Cuốn sách gồm 8 chương, tập trung làm rõ cơ sở lý luận về tự chủ chiến lược, phân tích kinh nghiệm quốc tế và gợi mở một số hàm ý chính sách đối với Việt Nam trong bối cảnh mới.
Theo Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, cuốn sách được xuất bản trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang có nhiều biến động sâu sắc, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, các điểm nóng xung đột tiếp tục diễn biến phức tạp, trong khi những thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh mạng ngày càng tác động mạnh đến an ninh và phát triển của các quốc gia. Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao tự lực, tự cường và tự chủ chiến lược trở thành xu hướng được nhiều quốc gia quan tâm.
Nhà xuất bản cho biết, cuốn sách được biên soạn nhằm cung cấp cho bạn đọc cách tiếp cận có hệ thống và cập nhật về tự chủ chiến lược. Nội dung sách tập trung làm rõ cơ sở lý luận của khái niệm này; phân tích kinh nghiệm của Ấn Độ, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia; đánh giá vai trò của các thể chế khu vực như Liên minh châu Âu (EU) và ASEAN; trên cơ sở đó đưa ra những nhận định so sánh và gợi mở chính sách đối với Việt Nam. Nhà xuất bản cũng lưu ý, do hiện vẫn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm "tự chủ chiến lược", cuốn sách thể hiện quan điểm và cách tiếp cận riêng của nhóm tác giả, được giới thiệu như một tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu và trao đổi học thuật.
Trong lời nói đầu, tập thể tác giả cũng nhận định, những biến động địa chính trị thời gian qua đã khiến vấn đề tự chủ chiến lược trở thành ưu tiên trong chính sách của nhiều quốc gia. Đối với Việt Nam, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã chính thức đưa các khái niệm "tự chủ chiến lược" và "tự cường" vào văn kiện, đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, làm rõ nội hàm cũng như cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề này.
Về kết cấu, chương đầu của cuốn sách xây dựng khung lý thuyết về tự chủ chiến lược với năm cấp độ; các chương tiếp theo nghiên cứu kinh nghiệm của Ấn Độ, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ và Indonesia; phân tích tự chủ chiến lược của các thể chế khu vực, trong đó có Liên minh châu Âu và ASEAN. Cuốn sách cũng dành một chương riêng đánh giá thực tiễn tự chủ chiến lược của Liên minh châu Âu. Chương cuối tập trung phân tích vấn đề tự chủ chiến lược vì an ninh và phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, từ đó đề xuất một số hàm ý chính sách.
Theo nhóm tác giả, cuốn sách hướng tới việc bổ sung và hoàn thiện khung lý luận cũng như thực tiễn về tự chủ chiến lược thông qua việc hệ thống hóa các cách tiếp cận hiện có, phân tích những tranh luận trong giới học thuật và đề xuất khung lý thuyết gồm năm cấp độ nhằm góp phần làm rõ nội hàm của khái niệm này.
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật kỳ vọng cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích đối với các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu, học giả và bạn đọc quan tâm đến các vấn đề quốc tế cũng như chiến lược phát triển của Việt Nam trong bối cảnh mới.
