Học bằng di sản ở di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám

NDĐT – Học bằng những hiện vật, những tài liệu chứng thực các sự kiện lịch sử, đó là hướng giáo dục mới mà Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám đang áp dụng tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).

Hoạt cảnh của các em học sinh trường Tiểu học Phan Chu Trinh dàn dựng sau khi tham quan, học tập tại Văn Miếu.
Hoạt cảnh của các em học sinh trường Tiểu học Phan Chu Trinh dàn dựng sau khi tham quan, học tập tại Văn Miếu.

“Khu trải nghiệm cùng di sản” vừa ra mắt mới đây tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đánh dấu mốc đầu tiên cho một bước thay đổi đặc biệt trong hoạt động giáo dục của Văn Miếu.

Đổi mới hoạt động giáo dục di sản

UNESCO đã khuyến nghị “Các cơ quan di sản văn hóa phải trở thành nơi cung cấp các cơ hội học tập suốt đời cho công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tập trung vào ba trụ cột chính: kiến thức, kỹ năng và năng lực. Các chương trình giáo dục di sản văn hóa tạo ra các kênh kết nối giá trị, ý nghĩa và nội dung của di sản văn hóa với công chúng, thu hút sự quan tâm của họ”.

Thực hiện những khuyến nghị đó, với mục tiêu giúp cộng đồng hiểu hơn về những giá trị lịch sử của di tích, từ năm 2016, Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã triển khai xây dựng chương trình “Giáo dục di sản theo phương pháp mới”. Chương trình gồm ba giai đoạn: Trước - Trong và Sau tham quan, chú trọng phát huy tính chủ động, sáng tạo và phát triển những kỹ năng làm việc nhóm của học sinh nhằm tạo ra các kênh kết nối giá trị, ý nghĩa và nội dung của khu di tích với các em. Đến nay, Chương trình đã xây dựng được gần 20 chủ đề giáo dục theo lứa tuổi, cấp học, tích hợp với kiến thức trên lớp như: Mãnh hổ hạ sơn, Lớp học xưa, Khám phá kiến trúc cổ, Đánh giá môi trường di tích, Vinh quy bái tổ, Khám phá bia Tiến sĩ, Sách và mộc bản, Ơ kìa con nghê…. Mỗi chủ đề là một bài học về di sản sinh động và mang nhiều ý nghĩa.

Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã kết hợp với các trường Tiểu học và Trung học cơ sở ở Hà Nội như trường THCS Phan Chu Trinh, Trường THCS Ngô Gia Tự, trường THCS Nghĩa Tân... để phối hợp gắn kết Chương trình này với việc học tập ở các trường bảo đảm sự tích hợp một cách nhuần nhuyễn những kiến thức trên lớp với những hiểu biết mới mà học sinh thu được qua trải nghiệm trên di sản.

Trải nghiệm cùng di sản

Khu trải nghiệm di sản đặt tại nhà Hữu Vu trong khu điện Đại Thành thuộc di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi các em học sinh thực hiện bước “Sau tham quan”, là bước thứ ba của chương trình “Giáo dục di sản theo phương pháp mới”: Không gian này được đầu tư nhiều trang thiết bị phù hợp cho các hoạt động giáo dục hiện đại: máy tính, máy chiếu, ipad… Tại đây, các em học sinh được tham gia các hoạt động thú vị: khắc hoa văn trên giấy dó, tìm hiểu về lịch sử văn hoá qua các thước phim tư liệu hoặc tham gia các trò chơi dân gian hấp dẫn. Tại phòng trải nghiệm còn trưng bày các sản phẩm thủ công do chính các em học sinh sáng tạo ra sau khi tham quan di tích: những con thú bằng đất, những hoa văn trang trí trên bia đá được khắc hoạ trên cốc, dĩa hay những bức tranh sinh động đầy màu sắc.... Đây là không gian văn hóa trải nghiệm mới lạ và độc đáo cho khách tham quan nói chung và các em học sinh nói riêng.

Sản phẩm của các em học sinh lớp 9 trường THCS Ngô Gia Tự.

PGS Nguyễn Văn Huy, chuyên gia hàng đầu về Bảo tàng, sau khi tham quan Khu trải nghiệm đã đánh giá: “Phòng trải nghiệm di sản tại trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một trong những phòng trải nghiệm đi tiên phong trong các di tích trên cả nước. Đây là một bước tiến, thực hiện chức năng giáo dục trong di tích theo một cách tiếp cận độc đáo và đặc biệt, khu trải nghiệm này có ý nghĩa lớn, góp phần tăng cường giáo dục di sản, giúp cho thể hệ trẻ thêm yêu quý di sản và hiểu biết những giá trị vật chật và tinh thần của Văn Miếu - Quốc Tử Giám”.

TS Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm cho biết: “Đây là những bước đi đầu tiên của Văn Miếu - Quốc Tử Giám gắn di sản với phát triển du lịch bền vững, làm cho di sản mang hơi thở cuộc sống đương đại và trở thành một trung tâm sáng tạo văn hóa”.

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.

Sinh viên tái hiện đám cưới Nam Kỳ xưa.

Vĩnh Long khơi dậy dòng chảy văn hóa dân tộc trong lòng thế hệ trẻ

Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long vừa tổ chức Chương trình  “Khoa thi Minh kinh bác học” lần thứ I năm 2026. Việc tái hiện không gian khoa bảng xưa và những nghi lễ truyền thống của vùng đất Nam Bộ ngay tại giảng đường không chỉ là sân chơi văn hóa, mà còn là hành trình bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.