Tuy nhiên, một nghịch lý là thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân vẫn chưa được khai thác hiệu quả, chỉ chiếm khoảng 5-7% tổng sản lượng cá tra.
Việc khai thác thị trường trong nước không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp khi xuất khẩu gặp khó khăn, mà còn là chiến lược phát triển bền vững, tạo "bệ phóng" vững chắc cho toàn ngành cá tra.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), sản phẩm cá tra hiện còn nhiều tiềm năng, lợi thế lớn cần khai thác ở thị trường trong nước. Cá tra xuất khẩu đạt các tiêu chuẩn khắt khe của thế giới, do đó, khi bán trong nước hoàn toàn có thể bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm. So với các loại cá nhập khẩu hoặc cá biển, cá tra có giá thành cạnh tranh, phù hợp thu nhập của đại đa số người dân. Cuộc sống hiện đại bận rộn khiến nhu cầu về thực phẩm chế biến sẵn, tiện lợi ngày càng cao.
Tuy nhiên, cá tra trong nước tiêu thụ thấp do còn nhiều rào cản về thói quen tiêu dùng. Người Việt vẫn ưu tiên các loại cá truyền thống như cá lóc, cá chép, cá rô đồng… trong bữa cơm hằng ngày.
Bên cạnh đó, sản phẩm cá tra của các doanh nghiệp còn đơn điệu, bán trong nước chủ yếu là dạng phi-lê đông lạnh sơ chế, chưa đa dạng về sản phẩm giá trị gia tăng, bao bì và thương hiệu. Điều này không hấp dẫn người tiêu dùng và khó cạnh tranh với các sản phẩm khác. Các kênh phân phối vừa thiếu vừa yếu. Mặc dù đã có mặt tại siêu thị, nhưng cá tra chưa được chú trọng đầu tư kênh phân phối riêng biệt, chưa có chiến lược tiếp thị sản phẩm bài bản để tiếp cận người tiêu dùng rộng rãi.
Theo VASEP, để cá tra có thể "chinh phục" thị trường trong nước, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, đặc biệt là doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Doanh nghiệp cần tập trung nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm cá tra tiện lợi, đa dạng như: Cá tra tẩm bột chiên giòn, cá tra viên, chả cá tra, xúc xích cá tra. Các sản phẩm ăn liền, ăn nhanh như ruốc cá tra, cá tra sấy giòn. Các sản phẩm chế biến sẵn phục vụ nhà hàng, bếp ăn công nghiệp. Đồng thời, doanh nghiệp chú trọng xây dựng thương hiệu từ cách đặt tên sản phẩm, thiết kế bao bì hấp dẫn, dễ nhận biết và tạo dấu ấn riêng cho từng dòng sản phẩm.
Ngoài ra, doanh nghiệp chế biến cá tra tích cực, chủ động phối hợp ngành công thương, các hiệp hội quảng bá và truyền thông về giá trị dinh dưỡng của cá tra, quy trình nuôi trồng hiện đại; tổ chức các chương trình dùng thử sản phẩm tại các siêu thị, chợ để người tiêu dùng có cơ hội trải nghiệm; hợp tác với các đầu bếp, nhà hàng, khu thương mại, du lịch để sáng tạo các món ăn ngon từ cá tra và quảng bá trên mạng xã hội. Ngoài các siêu thị, doanh nghiệp cần mở rộng kênh phân phối đến chợ truyền thống, chuỗi cửa hàng thực phẩm và nhất là thương mại điện tử.
Các tỉnh, thành phố có sản lượng cá tra lớn (An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Vĩnh Long) cần hỗ trợ xúc tiến thương mại, tổ chức các sự kiện kết nối cung-cầu giữa doanh nghiệp sản xuất và nhà phân phối, tạo điều kiện để các sản phẩm cá tra chất lượng cao được giới thiệu tại hội chợ, triển lãm trong nước.
VASEP, ngành công thương, các địa phương trong vùng cần có các chính sách ưu đãi về vốn, thuế để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào thị trường nội địa; xem xét hỗ trợ chi phí quảng bá, truyền thông cho các sản phẩm cá tra trong nước; tăng cường truyền thông rộng rãi, chính xác về ngành cá tra, giúp xóa bỏ những định kiến sai lầm trong cộng đồng… để thúc đẩy tiêu dùng trong nước.
