Hội thảo “Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng - Thực trạng và kinh nghiệm” nhận được hơn 120 bài tham luận

Dự Hội thảo có: Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Thanh Hân, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Chính trị; Trung tướng Nguyễn Quốc Tuấn, Chính ủy Trường Sĩ quan Chính trị; Thiếu tướng Tống Văn Thanh, Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Chính trị; Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Quốc Cường, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương đồng chủ trì hội thảo.

Hội thảo có hơn 120 bài tham luận (70 bài đăng Kỷ yếu) của các tướng lĩnh, nhà khoa học, nhà nghiên cứu từ các cơ quan chức năng thuộc Bộ Quốc phòng, các cơ quan thuộc ban, bộ, ngành Trung ương; các quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh chủng, học viện, nhà trường trong và ngoài Quân đội tham gia.

Phát biểu Khai mạc hội thảo, Trung tướng Nguyễn Quốc Tuấn, Chính ủy Trường Sĩ quan Chính trị nhấn mạnh: Quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng, ngày 4/10/2021, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Hội đồng Lý luận Trung ương đã ký kết Chương trình số 1721/CTr-TCCTQĐNDVN-HĐLLTW về phối hợp nghiên cứu lý luận-thực tiễn về quốc phòng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Thực hiện Quyết định số 2135/QĐ-CT ngày 8/12/2021 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị về phê duyệt Kế hoạch thực hiện Chương trình phối hợp nghiên cứu lý luận-thực tiễn về quốc phòng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc giữa Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Hội đồng Lý luận Trung ương; thực hiện Công văn số 4449/VP-NC ngày 10/5/2026 của Văn phòng Bộ Quốc phòng “Thông báo ý kiến đồng ý của Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng về Kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng-Thực trạng và kinh nghiệm”, Trường Sĩ quan Chính trị chủ trì phối hợp Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và Tiểu ban Quốc phòng-An ninh-Đối ngoại, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học “Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng - Thực trạng và kinh nghiệm”.

Hội thảo nhằm làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn; đánh giá thực trạng, đúc rút kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra trong công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng, góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học để tham mưu cho Đảng, Nhà nước hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Trình bày Báo cáo đề dẫn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Cường, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương nêu rõ:

Sau hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 9/10/2014 của Bộ Chính trị khóa XI về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030; đến nay, hệ thống lý luận quân sự, quốc phòng về cơ bản đã được bổ sung, phát triển và từng bước hoàn thiện, trực tiếp cung cấp luận cứ khoa học để Đảng, Nhà nước hoạch định đường lối quân sự, quốc phòng, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó là hệ thống lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với Quân đội và nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”; về mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ, phương châm, phương thức, lực lượng, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc; về đối tác, đối tượng; về xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; về lực lượng vũ trang nhân dân ba thứ quân và xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; kết hợp kinh tế, văn hóa, xã hội với quốc phòng, an ninh, đối ngoại; về khu vực phòng thủ và phòng thủ dân sự; những vấn đề về an ninh phi truyền thống và tác động, ảnh hưởng của nó đối với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng... Công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng đã kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước ban hành và triển khai thực hiện đồng bộ Chiến lược quốc phòng, Chiến lược quân sự, Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng; nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về quân sự, quốc phòng Việt Nam….

Tuy nhiên, công tác nghiên cứu lý luận của Đảng nói chung, công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng nói riêng vẫn còn tồn tại những hạn chế và “khoảng trống” nhất định. Nghị quyết số 37-NQ/TW của Bộ Chính trị chỉ rõ: “Nhìn chung, lý luận còn lạc hậu, tính dự báo thấp, kết quả nghiên cứu lý luận chưa đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn. Nghiên cứu về tình hình thế giới, khu vực và vấn đề thời đại chưa sâu sắc, toàn diện. Nghiên cứu những trào lưu tư tưởng, học thuyết mới, lý thuyết mới chưa được nhiều. Hợp tác quốc tế về lý luận còn hạn chế, hiệu quả thấp”. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đánh giá: “Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận chưa được quan tâm đúng mức, thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu; một số vấn đề mới, khó, phức tạp chưa được làm sáng tỏ”. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận có mặt chưa theo kịp thực tiễn; chưa giải đáp thỏa đáng một số vấn đề mới do thực tiễn đặt ra”.

Ban Tổ chức đề nghị các đại biểu thảo luận tập trung vào những nội dung cơ bản sau:

Phân tích, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn về vị trí, vai trò, tính tất yếu khách quan của công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng; sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước và sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng. Trong đó, đi sâu vào tổng quan và nội hàm của công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng theo quan điểm Đại hội XIV của Đảng và Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII nhiệm kỳ 2025-2030.

Phân tích, đánh giá đúng thực trạng, đặc biệt là những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng ở các cơ quan các Ban, Bộ, ngành Trung ương và địa phương; các cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường trong và ngoài Quân đội; trực tiếp là sự phối hợp và tổ chức công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng của Cục Tuyên huấn và các cơ quan trực thuộc Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Tiểu ban Quốc phòng-An ninh-Đối ngoại, Hội đồng Lý luận Trung ương và Trường Sĩ quan Chính trị.

Rút ra những kinh nghiệm quý trong công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng; đồng thời, đề xuất các yêu cầu và dự báo chiến lược nhằm hiến kế cho Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Hội đồng Lý luận Trung ương và cấp ủy, chỉ huy các các cấp, trực tiếp là lãnh đạo, chỉ huy Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Tiểu ban Quốc phòng-An ninh-Đối ngoại, Hội đồng Lý luận Trung ương và Trường Sĩ quan Chính trị để có những chủ trương đúng đắn, khoa học, hiệu quả trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng theo chức năng, nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.

Kết luận hội thảo, Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Thanh Hân, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Chính trị nhận xét:

Nhiều tham luận đã luận giải sâu sắc những vấn đề lý luận về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; xây dựng khu vực phòng thủ, tiềm lực chính trị, tinh thần và “thế trận lòng dân” trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt, nhiều tham luận đã đề cập những vấn đề mới đặt ra đối với nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng trước tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, chiến tranh công nghệ cao, an ninh phi truyền thống; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn; đồng thời, làm rõ yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và định hướng phát triển lý luận quân sự, quốc phòng trong thời gian tới.

Hội thảo đã tập trung đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng thời gian qua; làm rõ những thành tựu nổi bật, những hạn chế, bất cập và đúc rút nhiều bài học kinh nghiệm có giá trị lý luận, thực tiễn sâu sắc.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và dự báo xu hướng phát triển của tình hình, các tham luận đã đề xuất nhiều định hướng và giải pháp quan trọng nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nghiên cứu lý luận quân sự, quốc phòng trong những năm tới, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong kỷ nguyên mới.