Nhiều chuyên gia nhận định, số vụ cháy rừng tại EU ngày càng gia tăng về quy mô, tần suất và cường độ. Theo số liệu thống kê mới nhất của Hệ thống thông tin cháy rừng châu Âu (EFFIS), tính đến ngày 1/10 vừa qua, hơn 771.000ha đã bị thiêu rụi do cháy rừng tại 27 quốc gia thành viên EU. Diện tích bị cháy đã vượt ngưỡng cao nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thống kê vào năm 2006. Các đám cháy rừng dữ dội tại châu Âu khiến hàng nghìn người dân phải sơ tán và phá hủy nhiều nhà cửa, cũng như cơ sở kinh doanh.
Trong năm 2022, nhiều quốc gia châu Âu đã chứng kiến những kỷ lục buồn về cháy rừng. Tây Ban Nha là nước thành viên EU bị ảnh hưởng nặng nề nhất với gần 300.000ha bị thiêu rụi. Trong khi đó, gần 1.500ha rừng tại Séc bị cháy từ đầu năm đến nay, cao hơn khoảng 160 lần mức trung bình trong giai đoạn 2006-2021. Kỷ lục mới của Áo là 1.016ha rừng bị cháy, cao hơn 58 lần so mức trung bình của giai đoạn 2006-2021, trong khi con số ở Slovenia là 388ha, cao gấp 42 lần.
Theo EFFIS, những đợt nắng nóng kéo dài là nguyên nhân chính khiến nhiều cánh rừng tại châu Âu liên tiếp chìm trong biển lửa. Biến đổi khí hậu làm gia tăng các điều kiện khô nóng khiến các đám cháy lan nhanh và bùng phát dữ dội hơn. Ủy viên châu Âu phụ trách viện trợ nhân đạo và giải quyết khủng hoảng Janez Lenarcic (G.Lê-na-xích) khẳng định, nạn cháy rừng ngày càng nghiêm trọng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với EU về việc đầu tư mạnh mẽ hơn nữa nhằm nâng cao năng lực phòng, chống cháy rừng ở cấp độ khu vực.
Trên thực tế, các hoạt động phòng, chống cháy rừng ở cấp độ khu vực đã được EU sớm triển khai. Từ tháng 6 vừa qua, nhằm hỗ trợ các nước thành viên trong suốt mùa cao điểm cháy rừng, đội máy bay chữa cháy của EU đã được thành lập. Trong mùa hè năm nay, Trung tâm điều phối ứng phó khẩn cấp của EU đã nhận được hàng chục yêu cầu hỗ trợ liên quan cháy rừng. Máy bay chữa cháy đã được triển khai trên khắp châu Âu thông qua Cơ chế bảo vệ dân sự của EU (rescuEU). Ngoài ra, vệ tinh khẩn cấp Copernicus của EU cũng cung cấp bản đồ đánh giá thiệt hại tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, theo EFFIS, tình trạng nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu khiến "giặc lửa" ngày càng lan rộng ra những khu vực vốn ít ghi nhận các đám cháy lớn và không sẵn sàng các biện pháp ứng phó. Thực tế cho thấy, kể từ năm 2010, các vụ cháy rừng có xu hướng gia tăng ở cả khu vực Trung Âu và Bắc Âu. Ủy viên châu Âu phụ trách viện trợ nhân đạo và giải quyết khủng hoảng Janez Lenarcic thừa nhận, do những hạn chế về nguồn lực, EU đang đứng trước thách thức lớn trong hỗ trợ các nước thành viên đối phó nạn cháy rừng. Theo EC, đội máy bay chữa cháy rừng của EU hiện nay gồm 12 chiếc, do Croatia, Pháp, Hy Lạp, Italia, Tây Ban Nha và Thụy Ðiển hỗ trợ. Mới đây, EC đề xuất tăng cường phương tiện cho đội bay của rescuEU thông qua việc mua sắm thêm máy bay và trực thăng. Nếu đề xuất của EC được thông qua, EU có thể phản ứng nhanh chóng, linh hoạt hơn, kể cả trong các tình huống hỏa hoạn bùng phát đồng thời ở nhiều quốc gia.
Liên Hợp Quốc cảnh báo, số vụ cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu nói riêng và trên thế giới nói chung dự kiến sẽ tăng mạnh trong những thập niên tới do hệ quả của việc trái đất ấm lên. Trong bối cảnh đó, việc EU tăng cường năng lực ứng phó là bước đi cần thiết, giúp các nước trong khu vực giảm bớt những thiệt hại do cháy rừng.
