Hệ thống giáo dục Mỹ đứng trước bước ngoặt lịch sử

Hệ thống giáo dục Mỹ đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Với sắc lệnh hành pháp mới của Tổng thống Donald Trump nhằm giải thể Bộ Giáo dục , tương lai của hàng triệu học sinh, sinh viên Mỹ đang trở thành tâm điểm tại “xứ cờ hoa”. Quyết định này nếu được Quốc hội Mỹ thông qua không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi về chính sách, mà còn có thể định hình lại toàn bộ cách giáo dục Mỹ vận hành trong những năm tới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng (Ảnh: Tân Hoa xã)
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng (Ảnh: Tân Hoa xã)

Ngày 20/3 (theo giờ địa phương),Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp để chính thức bắt đầu quá trình giải thể Bộ Giáo dục. Ông nhấn mạnh rằng, chính quyền của ông đang trao trả quyền kiểm soát giáo dục về cho các bang.

Chúng ta sẽ đơn giản đưa giáo dục trở lại các bang, nơi mà nó vốn thuộc về.

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Viện dẫn các hạn chế trong kỹ năng đọc và làm toán của học sinh, ông Trump chỉ trích rằng Bộ Giáo dục không cải thiện được chất lượng dù đã tiêu tốn hơn 3.000 tỷ USD kể từ khi thành lập vào năm 1979. Ông cho rằng việc trao quyền cho các bang và địa phương sẽ thúc đẩy đổi mới, nâng cao chất lượng và giảm bớt sự can thiệp từ chính quyền liên bang.

Tổng thống Mỹ D.Trump giơ cao sắc lệnh hành pháp đã ký tại Nhà Trắng ở Washington, D.C., Hoa Kỳ, vào ngày 20/3/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Tổng thống Mỹ D.Trump giơ cao sắc lệnh hành pháp đã ký tại Nhà Trắng ở Washington, D.C., Hoa Kỳ, vào ngày 20/3/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những rủi ro sau lời hứa “trao trả quyền lực”

Không ít nhà lập pháp đã phản đối gay gắt kế hoạch này. Trong số đó có Chủ tịch Hội nghị các vấn đề châu Á Thái Bình Dương của Quốc hội, bà Grace Meng, và Chủ tịch Lực lượng đặc nhiệm giáo dục, ông Mark Takano. Họ gọi đây là “một sự phản bội đối với học sinh, phụ huynh và giáo viên”; đồng thời nhấn mạnh rằng, việc giải thể một cơ quan cấp liên bang cần được Quốc hội thông qua bằng lập pháp, và sắc lệnh này có thể đối mặt với những thách thức pháp lý nghiêm trọng.

Chính quyền Trump đang từ chối thế hệ tiếp theo các nguồn lực mà họ cần để thành công nhằm trả cho các khoản giảm thuế cho các tỷ phú. Đó là một sự phản bội đối với học sinh, phụ huynh và nhà giáo dục. Đây là một quyết định bất hợp pháp và Quốc hội không được nhượng bộ quyền hạn của mình trước sắc lệnh này.

Trích Tuyên bố chung của Hạ nghị sĩ Grace Meng và Hạ nghị sĩ Mark Takano

Dù ông Trump khẳng định rằng các chương trình trọng yếu như Trợ cấp Pell, Title I và nguồn hỗ trợ cho học sinh khuyết tật sẽ được duy trì đầy đủ và chuyển giao cho các cơ quan liên quan, những người phản đối việc giải thể Bộ Giáo dục vẫn lo ngại việc đóng cửa đột ngột có thể gây gián đoạn hàng chục tỷ USD viện trợ liên bang. Điều này có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng giáo dục.

Trợ cấp Pell là nguồn hỗ trợ tài chính giúp sinh viên đại học có thu nhập thấp chi trả học phí. Title I là chương trình hỗ trợ các trường học có tỷ lệ cao học sinh từ các gia đình khó khăn, nhằm thu hẹp khoảng cách cơ hội giáo dục.

Hiện Bộ Giáo dục đang quản lý khoản cho sinh viên vay trị giá khoảng 1.600 tỷ USD – một trong những nguồn lực then chốt giúp hàng triệu người Mỹ tiếp cận giáo dục đại học. Việc chuyển giao trách nhiệm này sau khi Bộ Giáo dục bị giải thể có thể tạo ra những gián đoạn đáng kể.

Liên minh Phụ huynh Quốc gia Mỹ (NPU), đại diện cho hơn 1.800 tổ chức phụ huynh trên toàn quốc, đã lên tiếng phản đối quyết định của Tổng thống Trump.

Đây là một cuộc tấn công trực tiếp vào tương lai con em chúng ta. Đây không phải là cải cách giáo dục. Đây là bảo đảm rằng hàng triệu trẻ em sẽ không bao giờ có cơ hội công bằng. Và chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra mà không đấu tranh.

Trích Thông báo của Liên minh Phụ huynh Quốc gia Mỹ

Thách thức pháp lý và tương lai của hệ thống giáo dục Mỹ

Tuy Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp để khởi động quá trình giải thể, việc đóng cửa hoàn toàn Bộ Giáo dục vẫn cần sự phê chuẩn từ Quốc hội. Với 53 ghế tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa cần ít nhất 7 phiếu ủng hộ từ phía Đảng Dân chủ để đạt đủ 60 phiếu – ngưỡng cần thiết để thông qua việc bãi bỏ một cơ quan cấp nội các. Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Đảng Dân chủ sẽ ủng hộ đề xuất này.

Khuôn viên một trường học ở Texas, Mỹ (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khuôn viên một trường học ở Texas, Mỹ (Ảnh: Tân Hoa xã)

Ngoài ra, nhiều tổng chưởng lý bang thuộc Đảng Dân chủ cũng đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn kế hoạch giải thể và sa thải hàng nghìn nhân viên của bộ.

Quyết định giải thể Bộ Giáo dục Mỹ đang đối mặt với nhiều thách thức pháp lý và sự phản đối từ các bên liên quan. Trong trường hợp việc giải thể này được thông qua, tương lai của hệ thống giáo dục Mỹ sẽ phụ thuộc vào cách thức chuyển giao quyền kiểm soát và quản lý giáo dục, cũng như mức độ hỗ trợ từ các tiểu bang và địa phương trong giai đoạn chuyển đổi.

Tổng tống Mỹ D.Trump ký sắc lệnh giải thể Bộ Giáo dục (Nguồn: nhandan.vn)

Thành lập vào năm 1979, giám sát khoảng 100.000 trường công và 34.000 trường tư, Bộ Giáo dục Mỹ không trực tiếp quản lý trường học mà chủ yếu điều phối và hỗ trợ tài chính cho hệ thống giáo dục.

Bộ Giáo dục Mỹ đảm nhận các nhiệm vụ:

Phân bổ ngân sách liên bang, đặc biệt hỗ trợ học sinh có thu nhập thấp và nhu cầu đặc biệt.

Giám sát thực thi các luật giáo dục liên bang, bao gồm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng.

Quản lý và cung cấp các khoản cho sinh viên vay.

Thu thập, phân tích dữ liệu để định hướng chính sách giáo dục quốc gia.

Hệ thống giáo dục Mỹ vận hành theo cơ chế phân quyền mạnh mẽ, khác biệt đáng kể so với mô hình tập trung của nhiều quốc gia. Tuy nhiên, điều này cũng gây tranh cãi về sự chênh lệch chất lượng giáo dục giữa các khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ở Washington DC. (Ảnh: THX/TTXVN)

Fed giữ nguyên lãi suất cơ bản

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, ngày 29/4, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản trong biên độ 3,5%-3,75%, mức đã được duy trì từ tháng 12/2025, tiếp tục duy trì lập trường thận trọng trong bối cảnh áp lực lạm phát chưa giảm đáng kể do giá năng lượng neo ở mức cao và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt chủ trì buổi gặp mặt. (Ảnh: TTXVN)

Đưa Nghị quyết thành hành động: Khẳng định nhất quán đường lối đối ngoại

Ngày 24/4, tại New York (Mỹ), Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, đã chủ trì buổi gặp mặt, thông tin với bạn bè Mỹ về kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Tòa nhà Kho bạc Mỹ tại Washington, DC. (Ảnh: Xinhua/Hu Yousong)

Mỹ mở chiến dịch thu hồi 22,2 tỷ USD gian lận thời Covid-19

Cơ quan Quản trị Doanh nghiệp nhỏ (SBA) của Mỹ phối hợp với lực lượng đặc nhiệm bài trừ gian lận của Nhà trắng đã chính thức chuyển 562.000 khoản vay bị nghi gian lận thời đại dịch Covid-19 sang Bộ Tài chính để tiến hành truy thu, đánh dấu đợt thu hồi tài sản lớn nhất trong lịch sử cơ quan này.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc và Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres. (Ảnh do Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cung cấp)

Tổng Thư ký Liên hợp quốc ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres khẳng định ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11; bày tỏ tin tưởng Hội nghị sẽ đạt kết quả tích cực, góp phần thiết thực vào việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.

Khu khảo cổ Teotihuacán - địa điểm du lịch nổi tiếng cách thủ đô Mexico City 60km. (Ảnh: PHI HÙNG-PV TTXVN tại Mexico)

Xả súng tại khu du lịch Mexico, nhiều người thương vong

Ngày 20/4 (theo giờ địa phương), một vụ xả súng đã xảy ra tại Khu khảo cổ Teotihuacán - một trong những điểm du lịch biểu tượng nhất Mexico - khiến ít nhất 1 du khách nước ngoài thiệt mạng và nhiều người bị thương. Sự việc làm dấy lên lo ngại về an ninh du lịch khi đất nước này đang gấp rút chuẩn bị cho World Cup 2026.

Quốc kỳ Canada tung bay tại Đồi Quốc hội ở Ottawa. (Ảnh: Chính phủ Canada)

Xu hướng mới về dân số tại Canada

Dân số Canada vừa ghi nhận giảm hơn 100 nghìn người trong năm 2025, đánh dấu lần suy giảm đầu tiên kể từ khi Canada bắt đầu thống kê vào những năm 1940. Xu hướng này phản ánh những thay đổi về nhân khẩu học, chính sách nhập cư và điều kiện kinh tế-xã hội tại quốc gia Bắc Mỹ này.

Một trạm nhiên liệu ở La Habana, Cuba. (Ảnh: TTXVN)

Cuba xác nhận cuộc gặp với phái đoàn Mỹ

Phó Tổng Vụ trưởng phụ trách vấn đề về Mỹ của Bộ Ngoại giao Cuba - ông Alejandro García del Toro, ngày 20/4, xác nhận rằng mới đây đã diễn ra cuộc gặp giữa các quan chức của Cuba và Mỹ tại thủ đô La Habana.

Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeRemer. (Ảnh: FB Lori Chavez-DeRemers)

Bộ trưởng Lao động Mỹ từ chức

Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeReLori Cmer ngày 20/4 đã tuyên bố từ chức trong bối cảnh cơ quan giám sát liên bang tiến hành cuộc điều tra về sai phạm.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc nộp lưu chiểu Văn kiện phê chuẩn Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng tại Văn phòng Pháp lý Liên hợp quốc (OLA).

Việt Nam trình Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng tại Liên hợp quốc

Thủ tục nộp lưu chiểu Văn kiện phê chuẩn được tiến hành sau khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký Quyết định phê chuẩn Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng tại Văn phòng Pháp lý Liên hợp quốc (OLA) ngày 7/4/2026 vừa qua, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á và thứ ba trên thế giới phê chuẩn Công ước này.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phát biểu tại phiên họp.

Việt Nam kêu gọi chấm dứt xung đột, bảo vệ an ninh hàng hải và thúc đẩy đối thoại nhằm giải quyết khủng hoảng tại Trung Đông

Đại diện Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc khẳng định, Việt Nam ủng hộ lập trường và quan tâm chung của ASEAN đối với tình hình Trung Đông, thể hiện qua hai Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao đặc biệt và Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN vừa qua về vấn đề này.