Khí tượng thủy văn Việt Nam tăng độ tin cậy, vì sự an toàn cộng đồng

Hơn 80 năm qua, ngành khí tượng thủy văn Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.
Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.

Hệ thống pháp luật về khí tượng thủy văn đến nay về cơ bản đã hoàn thiện như: Luật Khí tượng thủy văn 2015, nghị định hướng dẫn; nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn; các thông tư; quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn ngành. Và từ những trạm đo mưa, đo gió thủ công ban đầu, đến nay ngành khí tượng thủy văn đã xây dựng mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia rộng khắp trên đất liền, hải đảo và vùng biển của Việt Nam với các công nghệ tiên tiến, hiện đại.

Hiện đã có đến 2.807 trạm khí tượng thủy văn, tỷ lệ tự động hóa quan trắc khí tượng đạt 65%, đo mưa đạt 100%, giông sét đạt 100%, thủy văn đạt 69% và hải văn đạt 74%, mạng lưới radar thời tiết hiện đại được phân bố về cơ bản bao phủ toàn quốc, đưa ngành khí tượng thủy văn tiệm cận dần với các nước trong khu vực và thế giới.

Hiện đã có đến 2.807 trạm khí tượng thủy văn, tỷ lệ tự động hóa quan trắc khí tượng đạt 65%, đo mưa đạt 100%, giông sét đạt 100%, thủy văn đạt 69% và hải văn đạt 74%, mạng lưới radar thời tiết hiện đại được phân bố về cơ bản bao phủ toàn quốc, đưa ngành khí tượng thủy văn tiệm cận dần với các nước trong khu vực và thế giới.

Ngoài ra, công tác cảnh báo, dự báo thiên tai ngày càng chính xác, kịp thời góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân, giảm nhẹ thiệt hại do các tai biến thiên nhiên gây ra như bão, lũ, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn... Độ tin cậy của bản tin dự báo cảnh báo khí tượng thủy văn ngày càng được nâng cao, dự báo một số loại hình thiên tai có độ tin cậy tới 70-90%, thuộc nhóm các nước dẫn đầu Đông Nam Á và dần tiếp cận trình độ các nước tiên tiến ở châu Á.

Tổ chức Khí tượng Thế giới đã chọn cơ quan khí tượng thủy văn Việt Nam là Trung tâm dự báo hỗ trợ về các loại hình thời tiết nguy hiểm và Trung tâm hỗ trợ cảnh báo lũ quét cho khu vực ASEAN, qua đó đã khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của ngành khí tượng thủy văn trong phòng, chống thiên tai và thích ứng biến đối khí hậu.

z7075625527687-5de84d6079e7c39a4b02f3fd00c7cc91.jpg
Trạm Khí tượng Yên Sơn tại thôn Đồng Mưa, xã Yên Sơn, Tuyên Quang là vùng căn cứ nơi Nha Khí tượng Việt Nam đóng quân tại Chiến khu Việt Bắc những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Có thể nói, ngành khí tượng thủy văn, không chỉ phục vụ phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu, thông tin khí tượng thủy văn còn đồng hành cùng sự phát triển kinh tế-xã hội, có vai trò ảnh hưởng đến 11/17 mục tiêu phát triển bền vững. Thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn đã trở thành nền tảng không thể thiếu cho việc hoạch định, thực hiện các chiến lược, quy hoạch, xây dựng kết cấu hạ tầng, và còn là cơ sở dữ liệu “đầu vào” của hầu hết các ngành, lĩnh vực kinh tế, đời sống xã hội, từ nông nghiệp, giao thông... đến các công trình trọng điểm quốc gia, cũng như nhiệm vụ an ninh quốc phòng.

Thông tin khí tượng thủy văn đã đến được gần hơn, thiết thực, sinh động, thu hút sự quan tâm hơn của cộng đồng xã hội, người dân trong đời sống dân sinh hoạt hằng ngày, nhất là trong những lúc thiên tai bão, lũ. Cổng thông tin điện tử chính thức của Tổng cục Khí tượng Thủy văn trước đây, nay là Cục Khí tượng Thủy văn từ năm 2020 đến nay đã đón nhận hơn 58 triệu lượt quan tâm của người dân.

Để có được những kết quả thiết thực nêu trên, trước hết, đó là sự hy sinh thầm lặng của biết bao thế hệ cán bộ, nhân viên khí tượng, thủy văn. Họ đã bám trụ tại các trạm xa xôi, hải đảo, nơi vùng núi hiểm trở ngày đêm đối mặt với mưa, gió, bão lũ và cả những nguy cơ rủi ro trong quá trình làm nhiệm vụ để mang về những số liệu chính xác phục vụ cho công tác cảnh báo, dự báo vì sự an toàn cho cộng đồng.

Theo thống kê, trong các cuộc kháng chiến, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và trong cả thời bình, 20 cán bộ, viên chức của ngành đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ. Để ghi nhận những đóng góp lặng thầm của các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức ngành khí tượng thủy văn trên khắp mọi miền, Đảng và Nhà nước đã ghi nhận thành tựu của ngành qua các thời kỳ.

Ngành khí tượng thủy văn trước đây với hệ thống mạng lưới khí tượng thủy văn cùng các đơn vị viện nghiên cứu, trường đào tạo hay Cục Khí tượng Thủy văn ngày nay với hai lần được vinh dự tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Độc lập hạng nhất, Huân chương Lao động các hạng, năm lần được tặng Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ; liên tục đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc và cùng nhiều danh hiệu khen thưởng cho tập thể và cá nhân tiêu biểu. Đây là sự ghi nhận, là niềm tự hào, đồng thời là động lực để toàn ngành tiếp tục phấn đấu đi lên.

Tiếp nối truyền thống, kế thừa các kết quả kết tinh của các thế hệ cán bộ khí tượng thủy văn 80 năm qua, thời gian tới, ngành khí tượng thủy văn sẽ tiếp tục phát huy truyền thống là một tập thể đoàn kết, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới, hiện đại hóa ngành.

z7075626020754-a2498cb3a1e91e0dee6f602f25d68fb1.jpg
Ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo bão tại Cục Khí tượng thủy văn.

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan và khó lường, ngành khí tượng thủy văn đã và đang tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ trong tác nghiệp và nghiên cứu ứng dụng khoa học như: Tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm thông qua việc hiện đại hóa hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, mở rộng các trạm đo mưa tự động, tăng tần suất cập nhật dữ liệu để cung cấp cảnh báo kịp thời, chính xác; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mô hình dự báo số, kết hợp dữ liệu vệ tinh, radar thời tiết và mô hình tính toán để nâng cao chất lượng cảnh báo mưa lớn, lũ, sạt lở đất; liên tục thực hiện các chiến lược về đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực, chiêu mộ nhân tài để có thể luôn khai thác, vận hành có hiệu quả công nghệ mới phục vụ hiệu quả cho khoa học chuyên ngành phục vụ cho xã hội; tăng cường phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và lực lượng chuyên trách và chuyên ngành trong phòng thủ dân sự để triển khai các kịch bản ứng phó thiên tai sát với thực tiễn…

Có thể bạn quan tâm

Cục Khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để kịp thời ứng phó thiên tai.

Nhiều hình thái thiên tai có thể xuất hiện trong 10 ngày tới

Từ ngày 1/7, một vùng áp thấp có khả năng đi vào Biển Đông và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, sau đó có thể phát triển thành bão. Đồng thời, từ ngày 4/7 đến 7/7, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

(Ảnh minh họa)

Cảnh báo mưa cường suất lớn tại Bắc Bộ

Từ ngày 30/6 đến đêm 1/7, ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 250mm (thời gian mưa tập trung vào chiều tối, đêm và sáng). Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>100mm/3 giờ).

Tỉnh Quảng Trị hiện có khoảng 250.000ha rừng có nguy cơ cháy cao, tập trung chủ yếu ở vùng cát ven biển.

Chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng

Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị liên tục xuất hiện các vụ cháy rừng, chủ yếu các rừng phòng hộ ven biển. Đáng chú ý, nhiều đám cháy sau khi được dập tắt lại bùng phát trở lại, kéo dài nhiều ngày khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/6/2026: Mưa dông gia tăng, nắng nóng giảm mạnh trên cả ba miền

Ngày hôm nay, thời tiết cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc duy trì mưa lớn diện rộng do nhiễu động khí quyển mạnh, trong khi Trung Bộ ghi nhận xu hướng giảm nắng nóng. Khu vực phía Nam và Cao nguyên Trung Bộ tiếp tục chịu tác động của gió mùa Tây Nam, khiến mưa dông xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối và tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/6/2026: Mưa dông diện rộng bao trùm Bắc Bộ, Trung Bộ hạ nhiệt sâu

Bắc Bộ tiếp tục là tâm điểm của đợt mưa lớn với nhiều nơi xuất hiện mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Trong khi đó, nắng nóng tại Trung Bộ tiếp tục suy giảm và dự kiến sẽ chấm dứt trong vài ngày tới. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì mưa rào, dông vào chiều tối và tối. 

Dự báo khu vực vùng núi Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo mưa lớn ở khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và cảnh báo lũ trên các sông khu vực Bắc Bộ

Đêm qua và sáng nay (29/6), khu vực Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Lượng mưa tính từ 19 giờ ngày 28/6 đến 8 giờ ngày 29/6 có nơi trên 100mm. Từ hôm nay đến ngày 30/6, trên các sông nhỏ, thượng nguồn các sông chính khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt lũ, biên độ lũ lên trên các sông từ 2-4m.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 29/6/2026: Mưa dông giúp giảm nhiệt tại Bắc Bộ, Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 29/6/2026: Mưa dông giúp giảm nhiệt tại Bắc Bộ, Trung Bộ

Hôm nay, thời tiết tại Bắc Bộ chịu tác động của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao nên mưa dông gia tăng, tập trung vào sáng sớm và chiều tối. Trong khi đó, Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, dù khu vực phía Bắc có xu hướng dịu hơn. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày, chiều tối xuất hiện mưa dông.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nghệ An nóng nhất cả nước hôm nay, gần 40 độ C

Hôm nay (28/6), nhiều tỉnh, thành phố tại Trung Bộ tiếp tục hứng chịu thời tiết nắng nóng gay gắt. Xã Con Cuông (tỉnh Nghệ An) ghi nhận mức nhiệt cao nhất cả nước, gần 40 độ C. Theo cơ quan khí tượng, nắng nóng diện rộng ở Trung Bộ có khả năng kết thúc từ ngày 1/7.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 29/6/2026: Bắc Bộ tăng cường mưa dông, Trung Bộ vẫn khô nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 29/6/2026: Bắc Bộ tăng cường mưa dông, Trung Bộ vẫn khô nóng

Đêm nay và ngày mai, thời tiết cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Bắc Bộ mưa dông gia tăng do rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao, trong khi Trung Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng, không khí khô hanh. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chịu tác động của gió mùa Tây Nam nên mưa dông sẽ xuất hiện nhiều hơn vào chiều tối.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. (Ảnh:nhandan.vn)

Mưa dông trên diện rộng, cảnh báo nguy cơ lũ quét và áp thấp nhiệt đới trên biển đông

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định tuần 29/6–5/7/2026, nhiều khu vực có mưa dông. Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to cục bộ kèm nguy cơ lũ quét, sạt lở; Trung Bộ còn nắng nóng đầu tuần; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa do gió mùa Tây Nam. Trên Biển Đông có khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới...