Vì vậy, việc đầu tư nâng cấp Quốc lộ 29, xây dựng tuyến cao tốc nối “rừng và biển” sẽ tạo động lực cho tỉnh Đắk Lắk (mới) phát triển tương xứng với tiềm năng là yêu cầu cấp thiết.
NHU CẦU ĐI LẠI TĂNG ĐỘT BIẾN
Theo Nghị quyết số 60, ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và Nghị quyết số 125, ngày 9/5/2025 của Chính phủ thông qua hồ sơ Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025, tỉnh Phú Yên sẽ sáp nhập vào tỉnh Đắk Lắk. Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk (mới) có diện tích tự nhiên hơn 18.000 km2, dân số hơn 3,3 triệu người. Quốc lộ 29 nối vùng biên giới phía tây đến các đô thị ven biển phía đông của tỉnh Đắk Lắk (mới) hơn 293 km và cũng là tuyến đường duy nhất nối Tây Nguyên với Nam Trung Bộ mà không vượt núi, băng đèo. Đây là một trong những lợi thế để địa phương phát huy nội lực kinh tế nông, lâm, thủy sản.
Ông Trương Trung Dũng ở thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên có người thân sinh sống ở huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk cho biết, trung bình mỗi năm ông đi lại hơn 10 lần theo Quốc lộ 29 để lên Đắk Lắk thăm người thân. Đây là quốc lộ nối tỉnh đồng bằng và miền núi, nhưng không phải băng đèo, vượt núi. Tuy nhiên, hiện Quốc lộ 29 (hai làn xe, mặt đường 5,4m và nền đường rộng 7,5m) chật hẹp và nhiều đoạn xuống cấp, hư hỏng. “Sắp tới, khi sáp nhập tỉnh, chắc chắn nhu cầu đi lại sẽ tăng cao, nhất là việc vận chuyển vật tư nông nghiệp phục vụ sản xuất, kinh doanh cũng như nông, lâm, thủy sản tăng đột biến sẽ làm tuyến quốc lộ này quá tải. Do đó, cần đầu tư nâng cấp để tạo động lực cho tỉnh mới phát triển mạnh mẽ ngay sau khi sáp nhập”, ông Dũng chia sẻ.
Anh Trần Văn Thắng, lái xe khách tuyến Đắk Lắk-Phú Yên cho biết: “Khoảng cách từ thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đến thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên chưa đầy 200 km, giờ xe khách phải chạy mất 5 giờ. Nếu Quốc lộ 29 được mở rộng thì chỉ chạy khoảng 3,5 giờ là đến, đồng thời bảo đảm chất lượng phương tiện, giảm nguy cơ tai nạn giao thông”. Bà Nguyễn Thị Thanh Thu, một trong hơn 1.000 cán bộ, công chức đang công tác tại tỉnh Phú Yên có thể sẽ phải chuyển lên thành phố Buôn Ma Thuột làm việc sau sáp nhập tỉnh. Bà Thu cho biết, trong chuyến lên Đắk Lắk họp bàn phương án sáp nhập, đoàn công tác đã phải chạy xe rất chậm do đường chật hẹp, xuống cấp. Có rất nhiều đoạn đường xấu, đi về mệt lả. Sắp tới hai tỉnh hợp nhất đi vào hoạt động, cán bộ Phú Yên lên Đắk Lắk làm việc sẽ rất khó khăn về việc đi lại.
XÂY DỰNG CAO TỐC NỐI “RỪNG VỚI BIỂN”
Ngay sau khi có chủ trương sáp nhập tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên, lãnh đạo hai tỉnh đã có nhiều cuộc họp bàn phương án sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất các cơ quan, đơn vị; tìm phương án tối ưu hỗ trợ phương tiện đi lại, nơi ăn, ở cho các cán bộ tỉnh Phú Yên lên thành phố Buôn Ma Thuột làm việc; đồng thời bàn phương án phát triển giao thông kết nối giữa hai tỉnh. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Trương Công Thái cho biết, phương án đang được hai tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên đề xuất là đầu tư nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 29 các đoạn từ Km31+300 giao Quốc lộ 1, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên đến điểm giao Quốc lộ 14 tại Km178+062, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk; với tổng chiều dài 147 km. Tuyến đường dự kiến được nâng cấp lên quy mô đường cấp 3 với vận tốc thiết kế 60-80 km/giờ, gồm 4 làn xe, nền đường rộng 20,5m, mức đầu tư hơn 10 nghìn tỷ đồng. Trước mắt phải nâng cấp, cải tạo để phục vụ việc đi lại thuận lợi trong điều kiện cán bộ, công chức lên công tác dự kiến bắt đầu từ ngày 1/9 tới đây. Hai tỉnh đã làm văn bản gửi Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính nghiên cứu, bố trí kinh phí hỗ trợ cho địa phương để nâng cấp, cải tạo tuyến quốc lộ này trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên Tạ Anh Tuấn cho rằng, khi Quốc lộ 29 được cải tạo, nâng cấp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân đi lại, giao thương hàng hóa, góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội sau sáp nhập. Tuy nhiên, về lâu dài, tỉnh Đắk Lắk (mới) cần phải có tuyến cao tốc tạo trục giao thông xương sống đông - tây hướng ra biển, phát triển theo định hướng của Trung ương. Vấn đề này đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy hai tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên thống nhất và có thể được triển khai đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) ngay trong giai đoạn 2025-2030, thay vì theo quy hoạch của Chính phủ giai đoạn sau năm 2030. “Với nhu cầu khi sáp nhập hai tỉnh cũng như định hướng phát triển hướng ra biển, việc xây dựng cao tốc cũng rất cấp thiết. Tỉnh Phú Yên và Đắk Lắk hay sau này là tỉnh mới Đắk Lắk sẽ báo cáo, trình Chính phủ, Quốc hội đẩy nhanh việc thực hiện xây dựng ngay trong giai đoạn 2025-2030”, ông Tuấn cho biết.
Tiến sĩ Nguyễn Duy Thụy, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện trưởng Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên phân tích, việc sáp nhập tỉnh Phú Yên với Đắk Lắk nhằm tạo không gian phát triển kinh tế-xã hội theo hướng liên vùng, khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng địa lý, tài nguyên và vị trí chiến lược, phát huy tổng hợp nội lực sẵn có của hai địa phương. Việc sáp nhập sẽ mở đường cho sản phẩm của địa phương có thể thông thương ra thế giới qua cảng biển hoặc cửa khẩu biên giới phía tây. Hàng hóa lưu thông thúc đẩy sản xuất phát triển, từ lợi thế so sánh chuyển thành lợi thế cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh thuận lợi, những năm đầu thực hiện sáp nhập sẽ nảy sinh một số thách thức, khó khăn cần tháo gỡ. Trước mắt là tháo gỡ hạn chế về kết cấu hạ tầng liên kết, đường giao thông; nhất là tuyến Quốc lộ 29 nối từ đông sang tây cần phải đầu tư nâng cấp để tạo động lực phát triển sau sáp nhập tỉnh.
Sáp nhập tỉnh là chủ trương đúng đắn nhằm mở rộng không gian để phát triển, đặc biệt là không gian kết nối giữa “rừng và biển”. Tuy nhiên, để khai thông mọi nguồn lực cho phát triển sau sáp nhập thì việc đầu tư hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông kết nối giữa các vùng, trung tâm trong tỉnh có ý nghĩa hết sức quan trọng. Vì vậy, việc nâng cấp Quốc lộ 29 và xây dựng cao tốc nối “rừng với biển” tạo trục xương sống cho tỉnh Đắk Lắk (mới) không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn tạo động lực chiến lược cho phát triển sau sáp nhập. Một hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ sẽ mở rộng liên kết vùng, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển và bảo đảm quốc phòng, an ninh cho tỉnh Đắk Lắk (mới).
