Gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia
Hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu không chỉ là bài toán hiệu quả mà việc duy trì nguồn cung xăng dầu ổn định trong mọi tình huống là nhiệm vụ chính trị gắn với an ninh năng lượng quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống người dân.
Thời gian qua, nguồn cung xăng dầu tại Việt Nam đã chịu tác động mạnh từ biến động giá dầu thế giới. Trong bối cảnh đó, vai trò của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trở thành yếu tố then chốt bảo đảm an ninh năng lượng cho nền kinh tế.
Theo số liệu, có những thời điểm trong quý I/2026, giá dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế có những thời điểm tăng tới 50 USD/thùng chỉ trong một ngày, mức biến động được đánh giá là “chưa từng có trong lịch sử ngành xăng dầu hiện đại”. Giá dầu diesel cán mốc 292 USD/thùng, cộng thêm phụ phí và chi phí logistics khiến giá nhập khẩu thực tế lên tới 300-340 USD/thùng. Một lô hàng khoảng 40.000 tấn trước đây chỉ cần khoảng 25-26 triệu USD, nhưng trong giai đoạn cao điểm đã tăng lên 80-85 triệu USD.
Là doanh nghiệp chủ lực trong hệ thống cung ứng xăng dầu quốc gia, Petrolimex có vai trò lớn nhất trong bảo đảm nguồn cung trên thị trường. Theo đó, trong các chiến lược kinh doanh, Petrolimex phải bảo đảm kế hoạch tạo nguồn, duy trì lượng hàng dự trữ tối thiểu theo quy định để bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa, kể cả khi rủi ro từ tồn kho tăng cao, cùng với hàng loạt các quy định hỗ trợ sản xuất và tiêu dùng trước tác động giá dầu.
Có thể thấy, đây không chỉ là hoạt động kinh doanh đơn thuần mà còn là trách nhiệm chính trị đối với ổn định kinh tế và đời sống xã hội. Khi nguồn cung toàn cầu căng thẳng, xăng dầu không đơn thuần là một loại hàng hóa, mà là “huyết mạch” của nền kinh tế. Chỉ cần một mắt xích trong chuỗi cung ứng đứt gãy sẽ kéo theo tác động dây chuyền lên sản xuất, vận tải, giá cả và tâm lý thị trường.
Chuỗi cung ứng khép kín - lợi thế cốt lõi bảo đảm nguồn cung
Điểm khác biệt lớn nhất của Petrolimex trong những giai đoạn thị trường biến động không chỉ nằm ở quy mô thị phần, mà ở năng lực vận hành một chuỗi cung ứng khép kín từ logistics, tồn trữ, vận tải đến phân phối bán lẻ. Đây được xem là “lá chắn” giúp doanh nghiệp duy trì dòng chảy năng lượng liên tục ngay cả trong những thời điểm khó khăn nhất.
Hiện Petrolimex đang nắm giữ gần 50% thị phần xăng dầu nội địa, với mạng lưới hơn 5.000 cửa hàng xăng dầu, trong đó có hơn 2.830 cửa hàng thuộc sở hữu trực tiếp của Tập đoàn, phủ khắp cả nước, từ đô thị đến các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo.
Tập đoàn sở hữu đội tàu vận tải biển có tổng trọng tải hơn 500.000 DWT, hệ thống kho bể có tổng dung tích hơn 2,2 triệu m³ và gần 600km đường ống dẫn xăng dầu.
Quy mô hạ tầng này giúp Petrolimex chủ động từ khâu nhập khẩu, tiếp nhận hàng hóa tại cảng, lưu trữ tại kho bãi cho đến vận chuyển bằng đường bộ và phân phối trực tiếp tới người tiêu dùng. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu nhiều lần bị gián đoạn bởi xung đột và chi phí logistics leo thang, lợi thế “khép kín” này giúp giảm đáng kể các khâu trung gian, hạn chế áp lực chi phí và tăng tính chủ động trong điều độ nguồn hàng.
Thực tế cho thấy, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, giá nhiên liệu và phụ phí thị trường tăng cao, đã có hiện tượng một số doanh nghiệp giảm nhập, thu hẹp bán hàng hoặc bán cầm chừng do thiếu nguồn cung, áp lực tài chính tăng cao và rủi ro lỗ lớn. Trong khi đó, hệ thống bán lẻ của Petrolimex vẫn duy trì hoạt động liên tục theo đúng quy định, đặc biệt ở các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Lãnh đạo Petrolimex cho biết, do nhu cầu đầu tháng 3/2026 tăng trưởng đột biến với tỷ lệ tăng trưởng có ngày lên đến 50%. Để bảo đảm nguồn cung cho nền kinh tế Petrolimex đã chủ động đàm phán nhập khẩu bổ sung ngay trong 10 ngày đầu tháng 3/2026 thêm hơn 30% kế hoạch nhằm tăng dự trữ, giảm thiểu nguy cơ đứt gãy nguồn cung, bảo đảm mạch máu cho nền kinh tế.
Không chỉ nhập khẩu từ các thị trường truyền thống như Singapore hay Hàn Quốc, Petrolimex còn mở rộng tìm kiếm thêm nhiều nhà cung cấp khác nhằm đa dạng hóa nguồn hàng. Điều này cho thấy bài toán bảo đảm nguồn cung hiện nay không còn đơn thuần là chuyện giá cả, mà là năng lực xây dựng mạng lưới nhà cung ứng đủ rộng và đủ linh hoạt để ứng phó với biến động địa chính trị.
Dự trữ xăng dầu - bài toán tốn kém nhưng không thể thiếu
Trong lĩnh vực xăng dầu, duy trì dự trữ lớn đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải bỏ ra nguồn lực tài chính khổng lồ. Khi giá dầu tăng mạnh, chi phí tạo nguồn và tồn kho tăng theo cấp số nhân. Nhưng nếu không duy trì mức dự trữ đủ lớn, thị trường rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ khi nguồn cung quốc tế gián đoạn.
Đó là lý do nhiều chuyên gia cho rằng, năng lực dự trữ chính là “tấm khiên” âm thầm của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng toàn cầu. Theo lãnh đạo Petrolimex, trong giai đoạn giá dầu biến động mạnh đầu năm 2026, tập đoàn vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo đảm tồn trữ theo quy định và duy trì bảo đảm nguồn hàng cho toàn hệ thống.
Bài toán ở đây không chỉ là lợi nhuận ngắn hạn. Với doanh nghiệp giữ vai trò chủ lực trong hệ thống cung ứng năng lượng quốc gia như Petrolimex ưu tiên lớn nhất, trước hết và trên hết là bảo đảm nguồn cung cho hệ thống. Đây cũng là lý do trong nhiều thời điểm, Petrolimex chấp nhận “hy sinh lợi nhuận và nguồn lực” để tăng nhập khẩu và duy trì bán hàng liên tục cho thị trường.
Các chuyên gia năng lượng đánh giá, trong lĩnh vực xăng dầu, vai trò của doanh nghiệp nhà nước không chỉ nằm ở yếu tố cạnh tranh thị trường mà còn ở khả năng “giữ nhịp” cho toàn bộ hệ thống cung ứng. Khi thị trường bình thường, doanh nghiệp góp phần ổn định phân phối; khi thị trường biến động, doanh nghiệp nhà nước trở thành lực lượng gánh trách nhiệm bảo đảm an ninh năng lượng. Đây cũng là tinh thần Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.
Dù chịu áp lực lớn từ biến động giá dầu toàn cầu, Petrolimex vẫn đặt mục tiêu sản lượng xuất bán hợp nhất năm 2026 đạt khoảng 19,4 triệu m³/tấn, tăng khoảng 10% so với năm trước. Song song với nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung, doanh nghiệp cũng đang thúc đẩy chuyển đổi số, tối ưu hệ thống phân phối, phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng và từng bước chuyển đổi xanh, tham gia sâu hơn vào lĩnh vực năng lượng sạch.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, khả năng duy trì một hệ thống cung ứng ổn định, linh hoạt và có độ dự trữ đủ mạnh sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt đối với an ninh năng lượng quốc gia. Và trong bức tranh đó, Petrolimex đang cho thấy vai trò của một “mạch dẫn chủ lực”, không chỉ ở quy mô thị phần mà còn ở năng lực vận hành toàn bộ chuỗi cung ứng để giữ cho dòng chảy năng lượng không bị đứt gãy trước mọi biến động.
