Kể chuyện Trường Sa qua thơ

Tập thơ thiếu nhi “Tết Trường Sa quê em” là những câu chuyện nhỏ nhắn dễ thương về quần đảo Trường Sa qua con mắt của một em bé 6 tuổi, một cư dân Trường Sa. Tập thơ của tác giả Lữ Mai, do Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam cấp phép, Công ty TNHH Văn hóa và Truyền thông Thảo Nguyên, Carobooks phát hành độc quyền.

Thứ Hai, ngày 15/12/2025 - 13:46

Một trang thơ trong tập thơ “Tết Trường Sa quê em”. (Ảnh: NVCC)

Tập thơ được xây dựng như tập truyện thơ dành cho thiếu nhi, trong đó nhân vật trung tâm là cô bé Hạt Dưa 6 tuổi, một “công dân nhỏ” sinh ra và lớn lên giữa biển đảo Trường Sa. Qua giọng kể hồn nhiên, trong trẻo của Hạt Dưa, cuốn sách mở ra trước mắt trẻ em đất liền ngày Tết nơi đầu sóng ngọn gió, vừa thân quen vừa mới lạ, vừa giản dị vừa thiêng liêng.

Trong dòng chảy của sách thiếu nhi với chủ đề Tết, “Tết Trường Sa quê em” mở ra không gian Tết đảo xa với những cảm nhận riêng về màu sắc, nhịp điệu và vẻ đẹp của thiên nhiên, con người. Sách sử dụng ba tông màu chủ đạo là trắng, xanh, hồng, tượng trưng cho những vẻ đẹp đặc trưng của biển, trời, của sắc hoa đào mùa xuân, của màu áo người lính hải quân…

Hình thức thơ 4 chữ, 5 chữ được nhà thơ Lữ Mai lựa chọn nhất quán, tạo nên nhịp điệu linh hoạt, nhí nhảnh, trong trẻo, dễ đọc, dễ nhớ, dễ ngân nga. Mỗi bài thơ tựa nhịp sóng nhỏ, vỗ nhẹ vào tâm hồn trẻ em để rồi lan tỏa theo cách tự nhiên.

Các bài thơ trong tập sách lần lượt dẫn dắt người đọc qua những hình ảnh Tết rất đỗi thân quen nhưng mang dáng hình của biển đảo: Gói bánh chưng giữa gió biển mặn mòi; Hoa đào say sóng rung rinh nơi cầu cảng; Mâm ngũ quả khác với đất liền, có cả “trái thật, trái giả”; Cây nêu kỳ lạ vươn cao trong nắng gió Trường Sa; Đèn chờ năm mới thắp sáng từ tháng Chạp; Tàu xuân mang quà Tết từ đất liền ra đảo; Cờ Tổ quốc mùa xuân đỏ thắm trên nền trời xanh; Cỗ Tết bên thềm sóng, nơi con người, biển cả cùng sum vầy mà không thôi khắc khoải nhớ người đi xa…

Nhà thơ Lữ Mai không đứng ở vị trí người lớn để “giải thích” Trường Sa cho trẻ em, mà nhập vai cô bé Hạt Dưa 6 tuổi làm người dẫn chuyện. Hạt Dưa kể về Tết trên đảo bằng ngôn ngữ trẻ thơ: hồn nhiên, ngạc nhiên, đôi khi ngộ nghĩnh, nhiều khoảnh khắc lắng lại đầy xúc cảm. Chính điều đó khiến Trường Sa trở nên gần gũi như miền quê nhỏ rộn rã tiếng cười và nỗi nhớ.

Song song với đó là lòng biết ơn được khơi gợi rất tự nhiên dành cho những người lính nơi đầu sóng. Những bài thơ đặt người lính vào không gian Tết: trực gác bên thềm sóng, đón giao thừa xa nhà, giữ đảo trong mùa xuân, hòa mình với nhân dân. Vẻ đẹp giản dị ấy giúp trẻ nhỏ cảm nhận được giá trị của bình yên, từ đó hình thành sự trân trọng, biết ơn.

Chia sẻ về tập thơ, nhà thơ Lữ Mai bày tỏ: “Tôi viết tập sách nhỏ này với mong ước khắc họa Trường Sa đầy thân thương, có trẻ em, gia đình, mùa xuân và Tết. Khi nghĩ đến trẻ nhỏ, tôi luôn tin rằng các em cảm nhận đời sống bằng cảm xúc. Bởi lẽ đó, từ những chi tiết nhỏ ấy, niềm tin, tình yêu thương của các em sẽ tự nhiên nảy mầm. Nhân vật cô bé Hạt Dưa ra đời cũng từ mong muốn đó. Đây cũng là nhân vật được bồi đắp từ những nguyên mẫu là các em nhỏ tôi đã gặp gỡ, chuyện trò, vui chơi cùng ở Trường Sa. Các em lớn lên cùng sóng gió, hồn nhiên và trong trẻo vô cùng. Bên cạnh đó, tôi luôn trắc ẩn về những cái Tết của người lính nơi đảo xa. Họ “Canh giữ đảo để nhân dân đón Tết/ Gác biển trời cho Tổ quốc vào xuân” như nội dung đôi câu đối Tết ở nơi đầu sóng. Tôi mong bạn đọc có thể cảm nhận: Để có một cái Tết đủ đầy, đã có những người lặng thầm đứng gác giữa mùa xuân”.

Bà Minh Mẫn - Giám đốc Truyền thông Công ty TNHH Văn hóa và Truyền thông Thảo Nguyên, Giám đốc sản xuất dự án tập thơ “Tết Trường Sa quê em”, chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn cuốn sách thực sự trở thành món quà tinh thần lâu dài dành cho trẻ em, giúp các em cảm nhận Trường Sa không xa, Tết ở đâu cũng là Tết Việt Nam và trong sự bình yên hôm nay là biết bao con người đang lặng lẽ hy sinh, gìn giữ. Carobooks lựa chọn phát hành độc quyền tác phẩm bởi giá trị nhân văn, giáo dục và tính thẩm mỹ cao mà cuốn sách mang lại, điều đó cũng phù hợp với định hướng xây dựng những ấn phẩm thiếu nhi giàu chiều sâu và bản sắc Việt của đơn vị”.

Nhà thơ Lữ Mai sinh năm 1988, hiện công tác tại Báo Nhân Dân, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, Hội Nhà văn Hà Nội. Chị đã xuất bản hơn 20 tác phẩm đa dạng về đề tài, thể loại.

Nhà thơ Lữ Mai đã đoạt một số giải thưởng: Giải thưởng Văn học đề tài Biên giới, Hải đảo từ 1975 đến nay của Hội Nhà văn Việt Nam; Giải thưởng Văn học nghệ thuật, Báo chí về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng giai đoạn 2020-2025 của Bộ Quốc phòng; Giải thưởng Văn học Nghệ thuật, Báo chí giai đoạn 2016-2020 của Bộ Tư lệnh Hải quân; Giải thưởng của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

THÚY NGA