Trong quá trình triển khai chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gia đình anh K’Thắng, bon (buôn) Sanar, xã Đắk R’măng thuộc diện đủ điều kiện được hỗ trợ kinh phí để xây dựng nhà mới. Tuy nhiên, nếu làm nhà tại rẫy thì việc đi lại rất khó khăn cho nên anh K’Thắng xin bố mẹ một khoảnh đất tại bon Sanar để làm nhà. Được bố mẹ thuận tình cho đất nhưng anh vẫn không xây được vì vướng các thủ tục pháp lý và quy định liên quan đến đất ở. Trước thực tế này, xã Đắk R’măng và phòng, ban chuyên môn của huyện đã thực hiện các trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giúp anh K’Thắng đủ điều kiện xây dựng nhà theo quy định.
Cùng với số tiền Nhà nước hỗ trợ, vợ chồng anh K’Thắng đã vay mượn thêm từ Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Đắk Nông để có thêm tiền làm nhà. Cuối năm 2024, công trình xây dựng xong, gia đình K’Thắng vui mừng chuyển về sống trong ngôi nhà mới với diện tích hơn 50 m2. Anh cho biết, gia đình chỉ có 2 sào (2.000m2) đất rẫy, nông sản làm ra chỉ đủ ăn và nuôi 3 con ăn học, không có điều kiện làm nhà, phải chịu cảnh dột nát quanh năm. Đây là năm đầu tiên cả gia đình được đón Tết đầm ấm trong căn nhà mới, xây dựng trên mảnh đất cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên chính chủ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đắk R’măng Trần Minh Báu cho biết, do vướng thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai, quy hoạch; cùng với tâm lý ngại đi làm các thủ tục, giấy tờ cho nên việc hỗ trợ đất ở, nhà ở theo các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, xã Đắk R’măng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân; cụ thể, đối với các đối tượng thuộc diện khó khăn về nhà ở nhưng chưa có đất, hoặc đất chưa đủ điều kiện để làm nhà, chính quyền vận động người thân cho, tặng hoặc bán với giá thấp. Sau đó, xã phối hợp với phòng, ban chuyên môn của huyện Đắk Glong hỗ trợ, hoàn thiện thủ tục để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân, hỗ trợ về đất ở, nhà ở theo quy định. Cách làm của xã Đắk R’măng được đánh giá là một trong những giải pháp sáng tạo, giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là giải quyết nhu cầu đất ở, đất sản xuất, nhà ở cho người dân khó khăn, được nhiều địa phương trong huyện nhân rộng.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Quảng Sơn Lê Đình Tuấn cho biết, giai đoạn 2021-2025, địa phương có 121 hộ được hỗ trợ nhà ở từ các chương trình mục tiêu quốc gia. Tiền hỗ trợ đã có, chính quyền cũng đã huy động nhân lực, vật lực để góp thêm xây dựng nhà ở kiên cố, an toàn cho người dân. Tuy nhiên, thực tế, cái khó nhất là đa số hộ nghèo, cận nghèo có đất nhưng không đủ điều kiện tách thửa, không chuyển đổi được mục đích sử dụng do vướng quy hoạch, chưa phù hợp quy hoạch cho nên không đủ điều kiện để được hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở. Vì vậy, đến cuối tháng 1/2025 mới có 40 căn nhà hoàn thiện được bàn giao.
Giai đoạn 2021-2025, ngoài kinh phí được phê duyệt hỗ trợ xây dựng hơn 400 căn nhà cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ dân tộc thiểu số từ các chương trình mục tiêu quốc gia, huyện Đắk Glong đã chủ động kêu gọi các nguồn lực với sự chung tay, đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, đơn vị kết nghĩa, các nhà hảo tâm xây dựng được hơn 100 căn nhà. Ngoài ra, huyện cũng vận động người thân các gia đình thuộc diện nghèo hiến tặng, bán rẻ đất ở, góp công góp sức để xóa nhà tạm, nhà dột nát. Tính hết tháng 3/2025, có hơn 300 căn nhà xây dựng xong bàn giao cho người dân sử dụng, đạt hơn 60% kế hoạch.
Ông Long Hồng Trường, cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở tại xã Quảng Hòa được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Nông phối hợp Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đắk Nông hỗ trợ xây mới nhà ở vào cuối năm 2024. Căn nhà được xây dựng khang trang, kiên cố trị giá hơn 200 triệu đồng. Trong đó, Vietcombank Đắk Nông hỗ trợ 70 triệu đồng, gia đình góp thêm kinh phí và lực lượng quân sự địa phương hỗ trợ ngày công xây dựng. Cũng trong năm 2024, Đoàn Kinh tế- Quốc phòng Quảng Sơn thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cà phê 15 (Quân khu 5) hỗ trợ 80 triệu đồng để xây mới nhà ở cho gia đình chị H’Duyên, xã Đắk R’măng. Nhờ đó, gia đình chị H’Duyên đã thoát khỏi danh sách hộ nghèo của xã, tự tin vươn lên, phát triển kinh tế ổn định.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Đắk Glong Trần Nam Thuần cho biết, xóa nhà tạm, nhà dột nát là ưu tiên hàng đầu trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh. Để đẩy nhanh tiến độ, huyện đã chỉ đạo các địa phương và phòng, ban chuyên môn chủ động phối hợp, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, nhất là các thủ tục liên quan đến đất đai nhằm triển khai các chương trình hiệu quả nhất, với mục tiêu xóa toàn bộ nhà tạm, nhà dột nát vào cuối năm nay.
