơn, thiết thực, sinh động, thu hút sự quan tâm hơn của cộng đồng xã hội, người dân trong đời sống dân sinh hoạt hằng ngày, nhất là trong những lúc thiên tai bão, lũ. Cổng thông tin điện tử chính thức của Tổng cục Khí tượng Thủy văn trước đây, nay là Cục Khí tượng Thủy văn từ năm 2020 đến nay đã đón nhận hơn 58 triệu lượt quan tâm của người dân.

Để có được những kết quả thiết thực nêu trên, trước hết, đó là sự hy sinh thầm lặng của biết bao thế hệ cán bộ, nhân viên khí tượng, thủy văn. Họ đã bám trụ tại các trạm xa xôi, hải đảo, nơi vùng núi hiểm trở ngày đêm đối mặt với mưa, gió, bão lũ và cả những nguy cơ rủi ro trong quá trình làm nhiệm vụ để mang về những số liệu chính xác phục vụ cho công tác cảnh báo, dự báo vì sự an toàn cho cộng đồng.

Theo thống kê, trong các cuộc kháng chiến, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và trong cả thời bình, 20 cán bộ, viên chức của ngành đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Để ghi nhận những đóng góp lặng thầm của các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức ngành khí tượng thủy văn trên khắp mọi miền, Đảng và Nhà nước đã ghi nhận thành tựu của ngành qua các thời kỳ.

Ngành khí tượng thủy văn trước đây với hệ thống mạng lưới khí tượng thủy văn cùng các đơn vị viện nghiên cứu, trường đào tạo hay Cục Khí tượng Thủy văn ngày nay với hai lần được vinh dự tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Độc lập hạng nhất, Huân chương Lao động các hạng, năm lần được tặng Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ; liên tục đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc và cùng nhiều danh hiệu khen thưởng cho tập thể và cá nhân tiêu biểu. Đây là sự ghi nhận, là niềm tự hào, đồng thời là động lực để toàn ngành tiếp tục phấn đấu đi lên.

Tiếp nối truyền thống, kế thừa các kết quả kết tinh của các thế hệ cán bộ khí tượng thủy văn 80 năm qua, thời gian tới, ngành khí tượng thủy văn sẽ tiếp tục phát huy truyền thống là một tập thể đoàn kết, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới, hiện đại hóa ngành.

z7075626020754-a2498cb3a1e91e0dee6f602f25d68fb1.jpg
Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan và khó lường, ngành khí tượng thủy văn đã và đang tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ trong tác nghiệp và nghiên cứu ứng dụng khoa học như: Tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm thông qua việc hiện đại hóa hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, mở rộng các trạm đo mưa tự động, tăng tần suất cập nhật dữ liệu để cung cấp cảnh báo kịp thời, chính xác; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mô hình dự báo số, kết hợp dữ liệu vệ tinh, radar thời tiết và mô hình tính toán để nâng cao chất lượng cảnh báo mưa lớn, lũ, sạt lở đất; liên tục thực hiện các chiến lược về đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực, chiêu mộ nhân tài để có thể luôn khai thác, vận hành có hiệu quả công nghệ mới phục vụ hiệu quả cho khoa học chuyên ngành phục vụ cho xã hội; tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và lực lượng chuyên trách và chuyên ngành trong phòng thủ dân sự để triển khai các kịch bản ứng phó thiên tai sát với thực tiễn…

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa)

Thời tiết ngày 9/4: Nắng nóng bao trùm cả nước, từ Thanh Hóa đến Huế nắng nóng gay gắt trên 40 độ C

Dự báo, ngày 9/4, nắng nóng tiếp tục bao trùm cả nước, nhiều nơi nắng nóng gay gắt. Từ Thanh Hóa đến Huế ngày nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt, có nơi trên 40 độ C. Khu vực Tây Bắc Bộ, Đông Bắc Bộ và cao nguyên Trung Bộ chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, đề phòng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/4/2026: Phía Đông Bắc Bộ giảm nhiệt, nắng nóng tiếp diễn các khu vực còn lại

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/4/2026: Phía Đông Bắc Bộ giảm nhiệt, nắng nóng tiếp diễn các khu vực còn lại

Đêm nay và ngày mai 9/4, thời tiết Bắc Bộ có sự phân hóa nhẹ khi khu vực phía Đông đón sóng lạnh yếu giúp nền nhiệt giảm. Tuy nhiên, tại phía Tây Bắc Bộ, miền Trung và Nam Bộ, vùng thấp nóng cùng hiệu ứng gió phơn vẫn duy trì cường độ mạnh, gây nắng nóng gay gắt trên diện rộng.

Trồng rừng bằng cây phi lao để chống cát bay, cát chảy ở phía bắc tỉnh Quảng Trị.

Quảng Trị triển khai trồng hơn 1.100 ha rừng thay thế với kinh phí 37,6 tỷ đồng

Ngày 8/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, vừa ban quyết định về thực hiện trồng rừng thay thế từ nguồn tiền trồng rừng thay thế năm 2026 nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tổng diện tích phải thực hiện trồng rừng thay thế là 1.106ha, cao nhất từ trước đến nay. 

Ứng dụng Thời Tiết Việt Nam KTTV hiện có mặt trên cả hai nền tảng iOS và Android, hoàn toàn miễn phí.

Ra mắt ứng dụng “Thời tiết Việt Nam KTTV” phục vụ cộng đồng

Ngày 8/4, Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết đã ra mắt ứng dụng di động “Thời tiết Việt Nam KTTV” nhằm cung cấp thông tin thời tiết chính thống, cập nhật theo thời gian thực, phục vụ nhu cầu tra cứu của người dân. Ứng dụng hiện có mặt trên cả hai nền tảng iOS và Android, được cung cấp miễn phí.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 8/4/2026: Nắng nóng đạt đỉnh, miền Trung đối mặt với khô hạn và nắng rát

[Video] Dự báo thời tiết ngày 8/4/2026: Nắng nóng đạt đỉnh, miền Trung đối mặt với khô hạn và nắng rát

Ngày 8/4,  tâm điểm nắng nóng tập trung tại khu vực Bắc Trung Bộ và Tây Bắc Bộ với cường độ đặc biệt gay gắt vào thời điểm trưa và chiều. Tại khu vực Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ, nắng mạnh xuất hiện từ sớm và kéo dài liên tục, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. 

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 8/4/2026: Nắng nóng diện rộng bao phủ cả nước, Bắc Trung Bộ ghi nhận mức nhiệt cao nhất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 8/4/2026: Nắng nóng diện rộng bao phủ cả nước, Bắc Trung Bộ ghi nhận mức nhiệt cao nhất

Đêm nay và ngày mai 8/4, cả nước tiếp tục trong đợt nắng nóng diện rộng với cường độ mạnh nhất kể từ đầu năm tới nay. Dưới tác động cộng hưởng của vùng thấp nóng và hiệu ứng gió phơn, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ ghi nhận nhiều điểm nắng nóng đặc biệt gay gắt, trong khi Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái khô hạn kéo dài.

Hiện trường vụ cháy tại Na Sang (xảy ra 3/4) đã được nhân dân địa phương và lực lượng chức năng kịp thời dập tắt.

Điện Biên: Dừng các hoạt động xử lý thực bì bằng lửa kể từ 5/4 đến hết ngày 5/5/2026

Chủ động ứng phó thời tiết nắng nóng kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ cháy thiệt hại rừng, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên vừa ban hành Công điện khẩn số 2528/CĐ-UBND ngày 5/4/2026 chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã, phường và các cơ quan phải tăng cường biện pháp quản lý, bảo vệ rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng trong thời kỳ cao điểm nắng nóng.

Quang cảnh hội thảo.

Chuỗi cung ứng tín chỉ carbon, giá trị gia tăng và chiến lược đồng quản trị lưu vực đầu nguồn

Các tham luận được trình bày tại hội thảo chuyên đề “Chuỗi cung ứng tín chỉ carbon, giá trị gia tăng và chiến lược đồng quản trị lưu vực đầu nguồn” đã góp phần nâng cao hiểu biết cả về lý luận và thực tiễn đối với hệ thống carbon rừng tại Việt Nam, với trọng tâm là các hệ sinh thái rừng nhiệt đới và rừng ngập mặn.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/4/2026: Nắng nóng đầu mùa chạm ngưỡng đỉnh điểm, cảnh báo gió mạnh trên Vịnh Bắc Bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/4/2026: Nắng nóng đầu mùa chạm ngưỡng đỉnh điểm, cảnh báo gió mạnh trên Vịnh Bắc Bộ

Đêm nay và ngày mai 7/4, hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây mở rộng mạnh mẽ khiến nắng nóng bùng phát dữ dội trên cả nước, nhiều nơi chạm ngưỡng đặc biệt gay gắt. Trong khi đó trên biển, cần lưu ý tình trạng gió mạnh và biển động tại khu vực Vịnh Bắc Bộ do ảnh hưởng của áp thấp.

Độ ẩm giảm sâu, có thời điểm dưới 30%, khiến nguy cơ cháy rừng tăng cao, nhiều địa phương được cảnh báo ở cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm. (Ảnh: Chinhphu.vn)

Cảnh báo nguy cơ cháy rừng cực kỳ nguy hiểm trong tháng 4/2026

Tháng 4 bước vào giai đoạn nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ tại nhiều khu vực trên cả nước phổ biến 36°C-40°C, một số nơi ở Bắc Trung Bộ có thể vượt 41°C khi gió Lào thổi mạnh. Độ ẩm giảm sâu, có thời điểm dưới 30%, khiến nguy cơ cháy rừng tăng cao, nhiều địa phương được cảnh báo ở cấp V - mức cực kỳ nguy hiểm.

Bản đồ tâm chấn trận động đất có độ lớn 3.7 tại xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi. (Ảnh: Viện Các khoa học trái đất)

Động đất mạnh 3.7 độ tại xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi

Theo Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần, Viện Các khoa học Trái đất (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), 17 giờ 49 phút 17 giây ngày 5/4, một trận động đất có độ lớn 3.7 đã xảy ra tại xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên Lò Văn Cương yêu cầu cấp xã phải thông tin ngay đến nhân dân về chỉ đạo "cấm đốt nương trong thời gian cao điểm nắng nóng".

Điện Biên cấm đốt nương trong thời gian cao điểm nắng nóng

Tại cuộc họp triển khai các biện pháp ứng phó nắng nóng, tiềm ẩn nguy cơ cao cháy rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên được tổ chức sáng 5/4, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã yêu cầu các sở, ngành và chính quyền các xã, phường phải thông tin ngay chỉ đạo "cấm đốt nương trong thời gian cao điểm nắng nóng" đến nhân dân.