Đường đến “Thành phố âm nhạc”

Những năm qua, thành phố Hải Phòng luôn chú trọng bảo tồn di sản, đầu tư không gian biểu diễn, khuyến khích sáng tạo âm nhạc, đưa giáo dục nghệ thuật vào trường học và cộng đồng nhằm hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn trở thành trung tâm lễ hội -nghệ thuật vùng duyên hải Bắc Bộ, tiến tới danh hiệu “Thành phố âm nhạc”.

Thứ Ba, ngày 09/09/2025 - 19:10

Hải Phòng “sở hữu” lực lượng biểu diễn hùng hậu.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng Trần Thị Hoàng Mai cho biết: Hải Phòng không chỉ là thành phố Cảng mạnh về công nghiệp, logistics, du lịch biển mà còn giàu tiềm năng công nghiệp văn hóa.

Trên hành trình phát triển công nghiệp văn hóa, Hải Phòng có đầy đủ tiềm lực và khát vọng để trở thành thành phố âm nhạc, đây không chỉ là giá trị tinh thần mà còn là tài sản văn hóa, động lực sáng tạo, lan tỏa bản sắc...

Sau hợp nhất, không gian văn hóa của thành phố được mở rộng và có nhiều cơ hội phát triển khi hội tụ những giá trị lịch sử văn hóa, nhất là các loại hình nghệ thuật truyền thống của xứ Đông văn hiến và đất Cảng anh hùng.

Cùng với đó là lực lượng biểu diễn hùng hậu gồm các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, như: Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Hải Phòng, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Hải Phòng, Nhà hát Chèo xứ Đông; cùng các đơn vị đóng quân trên địa bàn như Đoàn Văn công Quân khu 3, Đoàn Văn công Hải quân...

Thời gian qua, thành phố mở rộng các “không gian biểu diễn mở” như Nhà Kèn, quảng trường Nhà hát thành phố, các điểm biểu diễn ngoài trời ở dải trung tâm thành phố… giúp âm nhạc đến với người dân nhiều hơn, tạo nền tảng hình thành thị trường biểu diễn đa dạng.

Đơn cử, những ngày cuối tháng 8, đến với không gian Di tích quốc gia đặc biệt Từ đường họ Mạc, người yêu âm nhạc được đắm mình trong bản giao hưởng di sản độc đáo Nhã nhạc cung đình và âm nhạc truyền thống trong khuôn khổ Liên hoan Nhã nhạc cung đình Hải Phòng mở rộng lần thứ nhất năm 2025 (lần đầu tổ chức tại Hải Phòng) hội tụ các đoàn nghệ thuật từ Huế, Cao Bằng, Thái Bình, Hải Phòng.

Qua những đêm diễn, Nhã nhạc cung đình vốn được xem như “báu vật trong bảo tàng” bước ra từ sân khấu đến với cộng đồng, gần gũi, sống động, để lại những ký ức đẹp trong lòng người yêu âm nhạc Hải Phòng và du khách.

Tham gia Liên hoan Nhã nhạc cung đình do Hải Phòng đăng cai tổ chức, Nhạc sĩ, Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Trọng Cương, Giám đốc Nhà hát nghệ thuật truyền thống cung đình Huế chia sẻ: “Hải Phòng đăng cai tổ chức thành công Liên hoan Nhã nhạc cung đình vừa là dịp để công chúng thấy rõ cách di sản được bảo tồn và phát triển trong đời sống hiện nay, đồng thời cho thấy quyết tâm, hành động cụ thể của thành phố trong hành trình phấn đấu trở thành trung tâm âm nhạc lớn của cả nước”.

Những năm gần đây, thành phố liên tục ghi dấu bằng các tác phẩm nghệ thuật đậm chất sáng tạo, phản ánh tầm nhìn phát triển nghệ thuật biểu diễn theo hướng chuyên nghiệp và hội nhập.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Hải Phòng ra mắt khá nhiều tác phẩm, là minh chứng cho khả năng hình thành các dòng sản phẩm sân khấu đặc sắc, đủ sức lan tỏa, nuôi dưỡng khán giả và khẳng định bản sắc.

Tiêu biểu là vở nhạc kịch Biển Mơ (Ước hẹn Kim Giao) do Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Hải Phòng dàn dựng, được đánh giá là bước đột phá trong nỗ lực hình thành không gian nhạc kịch hiện đại mang hồn cốt truyền thống. Lấy cảm hứng từ huyền tích Cát Bà, Cát Ông, rừng Kim Giao trên đảo ngọc Cát Bà, tác phẩm khắc họa mối tình chung thủy giữa Kim và Giao thời Hùng Vương thứ 6 trong bối cảnh dân Văn Lang đoàn kết chống giặc Ân.

Tình yêu, lòng trung nghĩa, ý chí giữ nước được truyền tải bằng ngôn ngữ tổng hòa của nhạc kịch; sự hài hòa giữa kỹ thuật và cảm xúc, nơi các nghệ sĩ thể hiện sự đa năng như một sân khấu Broadway thu nhỏ giàu bản sắc Việt. Nhờ đó, câu chuyện tình yêu ở Cát Bà qua nhạc kịch thu hút người xem ngay từ lần đầu ra mắt và được giới chuyên môn đánh giá cao.

Song hành với nhạc kịch, nghệ thuật múa rối Hải Phòng cũng có bước tiến đáng kể với vở rối “Bầy chim Thiên Nga” - tác phẩm kinh điển thế giới do Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng phối hợp Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng dàn dựng, là minh chứng cho hướng đi mới của sân khấu rối: chuyển thể các tác phẩm kinh điển thế giới, kể lại bằng ngôn ngữ rối giàu trí tưởng tượng kết hợp hiệu ứng ánh sáng-âm thanh hiện đại và kỹ thuật biểu diễn điêu luyện, nhất là được thể hiện bằng nghệ thuật truyền thống Việt Nam.

Theo đánh giá của nhiều khán giả Hải Phòng và giới chuyên môn, với “Bầy chim Thiên Nga”, nghệ thuật, sân khấu rối Hải Phòng đang tiệm cận chuẩn quốc tế nhưng chinh phục được khán giả bởi vẫn giữ được tinh thần dân tộc.

Bà Hoàng Mai cho biết thêm: Xác định xây dựng “Thành phố âm nhạc” không chỉ là khẩu hiệu mà là một tiến trình chiến lược, đòi hỏi quy hoạch dài hạn, đầu tư bài bản và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý, giới nghệ sĩ và cộng đồng.

Từ năm 2013 đến nay, chương trình giới thiệu tác phẩm mới do Hội Âm nhạc Hải Phòng tổ chức đều đặn 2 lần/năm đã trở thành “vườn ươm” cho thế hệ nhạc sĩ trẻ, củng cố vị thế sáng tác của thành phố trong cả nước.

Cùng với đó là xây dựng nhà hát chuyên đề, trung tâm biểu diễn đa năng, có chính sách thu hút, đào tạo nghệ sĩ chuyên nghiệp, từng bước mở rộng các dòng âm nhạc hàn lâm như giao hưởng, khí nhạc bên cạnh âm nhạc đại chúng... để Hải Phòng nắm bắt cơ hội lớn trở thành điểm đến nghệ thuật mới mẻ, sống động, giàu tiềm năng trong thời kỳ hội nhập toàn cầu; định danh bản sắc sáng tạo, góp mặt trong bản đồ văn hóa quốc gia và quốc tế.

XUÂN TRƯỜNG

di sản văn hóa Hải Phòng nghệ thuật truyền thống Hải Phòng nhạc kịch Hải Phòng nghệ thuật múa rối Hải Phòng không gian biểu diễn ngoài trời Hải Phòng bảo tồn di sản âm nhạc Hải Phòng